Dün bu sütunda yazdığım makalede 2015 yılında (2016 değil) ABD’de sekiz yıldan bu yana ilk defa reel aile gelirlerinin bir evvelki yıla göre yüzde 5.2 arttığını raporlamış, detaylı açıklamalar yapmıştım. Tabii 2016 yılında ABD’nin durumu tam nedir henüz bilemiyoruz. Ama bu aile geliri artışını “tamam, artık faiz artışı yapmalılar” diyerek yorumlayanlar da doğal olarak olacaktır. Bence bu doğru bir yorum olmaz!

Tabii ABD’de olanlara iki şekilde bakmamız gerekiyor. Birincisi, ABD gerçekten kalıcı ve kuvvetli bir şekilde ekonomik gelişme yaşıyorsa bu tüm dünya için iyidir. Tabii Türkiye için de iyidir. Ama diğer taraftan, ABD’nin faiz artışı yapacak olması da tüm gelişen ülkeler açısından kötüdür, çünkü bu ülkelerin paralarının değeri dolara karşı kuvvetli düzeyde düşecektir. Yabancılar da gelişen ülkelerden yerel para cinsinden yaptıkları yatırımlarını dolara çevirip kaçacaklardır. Bu nedenle de ABD faiz artışının ne zaman olacağı da gelişen ülkeler açısından büyük sorun yaratmaktadır.

Önümüzdeki dönemde 2016 eylül ayının 20’sinden sonra faiz artışı gündeme gelebilir, veya ABD seçiminin olduğu kasım 2016 ayında faiz artışı yapılabilir veya da aralık 2016 tarihinde faiz artışı gerçekleşebilir. Benim şahsi tahminim, bu tartışmanın başladığı günlerden beri, hep 'aralıkta faiz artışı olur,daha evvel olmaz' şeklinde idi. Bugün de hala aynı şekilde düşünüyorum.

Geçen ay Wyoming’te Jackson Hole toplantısında FED Başkanı Yellen bir faiz artışının olasılığı yükseliyor şeklinde sohbetler yapmıştı. Bu da 21 Eylül tarihindeki toplantıda faiz artışı yapılabilir tezini gündeme getirmişti. Ama ağustos istihdam rakamlarının oldukça düşük gelmesi faiz artışını destekleyenlerin moralini bozdu. Bazı FED çalışanları ise faiz artışı olmamalı demeye başladı. New York FED Başkanı Dudley faiz artabilir derken, Yellen’in Başkan yardımcısı S.Fisher de ona katılırken, FED Para Politikası Kurulu devamlı üyesi Bayan Lael Brainard ve gene FED Board üyesi olan Daniel Tarullo enflasyonun çok düşük kalması nedeni ile faiz artışı yapılmamalı konusunu ısrarla gündemde tutmakta idiler. Piyasadaki verilerden Bloomberg tarafından hesaplanan FED faiz artma olasılığı ise, bugün medyaya yüzde 22 olarak, yani çok düşük olarak aksetmekte.

Diğer taraftan da Avrupa Merkez Bankasının kararlı bir şekilde kendi politikasını ne yöne çekeceği konusunda açıklama yapmaması da, belirsizliği arttırıyor ve faiz konusunu gündemden geri çekiyordu. FED’in yaklaşımı gelecek hafta Çarşamba günü (21 Eylül 2016 ) FED eylül toplantısı sonrasında belli olmuş olacak.