• $9,2784
  • €10,7553
  • 526.782
  • 1409.56
4 Ocak 2014 Cumartesi

Döviz rezervi nereden geliyor?

Merkez Bankası 24 Aralık 2013 günü yayımladığı 2014 yılı Para ve Kur Politikası raporu Merkez Bankası’nın internet sitesine girildiği anda en üstteki Para Politikası bölümü tıklanınca ve 2014 yazılınca hemen görülebiliyor. Bu 15 sayfalık raporun onuncu sayfasında aşağıdaki tablo ve açıklamalar mevcut. Bu tablo Merkez Bankası’nın 2002- 2013 arasındaki döviz birikiminin esas kaynağını ortaya koyuyor.
Tabloda ilk iki sütunda döviz alım ve satış ihaleleri var.Alımlar 65.4 milyar dolar kümülatif ve satışlar 29.0 milyar dolar kümülatif olarak net 36.4 milyar dolar döviz getirmiş. Üçüncü ve dördüncü sütun ise kura müdahalelerde alınan ve satılan döviz miktarlarını kümülatif olarak sergilemiş. Tabloda gözüktüğü gibi alınan 25.5 ve satılan 5.5 milyar doların net toplamı da 20 milyar dolar ediyor.
Tabii bir de ihracat reeskont kredilerinden sağlanan döviz gelirleri var. İhracatçılara üretim için krediyi TL olarak verip, sonra da ihracat döviziyle ve döviz olarak geri ödemeleri Eximbank ve TCMB işbirliğiyle sağlanıyor. Bu kanal da net 25.1 milyar dolar kümülatif döviz girişi sağlamış.

2011-2013 negatif döviz hareketi
Bu üç kalemin toplamı kümülatif 81.545 milyar dolar etmekte. İhracat reeskont kredilerinin 2014 yılında da TCMB rezervlerine 13-14 milyar dolar arasında döviz rezervi ekleyeceği düşünülmekte.
En son sütunda yıllar boyu girişlere baktığınız zaman da sadece 2011 ve 2013 yıllarında bu kanalla negatif döviz hareketi gerçekleştiğini görmek mümkün. 2011 yılında net 5.23 milyar dolar rezerv kaybetmişiz. 2013 yılında da net 1.968 milyar dolar kaybetmişiz (bu 20 Aralık 2013 itibarıyla olan rakam, 2013 yılının son günlerinde de 3-4 milyar dolar kadar net döviz satmışızdır herhalde).
Ama bu vurguladığımız kanal Merkez Bankası’nın tek döviz sağlama kanalı değil. TCMB’nin önemli geçici döviz kaynakları da oldukça bereketli.
24 Aralık tarihinde açıklanmış olan zorunlu karşılıklar ile ilişkili basın duyurusunun içinde ROM denen ve zorunlu karşılıkların finansal kurumların tercihlerine göre TL veya döviz veya altın olarak tutulmaları opsiyonu verileri var. Raporda TCMB’nin de açıkladığı gibi, hem bankalar hem de kapsam içine alınmış finansman şirketleri, geçici de olsa, 2013 yılı sonu itibarıyla toplam kümülatif 33.7 milyar dolar geçici döviz kaynağı sağlamış bulunuyor.

Kamunun TL verip açtığı hesap
Yukarıdaki mülkiyete ait 81.5 milyar dolar ile son yazdığımız emanet 33.7 milyar doları toplarsanız reeskont kredileri artı ROM yaklaşımı toplam 115.2 milyar dolar döviz rezervi biriktirmenin kaynağı olmuş.
Merkez Bankası’nın bilançosuna girip aktif ve pasifte hesabı döviz olarak tutulan kalemlerin toplamını alıp “net döviz rezervi” 41.1 milyar dolardır diyen kişiler pek bir şey anlatmıyorlar. Bir zamanlar brüt döviz rezervi kavramına takılanlar şimdi bazı komik şeyleri de gündeme getirmekteler. Hazine’nin yani kamunun döviz mevduatı olan 6.4 milyar dolarlık ve TCMB bilançosunda pasifte bulunan kalemi de Merkez Bankası yükümlülüğü diye eklemek komik ötesi bir durum. Bu kalem kamunun TL verip açtırdığı döviz hesabı!

<p>İstanbul Altınbaş Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Eray Güçlüer, terör örgütü DHKP-C operasyonuna i

Kılıçdaroğlu'nun iddiası yeniden gündemde

Fenerbahçe, Trabzon'a ayak bastı

Günün en çok paylaşılan fotoğrafları (16 Ekim 2021)

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Angela Merkel ortak basın toplantısı düzenledi