Son birkaç yılda iki ekonomik ve finansal konuda ülkemizdeki genel kanının tam tersi bir görüşü savunmuştum. Her iki konuda da bugün iti barı ile haklı çıktım diyebilirim. Her ikisi de kamuoyunun oldukça ilgilendiği konulardı.

Birinci konu altının değeri konusu idi. 2011 yılının eylül ayında uluslararası piyasada altının ons fiyatı 1920 dolara kadar çıkmıştı. Birçok kimse fiyatın daha da artacağını düşünüyordu. Tabii elinde altın olan profesyoneller de satacakları altının ons fiyatının daha da arttırmaya çalışıyorlardı.
Hatırlanırsa altının ons fiyatı 1973 yılında dolar altından koparıldığı zaman ve “Hunt biraderler” de spekülasyona başladığından, sonunda 1980 yılında 800 dolar ons başına civarına tırmanıştı. Daha sonra da 250 dolar civarına inip daha sonra da 2010 yılı ocak ayında ons başına 1097 dolara tırmanmıştı. İki yıldan biraz az sürede de ABD kökenli krizin tüm dünyaya yayıldığı anlaşılınca, 1900 doların üstüne tırmanmıştı. Altın alan sayısı batıda da çok artmıştı ama biraz dikkatli analistler o tarihte altının enflasyona karşı tam koruma sağlaması için, yani reel anlamda, ons başına 2200-2400 dolar arasına gelmesi gerektiğini hesaplıyabiliyorlardı. Ama altın 2011 yıl sonuna gelindiğinde zirveden düştü ve 20 Haziran 2015 tarihinde de 1100 dolar civarına indi. Tabii burada bahsettiğimiz altın fiyatı dolar cinsinden ons fiyatı. Dolarla alınış altın stoku tutup bekleyenler büyük ziyana uğramıştı.
Ancak bir de işin TL cephesi var. Sonuçta altın ülkemizde TL karşılığı satılıyor. Bu durumda Türk Lirası’nın dolara karşı değer kazanıp kaybetmesi de önemli hale geliyor. TL altına karşı değer kazanırsa altın alan da kazançlı çıkıyordu ama tersi oluyorsa da altını alan ziyan etmekte idi. Vatandaşlarımızın bu hesapları ne kadar yaptıklarını bilemiyorum. Ama bugün gelinen noktada altının fiyatı ons başına dolar olarak nerede ise yarıya indi. TL de son dönemlerde oldukça değer kaybetti. Yani altın hem dolar hem de TL gelişmeleri göz önüne alındığında iyi bir yatırım aracı olmadı. Ancak kısa süreli alıp hafif artış olunca satanlar kazandı.

Faiz konusu hâlâ kesin değil

2011 yılının ortasından itibaren “altın iyi bir yatırım değil” konulu en az on tane köşe yazısı yazdım. Haklı çıktığımı düşünüyorum. Kaldı ki altının bugünkü dolar fiyatı kabaca üretim maliyetine eşit. Orada da epey de duracak gibi gözüküyor. Yani altının önümüzdeki dönemde de büyük değer artışı sağlaması olası değil. Zaten TL beklentisi de şu andaki ortamda biraz değer kaybı.
Diğer “sürüden ayrıldığım” konu da ABD’nin faiz artırması konusu idi. 2013 yılının mayıs ayında Ben Bernanke konuyu gündeme getirmeye başladığında ülkemizde ve de global çapta tüm gelişen ülkelerde, panik başladı. Dolar faizi artacak, fonlar dolara ve ABD’ye geri dönecek, bu nedenle de rezerv stoku azalırken gelişen ülkelerin paraları da perişan olacak tezi ortalığı ve tabii ülkemizi sardı. Vatandaşlar dolara saldırdılar. Ben ne 2013 yılında ne de 2014 yılında faiz artırımı olmayacağını vurgulayıp gaza gelmeyin panik yapamayın tezini savunmuştum.
Ancak 2015 yılının ilk yarısından sonra Yellen’i izleyerek ve ABD’de olan gelişmelere bakarak dolar faizini yükseltmenin başlayabileceği tezine angaje oldum. Ama bu bile bugün henüz kesin değil. ABD’nin ikinci çeyrek büyümesi tahmini yüzde 2.5 civarında, gerçek açıklanınca göreceğiz. Ama bu sefer de Avrupa’da birçok ülke teklemekte. Türkiye’de ise tam biraz toparlanıyoruz derken İŞİD belası gündeme geldi. ABD de ülkemizle beraber bu büyüme potansiyeli yüksek kavgaya katıldı. Önümüzdeki günlerde yapılacak FED toplantının açıklamalarını yakından incelemek gerek ki karar verebilelim.
Bu süreç içinde ben faiz henüz artmaz diyerek gene haklı çıktım ama şimdi belirsizlik arttı. Ben de her şey olabilir, faiz de artabilir değerlendirmesine abone olma durumundayım. Bekleyeceğiz ve göreceğiz. Ama unutmayalım ABD’nin temel hedefi şimdi yüzde 2 yıllık enflasyon, işsizlik oranı değil.