Cuma günü Avrupa Birliği 2016 yılının ilk çeyreği için 19 ülkeden oluşan Birliğin üç aylık büyüme verisini yayınladı. AB bir evvelki çeyreğe göre yüzde 0.6 büyümüş. Veri yıllığa çevrilirse yüzde 2.2 yıllık büyüme anlamına geliyor. Bu veri diğer taraftan 2008 yılının ilk aylarında global kriz Avrupa’ya gelmeden önceki zirveye eşit bir büyüme. Verileri gören London School of Economics’ten iktisatçı Ian Begg “ Toparlanma nihayet yere sağlam basmaya başladı!” diyerek iyimser bir yorum yaptı.

Eurostat verileri ve ulusal istatistiklere göre Avrupa’nın ikinci büyük ekonomisi olan Fransa’nın da, ülkede nihayet artan yatırım faaliyeti nedeni ile ilk çeyrekte yüzde 0.5 ile büyümüş olduğu ve de Euro Bölgesinin ortalamasını da yukarı çekmiş olduğu önemli.
Ancak gene geçtiğimiz cuma günü ilan edilen yeni işsizlik verileri farklı yorumlara da fırsat sağladı. Avrupa’da on milyonlarca insan toparlanmadan çok uzak, Euro Bölgesi’nde işsizlik hafifçe azalmış da olsa yüzde 10 oranının üstünde! Birkaç gün evvel ilan edilen büyüme verilerinde ABD birinci çeyrekte yıllık yüzde 0.5, İngiltere de yıllık yüzde 0.4 büyümüştü ama bu iki ülkenin de işsizlik verileri Euro Bölgesi işsizlik oranının yarısı kadardı! Fransa toparlanmaya başladı ama Paris sokaklarında işsiz gençler de sürekli hükümete protesto gösterisi de yapmakta!
Columbia Üniversitesi öğretim üyesi ve Nobelli iktisatçı Joseph Stiglitz ise işsizlik ve diğer verilere baktıktan sonra “Son on yıl kaybedilmiş bir on yıl. Bu işsizlik verileri hem Euro için ve de Euro Bölgesi için kaybedilmiş bir on yıl anlamına gelen bir ekonomik başarısızlık !” yorumunu yapmış bulunuyor.
Avrupa’da ülkelerin performansları birbirinden oldukça farklı. Hollanda ve Almanya diğer ülkelerden önde koşmakta ve daha erken toparlandılar. Ama İtalya, İrlanda ve Yunanistan gibi ülkelerde normal vatandaşlar ise hem büyük iş kayıpları hem de ücret düşüşleri ile boğuşmaktalar.
Mesela İtalya’da ortalama hane halkının geliri 2008 yılından 2014 yılına kadar yüzde 4 daralmış bulunuyor. Ayni dönemde ise Yunanistan’da ortalama hane halkının harcanabilir geliri yüzde 24 azalmış bulunuyor. Başka bir açıdan bakılırsa da aynı dönemde Alman hane halkının geliri yüzde 15 oranından biraz fazla artmış bulunuyor.
Ancak 340 milyonluk nüfusu olan AB bölgesinde büyük bankalar hala kredi vermekten kaçınıyorlar. Global ekonomi endişeleri, özellikle Çin’de ekonomik yavaşlama olması, her ne kadar Euro Bölgesi ilk çeyrekte ABD ve İngiltere’den daha hızlı büyümüş olsa da, endişe yaratmakta. Tabii bir de UK’in Brexit sevdası da AB siyasetçilerini ve de ekonomilerini rahatsız etmekte. Terörist atakları, Suriye göçmen ve mültecileri de işin cabası.
Cuma günü ilan edilen bir diğer veri ise enflasyon. Euro Bölgesi’nde enflasyonun tüketici fiyatları ile nisan ayında yüzde 0.2 azalmış olduğu görüldü. Artmayan fiyatlar da durgunluk sorununun henüz tam geçmediğini gösteriyor.
Birçok iktisatçı ise Avrupa’nın durumunu 1980’li yıllarda konut balonu sonrasında bankaların felakete uğradığı Japonya’daki gelişmelere benzetiyorlar. Harvard Üniversitesi Profesörü ve daha önce IMF baş ekonomisti olan Kenneth Rogoff “Avrupa’nın bugünkü durumu hafifçe ve yavaş toparlanmaya rağmen Japonya’nın durumuna çok benziyor!” demiş.
Gene de temel ihracat pazarı yüzde 60 pay ile Avrupa olan Türkiye açısından Avrupa’nın az da olsa toparlanması önemli!