• $8,1857
  • €9,7624
  • 457.829
  • 1393.24
13 Şubat 2015 Cuma

Cari açık 2014’te toparlandı!

Cari açık yılın son ayında beklentilere paralel bir şekilde 6,8 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti ve yıllık bazda 45,8 milyar dolara geriledi. 2013 sonunda bu rakam 64,7 milyar dolar olmuştu. Böylece geçen yıllarda en önemli risk faktörü olarak dile getirilen cari açık yaklaşık 20 milyar dolar toparlanarak tahmini olarak GSYH’nın yüzde 6’sı civarına geriledi. Kesin oran GSYH verilerinin açıklanmasıyla belli olacak.

2014 yılındaki toparlanma ile cari çık dolar bazında son dört yılın en düşük seviyesine ulaştı. Bu toparlanmanın gerisinde, hem içeride ekonomik aktivitenin yıl genelinde yavaş olması, hem de finansal piyasalardaki hareketlerin ve TL’nin değer kaybetmesinin büyük payı var. Aynı zamanda yılın ikinci yarısında küresel piyasalarda petrol ve enerji fiyatlarının hızlı bir şekilde düşmesi de ithalatın maliyetini azalttı.
Ödemeler dengesi verilerinin detayına baktığımızda aralık ayında ithalatta görülen düşüş büyük oranda cari açıktaki azalmayı açıklıyor. Yıl genelinde de benzer bir durum var. Ödemeler dengesinde hem aralık ayı rakamlarını, hem de yıl genelindeki toplam rakamları aşağıdaki tabloda özetledik:

Tablonun finansman tarafına bakacak olursak, aralık ayında finansmanın büyük oranda rezervlerden karşılandığını görüyoruz. 6,8 milyar dolarlık cari açığa karşılık finansman girişi net 2,2 milyar dolar olmuş. Bunun 1,2 milyar doları portföy yatırımlarından, 0,9 milyar doları da doğrudan yatırım kaleminden gelmiş. Net hata ve noksan kaleminde kaynağı belirlenmeyen yaklaşık bir milyar dolarlık çıkış da hesaba katıldığında resmi rezervlerin yaklaşık 5,6 milyar dolar azaldığını görüyoruz.
Yıl genelinde ise net doğrudan yatırım akışı bir önceki yıla göre 3 milyar dolar civarında azalmış. Net 5,5 milyar dolar olarak gerçekleşen doğrudan yatırım girişi toplam cari açığın sadece sekizde birini karşılıyor. Ancak detaylara baktığımızda, doğrudan yatırım girişinin hem 2013’te hem de 2014’te 12,5 milyar dolar olduğunu buna karşılık yatırım çıkışının 2013’te 3,6 milyar dolarken 2014’te 7 milyar dolara yükseldiğini görüyoruz. Portföy yatırımlarında da net 24 milyar dolardan 20 milyar dolara düşüş var. Benzer azalma bankalar ve özel sektörün yurtdışından borçlanma yoluyla getirdikleri finansman kalemlerinde de görülmüş. Bu nedenle, toplam finansman 72,7 milyar dolardan 43,2 milyar dolara gerilemiş. Net hata ve noksan kalemi de göz önüne alındığında, toplam finansman cari açık rakamını dengelemiş.
Önümüzdeki dönemde ekonomik aktivitede toparlanma gerçekleşirse ithalatta bir artış beklenmeli. Bu da cari açık tablosuna yansıyacak. Ancak hem son iki ayda TL’deki değer kaybının bir sonucu olarak hem de küresel enerji fiyatlarındaki gevşeme nedeniyle ithalatın maliyeti aşırı bir şekilde artmayacaktır. Hatta cari açıktaki toparlanmanın devam etmesi bile beklenebilir.

<p>Koronavirüs salgınının uzun süredir kontrolden çıkmış olduğu ABD'de son durum ne? Aşılama süreci

ABD'de koronavirüs salgınında son durum

Beşiktaş, Erzurum'a ayak bastı

Zonguldak'ta dereden akan çamurlu su denizin rengini değiştirdi

Nisan ayında yağan kar Domaniç Dağları'nı beyaza bürüdü