• $9,5182
  • €11,0992
  • 545.63
  • 1455.42
13 Mayıs 2018 Pazar

Dolar şimdi de Arjantin’in baş belası!

ABD ve Arjantin’in ekonomik ilişkileri aslında mütevazi büyüklükte. Ama aralarında büyük sorun var. Arjantin’in ithalatı, ihracatı ve de dış ve iç borcunun oldukça büyük bir kısmı dolar bazında alınmış.

ABD’nin global ticareti 30 yıl gibi bir süreçte azalmışsa da, dolar global ticaret ve de global finansta oldukça artmış. İşlemlerin dolarla yapılması, doların değerinin arttığı ortamda da, ülkelerin ithalat ve borç maliyetlerini önemli boyutta artırmış.

Arjantinin problemleri aslında çoklukla kendi ülkesinden kaynaklanıyor. Enflasyon yüzde 20 kadar (yani bizimkinin iki misli), cari denge açığı çok yüksek, petrol fiyatları arttıkça, cari açık artıyor. Faiz ve bütçe açığı arttıkça da, bir de doların değeri de artarsa, o zaman felaket başlıyor.

Sonuçta bu yıl, Arjantin’in parası pesoya karşı doların değeri, yüzde 17 artmış.

Arjantin’in ithalatının sadece yüzde 15'i ABD’den gelmekte ama Arjantin’in ithalatının yüzde 88'i dolarla yapılmış. Bugünlerde olduğu gibi doların değeri arttıkça da, peso cinsinden fiyatlar da hızla artmış.

Arjantin’in kamu borcunun 98 milyar dolarlık kısmı devletin borcu. Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın üçte bir kadarı ve 68 milyar dolar borcun sahibi de özel sektör.

Son günlerde Arjantin faizi iki defa artırmak zorunda kaldı ve borç alabilmek için faiz yüzde 40'a çıkarıldı. Tabii Arjantin’in durumu onu tek yüksek sorunlu ülke yapmıyor. Dünyanın toplam ticaretinin yüzde 40-45 oranından fazlası dolar cinsinden.

1980 sonrasında Latin Amerika’daki krizde ve de 1990'da Asya’daki krizde ülkeler yabancı para borçlanmayı epeyce azaltmıştı. University of Chicago araştırmacılarından Matteo Maggiori, Brent Neiman ve de Jesse Schreger 27 trilyon dolaylık borç portföyünü incelemiş. Borçlular ya ülkenin kendi parasından veya da bugüne kadar dolardan borçlanmayı tercih etmekteydiler. Ama 2008'de doların borçlanmada payı yüzde 45'ken, 2016'da yüzde 62 düzeyine kadar çıkmış.

Doları basan ABD Merkez Bankası’nın, faizleri bol kepçe ve hızla artırmaması gerekiyor. Çünkü artık dolar borcu da büyük problem. Çünkü toplam dış borcun yüzde 62 kadarı dolarla yapılıyor ve sadece yüzde 20 kadarı düşük faizli euro cinsinden!

<p>Verdiğiniz nefes aldığınız nefesle  karışmıyor. Akıllı maske telefonla kontrol ediliyor.</p><p>Ak

Akıllı maske nefes aldıracak

Güney Kore ilk yerli roketi 'Nuri'yi uzaya fırlattı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Üsküdar'da bir kafede vatandaşlarla sohbet etti

Niğde'de 20 milyon yıllık fosil bulundu