Bu hafta salı günü üç ülke, Türkiye, İsveç ve Macaristan faiz indirdi! 2009 yılında krizin ilk darbesiyle Türkiye yüzde 4.7 daralırken Macaristan yüzde 6.3 ve İsveç de yüzde 5.1 daralmıştı. Üç ülke de euro bölgesinin ithalatının daralmasından darbe yemiş, Avrupa'ya ihracatları düşmüş ve sanayi üretimleri  çökmüştü. 2009 yılında dünyanın ihracat şampiyonu olan Almanya bile yüzde 4.7 daralmıştı. Fakat euro bölgesi geneli bir türlü krizden sıyrılamadı.
Macaristan M.Bankası politika faizini beşinci aydır düşürmekte. Salı günkü son değişiklik faizi yüzde 6 düzeyinden yüzde 5.75 düzeyine indirdi. Macaristan'ın 2012 yılını eksi yüzde 1.4 daralmayla bitirmesi bekleniyor.
İsveç de ihracatı büyük ölçüde euro bölgesine olan, euro bölgesindeki daralmadan etkilenen ama daha çabuk toparlayan  bir ekonomi. İsveç M.Bankası Riksbank da repo faizini yüzde 1.25 düzeyinden yüzde 1 düzeyine indirdi. Bu Riksbank'ın 2012 yılında yaptığı üçüncü faiz indirimi. İsveç 2009 yılında çöküşüne rağmen büyük ölçüde hırpalanmamıştı.

TÜRKİYE NE DURUMDA?
Gelelim Türkiye'ye. Bu üç ülkenin ortak yönü ihracatlarının en büyük kısmının euro bölgesine olması. Ancak Türkiye diğer konularda  İsveç ve Macaristan'dan farklı durumda ve farklı yaklaşımlar içinde. Türkiye 2010 ve 2011 yıllarında Avrupa'da en hızlı büyüyen ekonomilerden biri oldu ama GSYİH oranı olarak yüzde 10 civarında ve 77 milyar dolarlık rekor bir cari açık üretti. Ülkeye gelen sıcak para nedeniyle bir kredi ve ithalat balonu oluşmuştu. Türkiye kredi balonunu kısmak, ithalatı azaltmak ve cari denge açığını küçültmek için kendisi bilerek  parasal genişlemeyi frenleme, krediyi ve büyümeyi düşürme çabasına girişti. Ancak 2012 yılında da artan risk ortamında büyüme düşünülenden hızlı düşünce, yeniden strateji değiştirdi. 2012 sonunda Türkiye'nin büyümesi yılbaşında planladığı yüzde 4 ve son hükümet programındaki yüzde 3.2 düzeyinden daha düşük, yüzde 2.7 düzeyinde gerçekleşmiş olacak. IMF ise büyüme tahminini yılbaşındaki yüzde 2.3 düzeyinden yüzde 3.0 düzeyine kadar yükseltmiş bulunuyor.

BÜYÜME UĞRUNA İNDİRİM
Bu şartlar altında Merkez Bankası bir yandan politika faizini yüzde 0.25 düşürdü, 5.50'ye getirdi. Diğer taraftan da vadeli döviz mevduatlarının karşılık oranlarını yükseltti. Ayrıca aralık ve ocak ayları için TL alım ihalesi miktarlarını ve mevduat karşılığı tutulan altının ROK katsayısını yükseltti. Sonuçta piyasadan  döviz çekiyor, daha fazla altını ROK katsayısını kullanarak Merkez Bankası bilançosuna aktarıyor, kredi genişlemesini bir ölçüde frenliyor ve zamanı yakınlaşan klasik aralık ayı kur spekülasyonuna karşı piyasadan TL çekebilme gücünü artırıyor. Faizleri de tedbirli tempoda da olsa yeniden büyüme uğruna ve beklentiler yönünde düşürüyor.
Türkiye faiz düşürenler arasında en iyi durumda olanı. İşsizliğin hafifçe artması ve bütçede biraz bozulma, yavaşlayan ekonomide beklenen yan etkiler. Ama en önemlisi ve unutulmaması gereken de, kriz yaşamadan cari dengeyi kontrol altına almış olmamız!