Bu yazı çarşamba günü öğleden sonra saat 16.30 civarında yazılıyor. Yunanistan zor durumda ve tüm dünyanın da sallanmasına yol açıyor. Piyasalar bir gün iyimser ve bir gün kötümser ve bu tür günlük hatta saatlik risk algılaması değişimi kafaları karıştırıyor. Bu kargaşa hemen bugün bitebilir veya çok daha uzun sürüp çöküş anlamına bile gelebilir. Çözüm gelecekse de bunun 15 Şubat tarihinde gerçekleşmesi gerek ki mart başında yeni kurtarma operasyonu gerçekleşebilsin.
Böyle bir durumda bir iktisatçı açısından pozisyon almak en büyük hatadır. Çünkü ne olacağını kimse bilemiyor. Üstelik de piyasalara spekülatörler hakim!
Çarşamba günü Wall Street muhabirleri, önemli, yeni bir haber yakaladılar ve bu haber ortalığı yumuşattı.
Çarşamba günü saat 13.30 civarında medyaya akseden habere göre en önemli alacaklılardan olan Avrupa Merkez Bankası (ECB) önemli bir adım atmış ve düğümü çözebilecek şekilde bir 'kıyak'la çözüm yönünde bir kolaylığı gündeme getirmişti. Avrupa'da çeşitli piyasalar bunun üzerine iyimserliğe döner ve borsalar yükselir ve euro değer kazanırken, Türkiye'de de borsa yukarı gitmişti.
Yeni Başkan M. Draghi başa geldiğinden beri yumuşayan Avrupa Merkez Bankası'nın ikinci piyasadaki işlemleri esnasında piyasadan düşük fiyatla yani ıskontolu aldığı Yunanistan kamu senetlerini, kar almadan üzerlerindeki fiyatla takas etmeye karar almıştı. Ancak bu adım Yunanistan'ın borçları konusunda anlaşma hasıl olduğu takdirde gündeme gelecekti. Sonucu ise Yunanistan'ın kabaca 11 milyar euro kazanması olacaktı. Aslında Avrupa Merkez Bankası, Yunan bonolarını Avrupa İstikrar Fonuyla takas edecekti ve İstikrar Fonu bu bonoları kendi bilançosunda tutmayacak, Yunanistan'a düşük fiyattan geri verecek ve Yunanistan bunları karşılığını da aldıkları fiyattan nakden ödeyecekti.
Ama bu gelişmeler olurken Atina sokakları da öfkeli vatandaşların protestoları, grevleri ve gösterileriyle kaynıyordu. Atina sokaklarında Alman bayrakları yakılıyordu.
Yunanistan'da işsizlik zaten yüzde 19 civarındaydı. Açıklanan kemer sıkma paketinin ilk maddesi olan asgari ücretin yüzde 20 düşürülmesi doğrudan 325 bin kişiyi ve endirekt olarak da 3.5 milyon özel sektör çalışanını gelirlerinden vuracaktı. Ayrıca 10.5 milyon nüfuslu Yunanistan'da 800 bin kişinin çalıştığı kamu sektöründe de 2015 yılına kadar 150 bin kamu çalışanının emekli edilmesi veya işten çıkarılması ve bu çerçevede 15 bin kamu çalışanının işsiz kalması, yani derhal işten çıkarılması da ekleniyordu.
Ancak bu önlemler önce onları kabul edecek olan 3 partinin kurtları tarafından kabul görmeliydi. Bu önlem paketine rıza göstermek siyasiler açısından intihar demekti. Çünkü nisan ayında seçim olacaktı.
Bu nedenle en zor iş hükümetin başındaki teknokrat Lucas Papademos'un yapması gereken şey. Papademos sosyalist parti Pasok ve başındaki eski Başbakan Papandreu (oyları hızla düşüyor ve Papandreu yerine Maliye Bakanı Venizelos geçecek), muhalefeti oluşturan ortanın sağı Yeni Demokrasi Partisi ve aşırı sağ LAOS Partisi tarafından oluşturulan koalisyonu atılması gereken acı reçeteye razı etmek zorunda. Diğer taraftan da Rusya'ya sadık Komünist Parti ve Avrupa Komünisti olarak davranan, daha yumuşak Syriza adlı partinin de kamuoyu araştırmalarında oy kazandığı görülmekte. Üstelik ortada çok oy alacak yeni bir parti de yok. Vatandaş kime oy verecek hiç belli değil. Bu durumda siyasilerin acı reçeteye kolayca imza atarak intihar etmeleri de beklenemez!
Bu nedenle atılması gereken ve bekleyen çok adım var ve piyasa çabuk çözüm iyimseri olabilir ama ne olacağı aslında hiç bilinmiyor! Perşembe günü euro-group Maliye Bakanları toplanacak ve gerçekleşmeleri değerlendirecek. Yunanistan da 20 Mart tarihinde 14.5 milyar euro bono borcu geri ödeyecek.