• $9,5098
  • €11,0562
  • 549.041
  • 1519.25
5 Mart 2012 Pazartesi

Denizli'de değişim!

Türkiye'nin ihracat hamlesinin başladığı 1980'li yıllardan sonra uzun süre Denizli'ye seyahat eder ve çeşitli konferanslarda konuşmacı olarak yer alırdım. Denizli o zaman tekstil ve konfeksiyonun en önemli kalelerinden biriydi. Sonra tekstil önemli ölçüde pırıltısını kaybetti, çünkü Doğu ve Güneydoğu Asya'da yeni ve emek ucuzluğu nedeniyle basit teknolojide bizden daha rekabetçi ülkeler devreye girdi. Bu arada bir türlü tekstil makinelerini kendimiz yapamamış ve sürekli milyarlarca dolarlık makine ithal eder duruma gelmiştik. Sonra da 2008-2009  krizi geldi. Ve tabii tekstilde koruma uluslararası anlaşmalar ve gelişmeler sonucu yapılamaz hale geldi. Rakiplerimiz de kuvvetlendi. Denizli de Türkiye'nin tekstildeki rekabet gücü kaybından nasibini almış oldu. İhracat artışının döviz kuru artışına bağlı olduğu anlayışı da genelde ihracatın ve özelde tekstil sektörünün sorunlarını artıran önemli bir faktör oldu.
Tekstil ve konfeksiyon sektörü 1980 sonrasında ülkemize ihracatı öğreten ve çok  yüksek oranda istihdam yapan sektör olmuştu. Ama ülkemizde, dünyada tarihte tekstil sektöründe değişim nasıl oldu konusunda pek bir inceleme olmadı. Kimse tekstilde bir zamanların şampiyonu olan İngiltere, Fransa, Almanya ve  İtalya gibi ülkelerin  neden bu sektörde hızla zayıfladığını ve çıktığını, tekstil ve konfeksiyonun neden  Türkiye'ye göç ettiğini hiç düşünmedi ve incelemedi.
Ekonomi 'vicdansız' bir güçtür. Sonunda ülkemizde de Bursa, Denizli, Gaziantep gibi tekstilde atılım yapmış sanayi kentleri de ekonomik olayların doğal akışına teslim olmak zorunda kaldı ve ihracatın yapısı değişmeye başladı. Bu üzünülecek değil aslında sevinilecek bir değişim olgusudur. Değişime katılamayanlar  çok zorlandılar, felaketler yaşandı ama değişim de hızlandı. Değişim zorunluluktur.
Geçtiğimiz günlerde Halkbank Denizli'de 'Üreten Türkiye Buluşmaları' adıyla bir toplantı yaptı. Toplantıda önce Halkbank Genel Müdürü Süleyman Aslan konuştu ve sanayicilere Halkbank olarak ne tür hizmetler vermeye hazır olduklarını ve Denizli ekonomisini ve üretici ve ihracatçılarını nasıl destekleyeceklerini detaylı şekilde anlattı. Süleyman Aslan'dan sonra da Denizli İhracatçılar Birliği Başkanı genç ve dinamik Süleyman Kocasert kürsüye çıktı ve  detaylı bir sunum yaptı. Sunduğu veriler ülkemizde sanayi üretimi, ihracat ve istihdamın hızla ne yönde değiştiğini, Denizli örneğinden hareketle açıkça ortaya koyuyordu. Sunumundan bazı verileri aşağıya alıyorum. İlk tablo sekiz yılda Denizli'nin toplam ihracatının iki mislinden fazla arttığını ama tekstil ve konfeksiyon değeri de 1.5 misli artarken, tekstil ve konfeksiyonun toplam içindeki payının nerede ise yarıya indiğini, yani Denizli'nin dev bir değişim yaşadığını gösteriyor.
Denizli ihracat yapısında değişim

2004 milyar $ 2011 milyar $
Denizli toplam ihracatı 1.187 2.756
Denizli tekstil ve konfeksiyon ihracatı 0.883 1.278
Toplam ih.tekstil ve konfeksiyonun payı   % 74.4 %46.4


Aynı tür bir dev değişiklik Denizli'nin istihdamında yaşanmış. Denzili'de toplam istihdam 10 yılda 1.5 misline çıkmış ama tekstil istihdamı azalarak toplam isitihdamın yarısından, dörtte birine inmiş.
Denizli'de istihdamın sektörel değişimi

2002 (Aralık) 2011(Temmuz)
Denizli toplam istihdamı  108.382 159.154
Denizli tekstil ve konfeksiyon istihdamı 55.238 40.358
Denizli toplam istihdamında tekstil ve
konfeksiyonun payı % 51
% 26


2008-2009 krizinde yüzde 4.7 daralan Türkiye aslında bu tür değişimler nedeniyle, yani hem ihracat ürünü türü değişimi hem de ihracat yapılan ülke ve bölge değişimi nedeniyle, 2010 ve 2011 yıllarında rekor hızla büyüyebilmişti. Ancak büyüme ortamında tüketimde ve ithalatta hızlı artış, bugün ithalatta da önlem almamız ve tüketim ürünü ithalatı ve lüks ithalatı azaltmamız gerektiğini gösteriyor. Sanayiciler ve vatandaş bu konuda el ele hamle yapmak zorunda.

<p>Rusya'da bubrik, Rize'de kel simit  olarak sofraları süslüyor. 150 yıllık geçmişiyle kentin vazge

“Kel simit” için uzun kuyruk

Türkiye'ye has uçak! Motoru dursa bile uçuyor

Çorum'da anne ile kızı aynı üniversitede eğitim görüyor

Kayseri'de Geç Roma-Erken Bizans dönemine ait mozaikli yapı bulundu