• $7,3609
  • €8,957
  • 436.612
  • 1536.11
08 Ağustos 2012 Çarşamba

Bolt nereden çıktı?

Jamaika, olimpiyatlarda hem erkek hem de kadınlarının becerisiyle, neredeyse tüm sürat koşularında dünyayı esir aldı. Bu hegemonyası devam edeceğe benziyor. Ama sakın bunun yeni bir şey olduğunu düşünmeyin.
Afrika'nın batısından gelen zenci kölelerin yerleştiği yerlerin hepsinden sürat şampiyonları çıkıyor. (Jamaika, Granada, Küba  ve Bahamalar gibi) Afrika'nın doğusundan gelen zencilerin ise hepsi uzun mesafede başarılı. (Kenya, Etiyopya gibi ülkelere bakın) Bu genetik ve adale lif yapısından gelen bir özellik. Süreci iyice anlamak için tarihe bakmak gerek. Jamaika; Haiti, Dominik, Küba ile komşu bir Karaibler ülkesi.
Adada yerliler varmış ama adaya dışarıdan ilk gelenler İspanyollar. 1494 yılında Kristof Kolomb adaya ayak bastığında 200 kadar köy bulmuş. İspanyollar adaya Santiago adını koymuşlar. Hemen beyazlar adaya göç etmiş ve tarihçilere göre 1660'da 4 bin 500 beyaz ve bin 500 siyahtan oluşan bir nüfusa zıplanmış. Adaya 1955'ten itibaren sulanmaya başlayan İngilizler sonunda adayı tamamen ele geçirmişler. Jamaika  adını verdikleri bu ada elli yıl evvel 1962'de kağıt üzerinde bağımsız olmuş ama British Commonwealth içinde kalmış. Bu nedenle de bugün bile Kraliçe Elizabeth Jamaika'nın da kraliçesi sayılıyor.
Ada ilk sömürge döneminde şeker ihracatıyla geçinirmiş. 1807 yılında köle ticareti yasaklanmış. Bu arada İngilizler köle gelmeyince, adaya Hintli ve Çinli taşımışlar. Sonunda artan ada nüfusu, 20 siyahiye bir beyaz oranında bir nüfusa oturmuş. 1834 yılında kölelik de tamamen yasak edilmiş. İngiliz hakimiyeti döneminde Jamaika bol miktarda Suriye ve Lübnanlı göç de almış. Adada İngilizce konuşulması gelişmiş ama kölelikten gelenler ve siyahilerin çoğo Patois denen yerel bir dil ile İngilizce karşımını konuşuyorlar. Usain Bolt da Olimpiyat Şampiyonu olduğunda İngilizce pek bilmiyordu.
Jamaika 19 ve 20. yüzyıllarda bir ara dünyanın en yüksek suç oranı olan yeri haline gelmiş ve bu sefer de tersine göç, adadan kaçma başlamış. Usain Bolt süratini, 'Bizim adada tabanca sesini duyan derhal kaçar, bu nedenle de ben de tüm Jamaikalılar gibi, yarış hakeminin tabancasını duyunca canımı kurtarmak için hızla kaçıyorum!' diye durumu anlatır.
Satın alma gücüyle GSMH kabaca 24.7 milyar dolar. Bu da satınalma gücü ile 9 bin dolarlık bir kişi başına ortalama gelir demek. Eğer nominal GSMH hesabı yapılırsa da  toplam GSMH 14.8 milyar dolar ve kişi başına nominal gelir 5 bin 400 dolar civarında.
Jamaika'nın Rum içkisi meşhur, müziği ise tüm dünyayı sarmış durumda. Müzik alanında  BIG, Heavy D gibi gruplar ve dünya çapında çok ünlü ve büyük Bob Marley Jamaika ürünü. Hip Hop da bu adada doğmuş.
James Bond filmlerinin yaratıcısı Ian Fleming bu adaya yerleşen ve orada yaşayan şöhretlerin başında geliyor. Ünlü aktör Erroll Flynn de üç karısıyla beraber buraya yerleşenlerden.
Adada  spor geleneği en az 100 yıl geriye gidiyor. 2007 Dünya Kriket Şampiyonası Jamaika'da gerçekleşmiş. Bolt da kriket oynarmış!
Atletizm ve sprinter geleneği de en az 65 yıl geriye gidiyor. 1948 Londra Olimpiyatları'nda Arthur Wint Wembley Stadı'nda altın madalyayı kapmış. Bugün Jamaika'da okulların atletizm yarışlarında bile 50 bin kadar seyirci bulunuyor. Wint'in 400 metredeki altın olimpiyat madalyasından bu yana Jamaika tam 59 adet kadın ve erkek karışık olimpiyat madalyası kapmış. Ünlü sprinter Linford Christie 1992 Barselona Olimpiyatları'nda İngiliz olarak yarışmış. Dört yıl sonra Atlanta'da Donovan Bailey Kanada adına sprint altın madalyası kapmıştı. 1988 yılında Seul'de doping nedeniyle rekorları elinden alınan Ben Johnson da Jamaikalı idi.
Bugün 2012 Londra Olimpiyatları'nda İngiltere adına heptatlonda altın madalya alan Jessica Innis'in anne ve  babası da Jamaikalı.
Bu yazıyı Olimpiyat Stadı'nda salı sabahı 200 metre erkekler yarışları elemeleri yapılırken yazmaya başlamıştım, basın merkezinde bitirdim. Bolt ve Blake ayrı serilerde 200 metre elemelerinde koşuyordu ama bu sefer serilerde ve ilerde karşısına çıkacak olan Blake'e ilaveten bir başka Jamaikalı Warren Veir ve bir de  Fransız vardı. Fransız 100 metreyi 10 saniye altında koşan ilk beyaz olan Christopher Lamaitre idi. Bolt, Blake, Veir ve Lamaitre serilerini birinci bitirdiler. Bakalım 200 metre semi finalinde ve finalde ne olacak!

<p>İki ülke arasında gerçekleştirilen istikşafi görüşmelerin 61. turu tamamlandı. Bir sonraki turun

Atina ile hangi konular masada?

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Herkes memleketinde yaşasaydı illerin nüfusu kaç olurdu?

Sosyal medyada en çok paylaşılan mantık soruları