• $9,5084
  • €11,0945
  • 546.121
  • 1455.42
23 Ekim 2015 Cuma

Çin’de neler oluyor?

Bugün global çapta ne tür riskler var diye kime sorsanız, ezber şöyledir: Birincisi, ABD’nin ne zaman faiz artıracağı ve doların bu nedenle ne kadar değerleneceği ve ne boyutta dövizin ABD’ye geri döneceği önemi bir belirsizlik kaynağıdır . İkincisi ise, gelişen ülkelerde önemli boyutta yaşanan daralma ve kötüleşmenin ne zaman toparlanacağı veya toparlanıp toparlanamayacağı sorusudur. Ve tabii üçüncüsü, Çin’in büyümesinin ve ithalat ve ihracatının azalıp azalmayacağı sorunu da önemlidir. Kurlar, emtia fiyatları, reel büyüme ,dış ticaret, nerede ise tüm önemli veriler önümüzdeki dönemde bu üç soruya verilecek cevaplara bağlı. Üstelik emtia satan gelişen ülkelerin kaderi de!

Bu gün Çin ile ilgili birkaç kelam edeceğiz. Dünyada Çin konusunda iki temel görüş var. Birincisi daha iyimser olan görüş. Bu görüşe göre Çin genel ekonomi yaklaşımını değiştiriyor. İmalat sanayi ve ihracata dayalı ekonomisini şimdi iç tüketim ve hizmet sektöründe büyüme yapısına doğru değiştiriyor. Yani dıştan içe dönüyor. Bu tür bir değişiklik uzun zaman alabilecek bir değişim ve de gidişatı anlayabilmek için büyümenin bugüne kadar olan verilerden daha farklı verilerin toparlanması ile değerlendirilmesi gerekiyor. Tabii kötümserler de reformist gidişatın ve veri değişimin bu kadar kısa zamanda gelişemeyeceğini iddia etmekteler ve verilere inanmıyorlar.
IMF 2015 Ekim ayında açıkladığı yıllık raporunda Çin büyümesinin 2013 yılında yüzde 7.7, 2014 yılında yüzde 7.3, 2015 yılında yüzde 6.8 ve de 2016 yılında da % 6.3 olacağı tahminini yapmıştı. Yani IMF Çin büyümesinin zaman içinde önemli boyutta yavaşlayacağını tahmin etmekte idi.
IMF yukarıda belirttiğim gibi 2015 için yüzde 6.8 büyüme bekliyordu ama bu yılki hükümet hedefi de yüzde 7 idi. Bu hafta ilan edilen verilerde üçüncü çeyrek büyümesi de yıllık 6.9 olarak gelmişti. 6.9 oranı 2009 yılından bu yana en düşük değerdi ama, gene de ilk iki çeyrekte de yüzde 7 büyüme yaşadığından Çin 2015 yılında gene yüzde 7 büyüme oranı sağlayabilirdi. Hükümete göre yüzde 6.9 büyüme değerinin gerçekleşmesine tüketim yüzde 50 artarak yüzde 4 kadar katkı yapmıştı. Hizmet sektörü de yüzde 50 artış sergilemişti, bu da yüzde 8.6 büyüme demekti. Halbuki sanayi yüzde 5.8 ve de yatırım yüzde 3 kadar katkı yapmıştı. 2014 yılında üçüncü çeyrekte yüzde 15 artan sabit sermaye yatırımı 2015 üçüncü çeyrekte sadece yüzde 10.3 büyümüştü.
Hizmetlerin Çin ekonomisinde bu kadar çabuk ve bu kadar büyük katkı yapmış olması, bugüne kadar görülmemiş bir durumdu. Bu nedenle bu rakamlar birçok Batılı analist tarafından şüphe ile karşılandı. Tabii Çin yavaşlıyor tespiti de derhal birçok emtia satıcısı ülkeyi paniğe soktu. Petrol, demir çelik, bakır, alüminyum yani tüm emtia talebi ve fiyatları düşmeye başladı. Emtia talebi de sallanmaya başladı.
Batı medyasında “Çin istatistiklerde hile yapıyor” tezini destekleyen ve bu nedenle en kötümser hatta ağır itham edici eleştiriyi içeren değerlendirme New York Times gazetesinde 21 Ekim günü 18’inci sayfada bir Reuters köşe yazarı tarafından yazılmıştı. James Saft adlı yazara göre şimdiki Başbakan Li Kegiang (Çin Başbakanı bu görevinden daha önceki yıllarda kendisi bir endeks yaratmıştı) büyümeyi hesaplamak için resmi sayılara pek güvenmediği için elektrik kullanımı, banka kredileri ve taşınan kargo miktarlarına dayanarak büyüme tahmini yapardı. Kendi yaptığı Li Kegiang Endeksi 2013 yılı ortasından bu yana düşmekte idi, hem de çok aşağıya. Ayrıca 2015 yılı üçüncü çeyrekte bu endekste tüketim pek artmazken, perakende satışların yüzde 11 arttığı gibi çelişkili bir veri de ortada dolaşıyordu.
Yani şu anda tam ne olduğu bilinmiyor. Batı medyasının kıskançlık veya küçük görme huyu vardır. Ancak zaman, Çin ekonomisinde önemli bir reformun mu gerçekleştiğini, yoksa da istatistiki verilerin şişirilmiş mi olduğunu gösterebilir, bu nedenle bekliyoruz.

<p>Verdiğiniz nefes aldığınız nefesle  karışmıyor. Akıllı maske telefonla kontrol ediliyor.</p><p>Ak

Akıllı maske nefes aldıracak

Güney Kore ilk yerli roketi 'Nuri'yi uzaya fırlattı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Üsküdar'da bir kafede vatandaşlarla sohbet etti

Niğde'de 20 milyon yıllık fosil bulundu