Bir dönemin en popüler bölümü olan Moleküler Biyoloji ve Genetik, son yıllarda etkisini kaybetti. Yerleşme oranları ve taban puanlar dikkate alındığında vakıf üniversiteleri için çanlar çalmaya başladı. İşte Türkiye’deki genetik eğitiminin geldiği nokta...

Kök hücre çalışmaları, yapay organlar, klonlama, kromozomlar, DNA, yeni ve verimli hayvan ve bitki türlerinin yaratılması, nano teknoloji ile sağlık bilimlerinin bir araya gelmesi… 50 yıl önce hiç kimseye bir şey ifade etmeyen bu kavramlar, son 10 yılda sıkça gündemimize gelir oldu.
1990’ların ikinci yarısında klasik biyoloji bölümlerinin dönüştürülmesi ile öğretime başlayan ve bugün 34 farklı üniversitede bulunan Moleküler Biyoloji ve Genetik, gençlerin en gözde bölümlerinden oldu. Ancak son yıllarda karşımıza çıkan yerleşme oranları ve taban puanlar popülaritenin düşmeye başladığını gösteriyor. Bugün Türkiyi’deki Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümleri (MOBİGEN) ile ilgili detaylı bilgileri sizlerle paylaşıyorum.

DEVLET DOLU AMA VAKIF BOŞ

- 2013 ÖSYS’de MOBİGEN tercihi yapan adaylar 23’ü devlet, 10’u vakıf ve bir de Kıbrıs üniversitesi olmak üzere 34 farklı üniversite içinden tercih yaptılar. Bu üniversitelerdeki toplam 1.601 kontenjanın yüzde 69’u devlet üniversitelerinde bulunuyordu. Temmuzun son haftasında açıklanan ilk yerleştirmelerde devlet üniversitelerinde bulunan örgün MOBİGEN kontenjanlarının tamamı doldu.
- Devlet kontenjanlarına talep bu kadar yoğunken, vakıflarda durum böyle değil. 2013’te vakıf üniversitelerinde kontenjanların yüzde 30’u boş kaldı, yerleşenlerin yüzde 8’i de daha sonra kesin kayıt yaptırmadı.
- Taban puanları dikkate alındığında hem devlet üniversitelerinde hem de vakıflarda düşündürücü ve çarpık bir tablo karşımıza çıkıyor. Devlet üniversitelerinde İstanbul ve Ankara’nın açık ara önde olduğunu görüyoruz. Boğaziçi Üniversitesi’nin yıllardır süren liderliği de kolay kolay değişmeyecek gibi duruyor.
- Vakıf üniversitelerinin taban puanlarına bakıldığında, çarpık tablo daha da derinleşerek karşımıza çıkıyor. Başta Koç ve Bilkent olmak üzere tam burslu programların taban puanları oldukça yüksek seviyede iken 15 vakıf programının kontenjanın dolmamış ve taban puanın oluşmamış olması düşündürücü.

ÖĞRENCİ PROFİLİ DÜŞÜK

LYS-1 ve LYS-2’de 180 barajını aşmayı ancak başaran ve toplamda yüzde 20 başarı gösteren adaylar Vakıf MOBİGEN programlarına yerleşebiliyor. MOBİGEN gibi son derece derin bilimsel araştırmaların yapıldığı alanda, liseden bu kadar düşük akademik seviye ile gelen öğrencilerin mezuniyete kadar üstün noktaya gelmelerini beklemek pek de gerçekçi gözükmüyor.

DOKTORODAN HER YIL 8 KİŞİ MEZUN OLUYOR

Bir ülkenin bir bilim alanında geldiği seviyenin önemli göstergelerinden biri o alanda lisansüstü, yani yüksek lisans (master) ve doktora yapanların sayısıdır. Eldeki istatistikler Moleküle Biyoloji ve Genetik alanında Türkiye’de 570 lisansüstü öğrenci olduğunu gösteriyor ve bunların yılda yaklaşık 80’i mezun oluyor. Doktoradan mezun olan kişi sayısı ise sadece 8. Lisans seviyesinde açık ara kadınların ağır bastığı dağılım lisansüstü seviyede de devam ediyor. Doktora yapanların üçte ikisi kadınlardan oluşuyor

EGEMENLİK KADINLARDA

TÜRKİYE’DE MOBİGEN alanındaki akademik kadroya göz atacak olursak, üniversitelerimizde 76 profesör, 64 doçent ve 140 yardımcı doçentin görev yaptığını görüyoruz. Kariyer olarak akademik yaşamı seçmiş olan araştırma görevlilerinin sayısı 138. Cinsiyet dağılımı akademisyenler arasında da kadınlardan yana ağır basıyor. Özellikle yardımcı doçentler arasında kadınların sayısının yüksek olması, yakın gelecekte MOBİGEN alanının daha da kadın egemen hale geleceğini gösteriyor.