Burak KILANÇ
burak.kilanc@aksam.com.tr

2013 ÖSYS önceki yıllardan farklı olarak hem sınav hem de yerleştirme sonuçlarının ÖSYM tarafından çok kısa sürede açıklanması ile akıllarda kaldı.  
Yerleştirme sonuçlarının açıklanmasıyla üniversitelere yaklaşık 672 bin kişinin yerleştiği (örgün), 36 bin lisans ve 76 bin önlisans olmak üzere toplam 109 bin kontenjanın boş kaldığı anlaşıldı. Yerleşenleden bazılarının kesin kayıt yaptırmaması nedeni ile boşalan kontenjanlar ve yeni kurulan bölümlerin kontenjanları da eklenecek olursa, ek yerleştirme döneminde adayların önünde yaklaşık 200 bin boş kontenjan olacağını söyleyebilir. Kesin sayılar ek yerleştirme kılavuzunun önümüzdeki günlerde yayınlanması ardınan netleşecek.
Geçen seneki verilere bakıldığında 2012’de lisans ek kontenjanlarının devlette %38, vakıfta %24’ünün, önlisans ek kontenjanlarının ise devlette %65, vakıfta %52’sinin dolduğu anlaşılıyor (Tablo 1). Benzer oranların bu sene sürmesi halinde yaklaşık 100 bin kişinin ek yerleştirmeyle ünivetsiteli olacağını sonucuna varılıyor.  

MÜHENDİSLİK İLK SIRADA

25 Temmuz’da sonuçlanan ilk yerleştirme ardından boş kalan lisans kontenjanları ile ilgili detayları sizler için derledik. Puan türlerinde mühendislik puan türü olan MF-4 ilk sırada yer alıyor. Mühendislikler içinde jeoloji, çevre ve bilgisayar mühendislikleri en çok boşluk kalan bölümler olarak dikkat çekiyor. Devlet üniversiteleri arasında Selçuk vakıflarda ise Avrasya Üniversitesi listenin başında bulunuyor. 
Önlisans kontenjanları ile ilgili detaylar ise aynı şekilde Tablo 6, 7, 8 ve 9’da yer alıyor. Puan türü olarak boşluklar YGS-6 ve YGS-1’de yoğunlaşırken, meslek olarak muhasebe ve vergi uygulamaları, işletme yönetimi ve bilgisayar programcılığı ek yerleştirme için adaylara önemli fırsat oluşturuyor. 

LİSANS

Vakıf ve Devlet Üniversitelerinde Boş Kalan Bölümler (İlk 20) - TABLO 3

Bölüm......Boş Kont.
İşletme......2,000
Jeoloji Mühendisliği......914
İstatistik......867
Matematik......766
Kimya......757
Çevre Mühendisliği......750
Bilgisayar Mühendisliği......719
Kimya Mühendisliği......716
İktisat......688
Biyoloji......656
Maden Mühendisliği......603
Fizik......494
Konaklama İşletmeciliği(Fakülte)......491
Makine Mühendisliği......488
Fen Bilgisi Öğretmenliği......481
Su Ürünleri Mühendisliği......478
Tekstil Mühendisliği......472
Endüstri Mühendisliği......433
Elektrik-Elektronik Mühendisliği......419
İnşaat Mühendisliği......399

Boş Kalan Lisans Kontenjanlarının İllere Göre Dağılımı (ilk 20) - TABLO 4

Şehir......Boş Kont.
İstanbul......8,114
İzmir......1,401
Konya......1,276
Ankara......1,122
Trabzon......900
Elazığ......751
Sivas......684
Isparta......580
Karabük......551
Gaziantep......547
Afyonkarahisar......513
Erzurum......466
Samsun......415
Mersin......401
Kütahya......394
Adana......386
Malatya......375
Çanakkale......302
Kahramanmaraş......260
Kayseri......2

Vakıf ve Devlet Üniversitelerinde Boş Kalan Lisans Kontenjanları (İlk 20) - TABLO 5

Üniversite......Boş Kont.
Selçuk Ün.......848
Fırat Ün.......751
Avrasya Ün.......743
Cumhuriyet Ün.......684
Nişantaşı Ün.......657
İstanbul Aydın Ün.......627
İstanbul Arel Ün.......619
Okan Ün.......612
Süleyman Demirel Ün.......580
Karabük Ün.......551
Afyon Kocatepe Ün.......513
Işık Ün.......487
Atatürk Ün.......449
İzmir Ekonomi Ün.......406
Beykent Ün.......405
Dumlupinar Ün.......394
Yeni Yüzyil Ün.......389
Maltepe Ün.......388
Çukurova Ün.......386
İnönü Ün.......375

Not: Tablolarda yer alan bilgiler yeni açılan bölümleri ve üniversiteye yerleştiği halde kayıt yapmayanlardan boşalan kontenjanları kapsamadığı için , ek yerleştirme kılavuzundaki sayıların adayların lehine daha yüksek olacağı unutulmamalıdır.

İKİNCİ SEZONA BAŞLARKEN

Değerli Akşam okurları. 5 Kasım 2012’den bu yana pazartesi günleri ülkemizin ve dünyanın eğitim gündemiyle ilgili görüşlerimi bu köşede sizlerle paylaşıyorum. İlk ve ortaöğretim kurumlarında derslerin başladığı bugün bizim için de yeni bir sezon başlıyor. Bugünden itibaren haftada iki kez, pazartesi ve perşembe günleri köşe yazılarım ve üniversitede yürüttüğümüz özel araştırma dosyalarının sonuçlarıyla eğitimle ilgili bilinmeyen ve merak edilen konuları aydınlatma gayreti içinde olacağız. 
Tanımı ve uygulaması gereği gazetedeki köşe yazıları tek yönlü bir iletişim kanalıdır. Ancak günümüzün iletişim şartları ve gerekleri çerçevesinde sizlerin görüşlerini ve önerilerini özellikle bilmek, çalışma ve yazılarımın konularını buna göre şekillendirmek isterim. Bana mail adresimden ulaşmanızı dilerim.

EK YERLEŞTİRME FIRSATLARI

25 Temmuz 2013’te üniversite yerleştirme sonuçları açıklandığında hiçbir yere yerleşemediği için üzülen 235 bin aday ile tercih yapma hakkı olduğu halde tercih yapmayan 690 bin kişi için üniversiteli olma yolunda ikinci şans olan ek yerleştirme süreci önümüzdeki günlerde başlayacak. Ön hazırlıklar Ankara’da sürüyor. Kesin kayıtların 6 Eylül’de tamamlanmasının ardından üniversiteler kontenjanlarındaki boşlukları 9 Eylül saat 23.59’a kadar ÖSYM’ye bildirdiler. Bu bilgilerle oluşturulan Ek Yerleştirme Kılavuzu son haline getirildi. Son rötuşarın ardından bu hafta içinde kılavuzun ÖSYM’nin internet sitesinde yayınlanmasını, tercih döneminin geçen yıl olduğu gibi beş gün olmasını bekliyorum.  
Gelelim adaylara yönelik öneri ve uyarılara. Ek yerleştirmede yeni açılan ve ilk kez öğrenci alacak bölümlerin adaylar için büyük bir fırsat olduğunu hatırlatmak isterim. Kılavuzdaki tablolarda yeni açılan bölümlerin en küçük puan hücresinde “- - - -”  işareti kullanılıyor, bu sayede yeni açılan programları bulabilirisiniz. 
Bu noktada pek çok adayın içine düştüğü bir hatayı düzeltmek gerekiyor. İlk yerleştirmede tercih ettiği programa yerleşemeyen bir adayın ek yerleştirmede bu programa yerleşmesi kurallar gereği mümkün değil, zira ek yerleştirmede bir programı (Tablo 3A önlisans programları hariç) tercih edebilmek için ilk yerleştirmede oluşan taban puandan daha yüksek puana sahip olmak gerekiyor.  Zaten aday böyle bir puana sahip olsa ilk yerleştirmede o programa yerleşebilirdi. Bu nedenle, ek yerleştirmede sonuç elde etmek için adayların gerçekçi olmaları ve hedeflerini biraz düşürmeleri yerine olur. 
Bir öneri/uyarı da ilk yerleştirmede hayal kırıklığı yaşayan okul birincilerine. Kılavuzdaki okul birinciliği kontenjanlarını mutlaka inceleyin, beklenmedik fırsatlar karşınıza çıkabilir. Yeni açılan programların kontenjan bilgileriyle kazandığı  halde kesin kayıt yaptırmayanlar nedeniyle oluşan boşluklara dair veriler henüz elimizde yok. Kılavuzun yayınlanmasının ardından bu verileri toplayıp perşembe günkü yazımda sizlerle paylaşmayı umuyorum. Üniversite yolunda herkese başarılar. 

SORU-CEVAP

- Ek yerleştirme kılavuzuna nereden ulaşabilirim ?
Adaylar, 2013 ÖSYS Yükseköğretim Programlarına Ek Yerleştirme Kılavuzu’na ÖSYM’nin www.osym.gov.tr adresindeki web sitesinden ulaşılabilecekler.

- Kimler ek yerleştirmeden faydalanamaz ?
2013-ÖSYS Merkezì yerleştirmede (temmuz ayında) bir yükseköğretim programına yerleştirilmiş olan adaylar (açık öğretimin kontenjansız programlarına yerleşenler hariç) ek yerleştirmede tercih yapma hakkına sahip değiller.

- İlk yerleştirmede ter-cih kullanmayan ek  yerleştirmeden şimdi faydalanabilir mi?
2013 ek yerleştirmeye başvurabilmek için 2013-ÖSYS’ye başvurulmuş olması zorunlu. Başvurup, temmuzda tercih kullanmayanların ek yerleştirmeden faydalanması mümkün.

- Kimler ek yerleştirmeden faydalanabilir ?
Ek yerleştirmede tercih yapabilmek için, 2013-ÖSYS merkezî yerleştirmede (temmuz ayında) hiçbir yere yerleştirilmemiş olmak gerekiyor. Bunun bir istisnası var. Açık öğretimin kontenjansız programlarına yerleştirilmiş olanlar da ek yerleştirmeden faydalanabiliyor.

- İkinci üniversite için açıköğretime yerleşmek mümkün mü?
Merkezî Yerleştirmede bir örgün yükseköğretim programına yerleştirilmiş adaylar ile kontenjan sınırlaması olan açık öğretim programlarına yerleştirilmiş olan adaylar, kontenjan sınırlaması olmayan açık öğretim programlarına Ek Yerleştirme için başvuru yapabilecekler.

- Özel yetenek sınavı ile üniversiteli olanların ek yerleştirme hakkı var mı ? 
2013’te özel yetenek sınavı ile bir yükseköğretim programına yerleştirilmiş olan adaylar ek yerleştirme için tercih yapabilirler. 

- Ek yerleştirme ile üniversiteye yerleşenlerin 2014 ÖSYS’de OBP’leri kırılacak mı ?
Evet, bu öğrencilerin OBP’lerinin çarpılacağı katsayı 2014’te yarı yarıya düşer.