• $8,4047
  • €10,1808
  • 506.756
  • 1460.86
28 Mayıs 2013 Salı

Arjantin’de enflasyon %25

Dün “The Economist” dergisinin bu haftaki sayısını karıştırıyordum. Derginin son sayfasında hep dünya ekonomilerinin özet verileri vardır. Ama bu hafta Arjantin’in enflasyon ve faiz düzeyi dergide yoktu. Bu 30 yıldır ilk defa oluyordu. Internet’ten Arjantin’in enflasyonunu ve ekonomik verilerini araştırdım. 
Nüfusu 42.6 milyon kişi, 17.7 milyonu işgücüne dahil. GSYİH 746 milyar dolar, nominal GSYİH ise 475 milyar dolar. Kişi başına satın alma gücü paritesiyle geliri 18 bin dolar. Kişi başına gelir de 11 bin dolar. Türkiye kadar. Arjantin’in 2012 büyümesi kabaca yüzde 2.5. Tarımın ekonomide payı yüzde 10.3 ve nüfustaki payı yüzde 5 kadar iken, sanayi, üretimin yüzde 31 ve nüfusun ise yüzde 23 kadarını istihdam ediyor. Hizmet sektörü ise nüfusun yüzde 72 ve üretimin yüzde 59 kadarını kapsıyor. 

BREZİLYA ÖNEMLİ
İhracatı 85 milyar dolar ve yüzde 22 kadarı da Brezilya’ya. Buna karşı ithalatın yüzde 33 kadarı da Brezilya’dandı. 46 milyar dolar döviz rezervi ve 130 milyar dolar kadar dış borcu var. Cari denge açığı sıfıra yakın. Bütçe açığı / GSYİH oranı yüzde 3.2 kadar, kamu borcu /GSYİH oranı da 41.6 kadardı, geçmişe göre çok düşmüştü. Bu verilerde ekonomik sorun pek yoktu. Peki Arjantin’in sorunu ne? Birincisi gelir dağılımı son derece bozuk. En yüksek yüzde 10 gelirin yüzde 33 kadarını alırken, en düşük yüzde 10 toplam gelirin yüzde 1.5 kadarıyla yaşıyordu.Ülkenin yüzde 30’u fakirlik sınırının altında. İşsizlik oranı yüzde 7.2 kadar ama 15-24 yaş arası nüfusta işsizlik bizim gibi yüksekti: Yüzde 19 ! Şimdi geliyoruz esas soruna. The Economist’te ülkenin yıllık enflasyonu ve faiz düzeyi  yazılmamıştı çünkü ülkenin başkanı enflasyon rakamlarının yayımlanmasını istemiyordu. Resmi sayılara da kimse güvenmiyordu. Bugün Arjantin’de enflasyon yıllık yüzde 25! Aynen “rahmetli Chavez’in Venezüella’sı gibi”, çünkü bu ikisi de Merkez’lerine para bastırıp, Merkez Bankası’ndaki altın ve dövize el koyup, iç talebi pompalayarak yaşamaya devam ediyordu. 
Ülkede faiz verisini yayımlamak yasak. Ülkenin banka faizi ise yüzde 15 civarına yükselmişti. Ülkenin parası 22 Mayıs’ta bir dolar eşit 5.25 peso kurundan işlem görüyordu. 

PESO KAN KAYBEDİYOR
1 yıl evvel dolar 4.47 peso idi. Şu anda peso karaborsada %70 daha az değerli! Aslında en özet yorum diktatör Peron’un ruhunun (Eva’nın da)  ve ekonomik yaklaşımının, Kirchner Ailesi ile yaşamaya devam ettiği. Rahmetli Başkan Nestor Kirchner ülkenin 80 milyar dolar borcunun üstüne yatmış, ödememiş ve enflasyonu başlatmış ama erkenden ölmüştü. Aralık 2007 tarihinde yerine geçen karısı Christina Fernandez de Kirchner de aynı yoldan yürümüş ve enflasyon, sermaye hareketi kontrolları ve ekonomiye devlet müdahalesi artmış, “tam gaz” hale gelmişti. Bayan Kirchner Repsol adlı İspanyol şirketinin malı olan petrol şirketi YPF’e el koyarak da bol miktarda uluslararası sorun yaratmıştı. Özel emeklilik sigortası şirketlerine de el koymuş, devletleştirmişti. Merkez Bankası’nın döviz ve altın rezervlerini de harcıyordu. Medyayı susturacak bir de kanun çıkartmış ve mahkemeleri ve hukuk sistemini de politize etmişti. Sonuçta Arjantin, bir kere daha global enflasyon rekortmeni olmak ve kriz yaşamak üzere gibi duruyor! Brezilya’nın en büyük şirketlerinden Vale de Arjantin’de kuracağı 6 milyar dolarlık bir potash tesisi projesini de yeni iptal etmiş bulunuyor.

<p>Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, ' Aşıda 40 yaşa kadar indik. Yaşınız 40 veya üstüyse bu sabahtan it

Sağlık Bakanı Koca'dan 40 yaş için koronavirüs aşısı açıklaması

WhatsApp mesaj iletme özelliğini sınırlandırdı

Kirpikleriyle dünya rekoru kırdı

F.Bahçe'de beklenmedik ayrılık! Hem de şaka gibi rakama