Maliye Bakanı bu hafta içinde 2013'e yönelik bütçe hedeflerini kamuoyuna açıkladı. Açıklama aynı zamanda 2012 bütçesine ilişkin gerçekleşme tahminlerini de yansıtıyordu. Buna göre 21 milyar TL olarak hedeflenen Merkezi Yönetim Bütçe açığı bu yıl sonunda 33 milyar TL'ye ulaşacak. Bütçe açığında hedeften sapılacağı zaten bekleniyordu. Eylül sonu itibarıyla on iki aylık bütçe açığının 32 milyar TL olduğunu hatırlatalım.
Bütçe gelirlerinde hedef 330 milyar TL idi ve bu hedefin 1 milyarlık ufak bir sapmayla tutacağı tahmin ediliyor. Aynı şekilde vergi gelirlerinde de hedef 278 milyar TL iken yıl sonunda tahminen 279 milyara ulaşılacağı yani hedefin aşılacağı tahmin ediliyor. İlk dokuz ayda vergi gelirleri 202 milyar TL seviyesinde oldu ve on iki aylık toplamda da eylül sonu itibarıyla 267 milyar TL'ye ulaşıldı.
Gelirler tarafında ise hedeften büyük ölçüde sapıldığını, 300 milyar TL olarak hedeflenen faiz dışı harcamaların 14 milyar TL aşıldığını görüyoruz. Yıl sonu tahmini harcama rakamlarının detayı elimizde olmadığından sapmanın hangi kalemden kaynaklandığını göremiyoruz. Eylül sonu itibarıyla gerçekleşen on iki aylık toplam rakamlarında harcama hedeflerinden ciddi bir sapma gözükmüyor. Ancak yıl sonu bütçe açığında görülen sapmanın büyük ölçüde harcama kalemlerinden geleceğini zaten bekliyorduk.
2013  hedeflerine bakacak olursak, bu yıl sonunda 33 milyar TL olarak tahmin edilen Merkezi Yönetim bütçe açığı 2013 yılında da kabaca aynı seviyede olacak ve 34 milyar TL seviyesinde gerçekleşecek. Gelirlerin bu yılki 330 milyar TL tahmininden 371 milyar TL'ye yükselmesi hedeflenmiş. Bu da nominal yüzde 13 civarında bir artış anlamına geliyor. Yıl ortası enflasyonunu yüzde 7 olarak kabaca hesapladığımızda, gelirlerin reel olarak yüzde 5 civarında, vergi gelirlerinin ise yüzde 6.5 oranında artması hedefleniyor. Dikkat edilirse bu artış oranları ekonomik büyüme tahmini olan yüzde 4'ün üzerinde. Bu nedenle vergi gelirlerinde iddialı bir hedef konulduğunu söyleyebiliriz.
BÜTÇE HEDEFLERİ POZİTİF
Harcamalar tarafında faiz dışı harcamalarda bu yıl sonu için ilan edilen 314 milyar TL tahmininden 350 milyar TL'ye yükseliş var. Bu da yüzde 11.5 civarında nominal artış anlamına geliyor. Enflasyonu ayıkladığımızda büyüme oranıyla paralel bir harcama artışı hedefleniyor. Tabii harcamalar tarafında en ciddi soru, öne alınacak olan mahalli idare seçimlerinin nasıl bir yük getireceği konusu. Eğer seçimler öncesinde musluklar açılacak olursa bu hedeflerin tutması zor. Ancak bundan önceki seçimlerde bütçeyi ciddi oranda rahatsız edecek bir açılma görülmemişti.
Genel olarak bütçe hedeflerinin bugünkü ortamda pozitif olduğunu düşünüyoruz. Bütçe ve kamu borcu sorunu, ABD dahil hemen hemen bütün gelişmiş ülkelerde ciddi bir sorun iken bizde bütçe açığının yüzde 2.5 seviyelerinde hedeflenmesi olumlu bir görünüm ortaya koyuyor. Aşağıda Maliye Bakanı'nın sunumundan aldığımız iki grafik Orta Vadeli Programa ilişkin bütçe hedeflerini özetliyor. Uzun vadeli hedeflerde de görüntü bozulmuyor. Buna paralel olarak da kamu borcu hem risk oluşturacak seviyelerden uzak seyrediyor, hem de düşmeye devam ediyor.