• $7,3627
  • €8,9527
  • 436.722
  • 1536.11
14 Ekim 2011 Cuma

Cari açık 75 milyar dolara ulaştı

Ağustos ayında cari açık beklentiler paralelinde 4 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti. Geçen yılın aynı ayında bu açık 3 milyar dolar olduğundan yıllık (on iki aylık toplam) cari açık da bir milyar dolar artarak 75.1 milyar dolara ulaştı. Cari açığın 75 milyar dolara ulaşması ilk bakışta ürkütücü gibi, ancak geçen yıla göre artış oranı dolar bazında yüzde 31'e gerilemiş durumda. Bu oran yılın ilk yarısında yüzde 100'ün üzerindeydi. Yavaşlamanın eylül ve ekim aylarında da devam etmesini bekliyoruz. Bu nedenle yıl sonunda cari açığın 77-78 milyar dolar civarında gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz.
Ağustos ayı ödemeler dengesi verilerine baktığımızda ilk başta ithalattaki artışın gerisinde büyük oranda enerji ve emtia fiyatlarının olduğunu belirtmemiz gerek. Yıllık enerji ithalatı neredeyse 50 milyar doları bulmuş durumda ve bu da ithalat rakamlarını yukarıya çekiyor. Ekonomik büyümenin devam ettiği her dönemde enerji ithalatı da cari açığı büyütmeye devam edecek. Ek olarak altın ithalatında da ciddi bir artış söz konusu. Altın fiyatlarındaki gelişmeler de dikkate alındığında cari açıktaki artışın nedenleri büyük oranda açıklanmış oluyor. Diğer yandan turizm gelirlerine bağlı olarak hizmetler dengesinde yılın ilk sekiz ayında yüzde 32 oranında artış gerçekleştiğini görüyoruz. Hizmetler kaleminde net gelirler ilk sekiz ayda 12 milyar dolara yükselmiş durumda. Geçen yıl, bu rakam yıl genelinde 14.6 milyar dolar olarak gerçekleşmişti.
Finansman tarafında ise doğrudan yatırımlarda görülen artış trendi ağustos ayında da devam etmiş. Geçen yılın ilk sekiz ayında sadece 4 milyar dolar olan uzun vadeli yatırım girişleri net olarak bu yılın aynı döneminde iki kattan fazla artarak 8.6 milyar dolara ulaşmış. On iki aylık net toplam da ağustos ayı itibarıyla 12.4 milyar dolara ulaşmış durumda.
Diğer yandan özel sektörün dışarıdan borçlanmasında bu yılın başından beri görülen trend ağustos ayında da devam etmiş. Özel sektör dışarıdan net 1.7 milyar dolar daha borçlanırken, portföy yatırımlarında net 1.5 milyar dolarlık çıkış gerçekleşmiş. Merkez Bankası'nın döviz satışlarına başlaması da rezervleri toplamda 4.5 milyar dolar civarında aşağıya çekmiş. Ancak ilk sekiz ay itibarıyla Merkez Bankası rezerv gidişatı hala artıda. İlk sekiz ayda IMF nezdindeki varlıklar hariç net rezerv artışı 4.7 milyar dolar olarak gerçekleşmiş.
Ağustos ayı itibarıyla cari açığın GSYH'ya oranının yüzde 9.6-9.7 civarında olduğunu tahmin ediyoruz. Henüz üçüncü çeyrek GSYH verileri olmadığından bu oran tahmini GSYH verilerine dayanarak hesaplanmış bir oran. Ancak net hata ve noksan kalemindeki girişler ve risksiz olan uzun vadeli doğrudan yatırımlar kalemi çıkartıldığında bu oran yüzde 6.5'e iniyor. Aşağıdaki grafikte cari açığın GSYH'ye oranının ve yukarıdaki düzeltme sonrasında cari açığın son yirmi yılda izlediği seyir yer alıyor.

"gra.20111013225254.jpg"

<p>Yozgat'ta aydınlatma direğindeki Türk bayrağının katlanmış olduğunu gören yaşlı bir vatandaşın, ş

Yozgat'ta vatandaşın 'bayrak' hassasiyeti kameraya yansıdı

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Herkes memleketinde yaşasaydı illerin nüfusu kaç olurdu?

Ahır yapımı sırasında bulduğu taşların gizeminin çözülmesini istiyor