• $9,2384
  • €10,8059
  • 530.384
  • 1432.8
1 Ekim 2013 Salı

Brezilya nereye?

Brezilya 2000’li yıllarda Lula da Silva yönetiminde büyük hamle yapan bir ülke idi. Sonra Lula’nın protejesi Dilma Rouseff işbaşına geçti. Bugün Brezilya, örneğin bu hafta, The Economist dergisinde “Geçmiş sorunlarına geri mi dönüyor?” başlığıyla hırpalanmakta. 
Brezilya birçok yönüyle Türkiye’ye çok benzeyen bir ekonomiye sahip. 2008 global kriz sonrasında Brezilya 2010 yılında aynen Türkiye gibi yüzde rekor düzeyde 7.5 büyümüştü. Ama 2011 yılında yüzde 2.7 ve 2012 yılında da 0.9 büyümeye geriledi, bu yıl ise yüzde 2 civarında bir büyüme beklentisi var. 
Brezilya’da 201 milyon nüfus var, beşinci en kalabalık ülke Brezilya! Sao Paolo kenti 19.9 milyon, Rio ise 11.8 milyon nüfusa sahip. Genel işsizlik yüzde 5.5 civarında ama genç nüfus (15-24 yaş) işsizliği yüzde 17.8.  Nüfusun yüzde 5.2 kadarı tarımda, 26.3 kadarı sanayide ve yüzde 68.5 kadarı da hizmet sektöründe. Sanayi üretimi 2012 yılında yüzde eksi 0.8 daralma yaşamış bulunuyor. Fakirlik oranı Lula döneminde çok azalmış olsa da gene de nüfusun yüzde 21.4 kadarı yoksul. 2012 yılı için satın alma gücü paritesiyle GSYİH 2.394 trilyon dolar (Dünyada 8’inci ülke), kişi başına gelir ise 12 200 dolar (dünyada 106’ncı). Gelir dağılımının adaletini ölçen Gini katsayısı ise 2012 yılında 0.519, yani bizden çok kötü (bizde 0.404)! 

PETROL FAZLASI VAR, GAZ İTHAL

Brezilya’da kamu bütçesi/GSYİH oranı fazla vermekte, 2013 için yüzde 3.1 fazla bekleniyor. Kamu borç/GSYİH oranı da yüzde 58.4 civarında ama artıyor. Ülkenin dış borcu 428 milyar dolar ama 373 milyar dolar döviz ve altın rezervi var. İhracatı 2012 yılında 242 milyar dolar (en çok Çin’e satıyor, yüzde 17), ithalatı ise 343 milyar dolar (en çok yüzde 15.4 ile Çin’den ithal ediyor). Cari açığı 2013 yılı Ağustos ayında 80.6 milyar dolar. 
Ülkede 2013 enflasyon tahmini 6.4 gibi. Merkez bankası faizi yüzde 11 kadar ama örneğin banka kredisi faizi yüzde 37. Ülkenin parası Real 25 Eylül tarihinde dolar başına 2.23 düzeyinde idi, bir yıl evvel ayni tarihte ise 2.02 olmuştu, yani FED curcunasında onlar da yüzde 10.4 kadar dolara karşı değer kaybetti. 
Enerji sorunu pek olmayan Brezilya elektrik enerjisinin yüzde 78.7 kadarını hidroelektrik santrallarından karşılıyor. Petrol fazlası olan bir ülke ama doğalgaz ithal etmekte. 

EĞİTİMLİ İŞ GÜCÜ KIT!

The Economist neden eleştiriyor? Çalışanlardan alınan gelir vergisinin oranı yüzde 58! Emekli olanlar 54 yaşında son maaşlarının yüzde 70 kadarını emeklilik maaşı olarak alıyorlar. Genç nüfuslu bir ülke olmasına rağmen, daha yaşlı Avrupa ülkelerinin üç misli emekli var. Eğitimli işgücü kıt. Brezilya’nın altyapı yatırımı da çok küçük. GSYİH oranı olarak yılda yüzde 1.5, halbuki dünya normu yüzde 3.8 kadar. Altyapı stoku tüm büyük ülkelerde GSYİH oranı olarak yüzde 70 ama Brezilya’da yüzde 16 kadar. Bu nedenle örneğin tarım ihracat ürünlerinin limana taşınma maliyeti ürünün fiyatının yüzde 25 kadarı, bu maliyet ABD’nin ortasından limana taşımada bile yüzde 9 civarında. Halbuki Brezilya tarımda büyük atılım yaptı ve dünyanın üçüncü büyük gıda ihracatçısı oldu. 2010 yılında da son bulunan sualtı petrol kaynakları nedeniyle büyük petrol ihracatçısı haline gelecek. 
Ama Brezilya GSYİH oranı olarak yüzde 36 kadar vergi almakta ve Brezilya yaşamak için dünyadaki en pahalı ülkelerden biri. Lula reform şampiyonu olmuştu, özellikle fakirliği azaltmıştı. Dilma döneminde ise pek reform yok. Ülkede tasarruf da aynen Türkiye’de olduğu gibi yüzde 15 oranına düşmüş bulunuyor ve yatırım yavaşlıyor, özel yatırım pek yapılmıyor. Zaten 39 bakanlık olan Brezilya’da kamu bürokrasisi ve rüşvet insanı öldürür.

<p>Batı, CHP ve HDP,  Gezi ve 15 Temmuz davaları sanığı Osman  Kavala için seferber olmuş durumda.

Halk TV'nin Osman Kavala sevdası

21. yüzyılın en iyi dizisi seçildi

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Nijerya Cumhurbaşkanı ile ortak basın toplantısı düzenledi

Mersin'de TURKOVAC Faz-3 çalışması kapsamında gönüllüler aşılanıyor