Bugün gelişen ülkelerin sorunları tartışılıyor. Peki en sorunlu hangi ülke? Gerçek şu ki bu konuda kimse Venezüella'nın bileğini bükemez.
BP tarafından yapılan değerlendirmeye göre aslında dünyanın en büyük petrol rezervleri Venezüella'nın elinde. Ama bundan 15 yıl evvel Hugo Chavez adlı Başkan işbaşına geldi ve geçtiğimiz yıl ölene kadar, ülkeyi perişan etti. Chavez başa geldiğinde dünyada petrolün varili kabaca 8 dolar kadardı. 2011 yılında ise petrolün varili 100 dolara gelmiş ve hatta aşmıştı. Chavez enerji fiyatlarının artışı sonucu olarak ülkenin eline geçen büyük serveti kendi ideolojik sistemini gündeme getirmek için kullandı, yani çar çur etti. Petrol üretimi de zaman içinde yavaşladı, günde 2.7 milyon varile geriledi. Bu gene de yılda ülkeye giren 80-100 milyar dolar arasında petrol satış geliri demek. Bugünlerde petrol fiyatları yatay gitmekte, hatta arada sırada da düşmekte. Petrol gelirleri yatay gittikçe de aslında zengin bir ülke olan Venezüella gerekli girdileri ithal edecek döviz bulamadığından ekonomi durmuş bulunuyor.

Vatandaşa 'sebil' gibi dağıtılıyor
En son faaliyetini durduran fabrika ülkede otomotiv üretimi yapan Toyota'nın fabrikası. Fabrika üretime devam etmek için gerekli ithal malı girdileri ithal edecek döviz bulamadığından geçtiğimiz günlerde üretimi durdurmuş.
Venezüella diğer yandan da kendi vatandaşlarına çok çok ucuz petrol dağıtmakta. Ama Küba, Bolivya gibi ideolojik yandaşı olan ülkelere de çok ucuz veya beleş petrol dağıttığından şimdi Venezüella kendisi sıkışmış durumda. İlginç olan Venezüella vatandaşlarının hala gerekli petrolü sübvansiyonlu fiyat olan galon başına sadece bir sent (ABD dolarının bir kuruşu) fiyata almaları. Yani vatandaşa petrol bizim tabirle "sebil" olarak dağıtılmakta, ama üretim ve istihdam yapanların gerekli ithalatı yapması için döviz yani dolar yok! Bu durumda da Venezüella'da doların karaborsa kuru, resmi kurun tam 13 misli! Tabii bu fiyattan ithalat yapılamadığından da hemen hemen her tür ürünün arzı sıfırlanmış durumda ve tüm üretici birimler düşük kapasite ile çalışmaktalar, resesyon da giderek şiddetlenmekte.
Venezüella'da vatandaştan oy almak için petrol fiyatını dev subvansiyona tabi tutmak inanılmaz bir maliyet getirmiş bulunuyor. Chavez iş başına geldiğinde 21 galonluk standart bir oto benzin deposunu pompadan doldurmak tam 13.50 dolar fiyata sağlanabiliyordu. 2006 yılında ise bu fiyat 2 dolara kadar düşmüştü. Ancak ülke yavaş yavaş çökerken geçtiğimiz günlerde aynı 21 galonluk araç petrol tankını doldurmak karaborsa kurla sadece 11 sent maliyete yapılabiliyor hale gelmişti. Bugün petrolün fiyatını 2006 yılındaki bir depo doldurma fiyatı olan 2 dolara çıkartmak 20 ile çarpmayı gerektiriyordu. Bugün 15 yıl öncenin tank doldurma fiyatına çıkarmak ise 122 ile çarpmayı gerektiriyor artık.
Venezüella'da resmi dolar kuru dolar başına 6.3 Bolivar. Merkez Bankası resmi ithalatçılara kabaca dolar başına 11.36 Bolivar'dan dolar satmakta. Karaborsada ise 84 Bolivar bir dolar kuru geçerli. Resmi kurun 13 misli! Merkez Bankası kabaca her hafta sadece 220 milyon dolar satabilmekte! Ülkenin 75 milyar dolar borcu, 60 milyar doların üstünde yıllık ithalatı, 30 milyar doların altında döviz rezervi ve kabaca Türkiye kadar kişi başına geliri var.

Siyasi sonuçlarından korkuyor
Venezüella hükümeti kuru resmen devalüe de edemiyor, bunun siyasi sonuçlarından korkuyor. Zaten ülkenin bütçe açığı GSYİH oranı olarak yüzde 13 civarında. Bu nedenle de devamlı yerel para olan Bolivar'ı basıp duruyor. Diğer taraftan da her tür ürünün ciddi sıkıntısı çekiliyor. Ülkede hem enflasyon hem de resesyon ve kıtlık yaşanmakta! Aralık 2013 enflasyonu yüzde 56.2! Büyüme hızı da yüzde 1 civarında.
IMF 2013 üçüncü çeyreğinde yılık cari denge fazlası sadece 7 milyar dolar kadar olan Venezüella'nın 2016 yılında, mevcut dev petrol rezervine rağmen ilk defa cari denge açığı yaşamaya başlayacağını tahmin ediyor! Venezüella ideolojik siyasetin ekonomiyi nasıl perişan ettiğinin en güzel örneği!