Haziran itibarıyla ihracattaki artış sürerken, ithalatta yavaşlama hız kazanıyor. İthalat ayağında ilk altı ayda sadece ara malı ithalatında artış görülmesi olumlu. İçeride sorun yok gibi. Ama yurtdışındaki gelişmeler bizim için dış ticaret için belirleyici olacak. Avrupa'daki belirsizlik, dolar-euro dengesi izlenmesi gereken konular...

Haziran ayı verileri dış ticarette dengelenme ve olumlu seyrin güçlenerek devam ettiğine işaret ediyor. Toplam ithalat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5.4 oranında azalarak 20.4 milyar dolar seviyesine indi. Buna karşılık ihracattaki güçlü artış haziran ayında da devam ediyor. Haziran ayında ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 16.9 oranında artarak 13.3 milyar dolara yükseldi. Böylece aylık dış ticaret açığı da 7.2 milyar dolara indi. Geçen yılın haziran ayında bu rakam 10.3 milyar dolar seviyesinde idi. Beklentiler de 8 milyar dolar civarında aylık açık öngörüyordu. İlk altı ay itibarıyla toplam ihracat geçen yıla göre yüzde 13.4 oranında artarak 74.4 milyar dolara ulaştı. Toplam ithalatta ise yüzde 2.1 oranında düşüş söz konusu. İlk altı ayda ithalat 117.2 milyar dolara ulaştı. Aradaki fark, yani dış ticaret açığı ilk altı ayda 42.8 milyar olarak gerçekleşti. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 54.2 milyar dolardı. Genel olarak dış ticaret açığındaki toparlanmanın gerisinde iki faktörün ciddi rol oynadığını görüyoruz. Bunlardan biri petrol ve enerji fiyatlarında görülen düşüş trendi, diğeri de İran'a yapılan altın ihracatının olumlu etkisi.Toplam altın ihracatı geçen yılın Haziran ayında sadece 200 milyon dolar civarındayken, bu yılın aynı ayında sekiz kat artarak 1.6 milyar dolara yükselmiş. İthalat tarafında ise içeride yavaşlayan ekonomi ve iç talep ithalatı aşağıya çekiyor. Verilerin detayına bakıldığında ithalat tarafında ilk altı ayda sadece ara malları ithalatında artış görülmüş.

MB meyveleri topluyor
AVRUPA'ya olan ihracat azalmaya devam ederken, Afrika ve Orta doğu ülkelerine yapılan ihracatta ciddi artışlar söz konusu. Ancak euro kullanan ülkelere yapılan ihracat toplam ihracatın neredeyse yarısını oluşturduğundan ekonomiyi Avrupa'daki problemlerden tamamen soyutlamak mümkün değil. Diğer yandan mevsimselliğe göre düzeltilmiş verilerde ithalatın aydan aya yüzde 3 civarında arttığını, ama ihracatın bir önceki aya göre kabaca değişmediğini görüyoruz. Bu da hem iç talepte kısmi bir düzeltmeye hem de sanayi üretimin temposunda bir miktar yavaşlamaya işaret ediyor. Çok ciddi bir dış şok gerçekleşmezse, dış ticaretteki toparlanma trendi önümüzdeki aylarda da devam edecek gibi görünüyor. İçeride Merkez Bankası'nın uyguladığı para politikasının meyveleri alınıyor ve bu durum cari açık rakamlarına da yansıyacak. Ekonomi resesyon ve durgunluğa girmeden kısmi bir toparlanma ile ikinci ve üçüncü çeyrekleri atlatacak gibi görünüyor. Dışarıda ise hem Avrupa'daki belirsizlikler, euro ve dolar arasındaki dengeler ve  TL'nin her iki para birimine karşı değerinde yaşanacak dalgalanmalar dış ticarette belirleyici olacak. Ortadoğu'daki gelişmeler ve Suriye meselesi de önemli...

6 aylık ihracat 74 milyar $
Haziran 2012          Oca-Haz2012
 milyon $ % değ. milyar $ % deği.
Yatırım malları 2,572 -30.7 16.9 -10.5
Ara mallar 15,593 3.3 87.1 2.3
Tüketim malları 2,207 -20.0 12.9 -15.9
Toplam ithalat 20,441 -5.4 117.2 -2.1
Yatırım malları 1,255 1.1 7.1 2.2
Ara mallar 7,314 27.5 39.9 20.0
Tüketim malları 4,648 7.7 27.1 7.8
Toplam ihracat 13,266 16.9 74.4 13.4
Yatırım malları -1,317 -46.7 -9.8 -17.9
Ara mallar -8,278 -11.5 -47.1 -9.0
Tüketim malları 2,441 56.9 14.2 45.0
Dış ticaret dengesi -7,176 -30.0 -42.8 -21.0