Geçtiğimiz perşembe günü petrol fiyatları piyasada son altı ayın en yüksek düzeyine çıktı. Bunun basit bir nedeni var. Petrol stokları, epey zaman sonra nihayet azalmaya başladı. Bu stok azalması da, OPEC üyeleri arasında, global üretimin uzun zaman sonra azaltılmaya başlanmış olmasından kaynaklanıyor.

Aralık ayında teslim edilmesi için yapılan anlaşmalarda, stoku azalan hafif ham petrol, 46 cent değerlenmiş bulunuyor. Bu da yüzde 0.9 fiyat artışı demek ve fiyat artışı sonrası fiyat 52.24 dolar varil başına durumuna gelerek New York Mercantile Exchange’de Nisan 2017 tarihinden bu yana en yüksek değerine ulaştı.

Global benchmark olan brent ise, son iki yılın en yüksek değerine çıktı, 86 cent veya da yüzde 1.5 artışla 59.30 dolar varil başına değerine geldi.

Son dönemde hızla azalan stoklar da, üreticilerin arz ve talebin birbirine yakınlaştığını görüyor olmaları nedeniyle, onları da iyimser hale getiriyor.

Suudi Arabistan ve de Rusya dünyanın en büyük iki ham petrol üreticisi ülke olarak fiyatı daha yüksek tutmanın, çaresinin mevcut stok miktarını düşük tutma yaklaşımından kaynaklandığını artık iyice görüp, üretimi en azından önümüzdeki yılın sonuna kadar kontrollu tutup, bugüne kadar olan ziyanlarını bir müddet toparlama taraftarı. Çarşamba günü petrolcüler bu konudan başka bir şey konuşmuyorlardı.

Petrol İhracatçıları Derneği ve Cartel dışındaki, üye olmayan bazı petrolcular da anladılar ki, önümüzdeki günlerde de kabaca günde 1.8 milyon varil üretimi aşmadıkları taktirde, kendileri kârlı çıkacaklar ve hatta son birkaç yıldaki zararlarını da kısmen azaltmış ve biraz geri almış duruma gelebilecekler.

Bu tabii Türkiye için kötü bir durum, çünkü biz enerji ve özellikle petrol ve gaz tüketicisiyiz ve kendi üretimimiz zayıf olduğu için, fiyatların artması Türkiye’nin aleyhine çalışan bir durum. Yani doların değer artışında petrol fiyatının da çok etkisi ve önemi önemi var!

Kaldı ki son üç ayda petrol fiyatı artmasa da doların değerini artıracak başka nedenler de vardı. Son üç ayda ABD’de vergi azalması projesinin iyice gündeme gelmeye başlaması ve de euronun Avrupa Merkez Bankası tarafından zayıf tutulması da, bir diğer önemli faktör.

ABD parasını 16 ülkenin paralarıyla karşılaştıran Wall Street Journal Dolar endeksi’nin değeri, temmuz ayının 13’ünden bu yana yüzde 0.7 artışla yüzde 87.78 değerine geldi. Bu temmuz ayından bu yana doların en yüksek değeri.

Bu faktör de ABD’nin yeni yıl bütçesini hazırlarken, vergilerin düşürülmesinin, faizlerin daha hızlı artmasına neden olacağı tezinden dolayı, gündeme geliyor. Doların değerlenmesi daha yüksek gelir peşinde olanları memnun ediyor.

Ayrıca Avrupa Merkez Bankası Başkanı Draghi de, bankasının bono alma sürecinin devam etmesinin de, Ağustos 2018’den sonra da devam etmesi halinde, doların euro karşısında değerleneceğini söyledi.

Bu tez gündeme geldikten hemen sonra, önceki gün euro dolar karşısında bir günde değer kaybetti. Euro yüzde 1.4 değer kaybederken, 11653 değerine indi, dolar ise değerlendi!