• $8,4705
  • €10,2921
  • 501.151
  • 1441.33
14 Ocak 2019 Pazartesi

Burgernomics

Big Mac endeksi The Economist tarafından döviz kurlarını değerini özetlemek için kullanılıyor, Veriler incelendiğindeyse, The Economist’e göre tüm paralar, dolara karşı tam 30 yıldır düşük değer durumunda.

Big Mac endeksi satın alma gücü paritesi ilkesiyle değerlendirilmekte. Kısaca PPP de denebilir (yani purchasing power parity)! Big Mac dünyanın her yerinde kabaca ayni fiyata geliyor deniyor ama, tabii durum tam da öyle değil. Tabii birçok ülkede, az da olsa da, uluslararası değer farklılığı olabiliyor.

Mesela Rusya’da Big Mac 110 ruble etmekte. 110 ruble 1.65 dolar demek. Amerika’daysa 5.58 dolar etmekte. 1.65 sayısını 5.58 sayısına bölersek, kabaca 0.29 eder. Yani yüzde 30 eder. Bu da yuvarlak hesapla ruble dolara karşı yüzde 70 düşük değerli demek. Dolara “greenback” de deniyor! Yani ruble dolara karşı yüzde 70 düşük değerli.

İsviçre’deki duruma bakarsak da, İsviçre Frangı ile ülke parası 6.50 ediyor, bu da dolar ile ölçüldüğünde 6.62 dolar ediyor. Yani 6.62 miktarı 5.58 değerine bölündüğünde 1.186 etmekte, yani kabaca neredeyse yüzde 19 aşırı değerli.

Birçok para dolara karşı, mesela altı ay öncesine göre, çok daha düşük değerli. Dolar önceki zamanda oldukça fazla değerli idi. Başka paralara bakılırsa, Arjantin Pesosu dolar karşısında temmuz ayında yüzde 35 daha değerli idi. Türk Lirası ise de, temmuz ayında yüzde 14 daha değerli idi. Peso ve lira değer kaybetti, daha az dolar etmekteler. Rusya'da ise yerel fiyatlarla, Big Mac’in yerli fiyatı yüzde 15 düşmüş.

Tabii paraların değeri zaman içinde her yönde değişebiliyor. Gelişen ülkelerin paraları ABD endeksine göre bakıldığında dolara karşı zengin veya fakir olabiliyor. Bundan beş yıl evvel “pound” oldukça değerli idi. Bugün Britanyaya ziyarette olanlar, Big Mac’lerin kendi ülkelerindeki değerlere göre yüzde 27 daha ucuz olduğunu görecekler.

Döviz kurları, hem para politikası nedeniyle, hem de yatırımcıların risk yaklaşımına göre de değişebiliyor.

İlginçtir, 1986 yılındaki verilerin karşılaştırılması, paraların zayıfladığı ve de Big Mac endeksininse değerlendiğini gösteriyor.

<p>Bedir Acar: </p><p>'Kur'an'da iki yerde geçen ve Hz. Ya'kūb'un ikinci adı veya lakabı olan İ

Vicdan öldüğünde geriye ne kalır?

Milli Eğitim Bakanı Selçuk, emekli öğretmenlerle çevrim içi bayramlaştı

İşgalci İsrail, içlerinde hamile bir kadınında bulunduğu ailenin tüm fertlerini öldürdü

Mehmetçiğin dikkati Doğu Akdeniz'de faciayı önledi