2014 YGS geçen pazar günü yapıldı. ÖSYM'nin almış olduğu karar çerçevesinde sınavda sorulan soruların sadece %20'si kamuoyuyla paylaşıldı. 2014 yerel seçimlerinin hemen öncesine denk düştüğünden olsa gerek, bu önemli uygulama değişikliği basında yeterince yankı bulmadı. Seçim olmasaydı bu konu günlerce gazete ve televizyon kanallarında gündeme gelirdi.

BU YAZIYI SPİKERDEN DİNLEMEK İÇİN TIKLAYIN

Değişiklik konusunda ÖSYM'nin dayanakları anlaşılabilir olabilir. Ancak soru üretme konusunda daha az üretken olmayı tercih edip, şeffaflıktan ödün veriyor olmayı kamuoyunun kolay kolay kabullenebileceğini düşünmüyorum.
Şartlardaki her türlü değişikliğe yaşayan organizmalar tepki verir. İnsan toplulukları için de durum farklı değildir. Bu çerçevede, ÖSYM'nin soruları paylaşmamasının ardından elbet bu zorluğu aşacak yöntemler de bulunacaktır. Sadece soruları ezberlemek amacıyla bazı kişilerin sınava girmesi akla gelen ilk çözüm yöntemi. Düşünsenize, YGS'deki 160 soru için 160 kişi örgütlenip sınava girse ve her biri 10 soruyu ezberlese (farklı sınav kitapçıkları olduğunu dikkate alarak 10 dedim), sınavdan birkaç saat sonra tüm soru ve cevapların derlenip internetten yayımlanması mümkün olabilir. Sınav sorularını açıklamamak, dünya üzerinde merkezi olarak yapılan pek çok sınavda tercih edilen uygulama yöntemidir ancak oralarda da benzer yöntemler ile problem aşılmış ve bir sınava hazırlık ekonomisi oluşmuştur (kitaplar, online testler vb).Eminim ülkemizde de durum farklı olmayacaktır.
Bu noktada geçen hafta yazdıklarımı ve bu nedenle pek çok kişiden tepki aldığım sözü tekrarlamak istiyorum: "Açıkçası, yukarıda yazdıklarımın ÖSYM tarafından masaya yatırılıp enine boyuna tartışıldığından eminim... ÖSYM'nin bir bildiğinin olduğuna güvenmek zorundayız."
Evet, samimiyetle bunu düşünüyorum. Eğer bu kurumumuza bu önemli görevler verildiyse (sınav yapma, yerleştirme vb) o zaman kayıtsız şartsız güvenmek zorundayız. Olayları her boyutuyla analiz ettikleri, verilere dayalı olarak karar verdikleri, attıkları her adımın sonuçlarını önceden ölçüp biçtikleri, planlama ve simülasyon konusunda yüksek bir titizlikte çalıştıkları konusunda ÖSYM'ye güvenmek zorundayız.
Yoksa değil miyiz? Zorla güvenmeye mecbur bırakılmak yerine güvenebilmek için ikna mı edilmeliyiz yoksa?
İşkembe çorbasına bayılırım. İşkembe hassas bir konudur. Temizlik ve hijyen önemlidir. Lezzet uğruna hasta olmayı ya da olmadık bir şeyler yemeyi kimse istemez.
Birkaç hafta evvel ev yolu üzerinde yeni açılan işkembeciye gittik eşimle. Ne güzel yapmışlar iç düzenlemeyi. Mutfak kapalı kapılar ardında değil. Mutfakta çorbanın nasıl hazırlandığını, işkembenin nasıl temizlendiğini, nasıl doğrandığını, nasıl pişirildiğini rahat rahat izliyorsunuz. Şef garsonla sohbet ettik. İstersek hijyen kurallarına uymamız kaydıyla mutfağa girip dolaşabileceğimizi söyledi. Hanımla birbirimize baktık. İşkembecide rastladığımız bu şeffaflık bizi oldukça etkilemişti. İşini hakkıyla yapan herkesin şeffaf olmaktan çekinmeyeceğini konuştuk kendi aramızda. Hele konu; bir de işkembe gibi hassas bir konu ise.
Güven tek taraflı oluşmaz. Güven karşılıklı olarak ve emekle oluşur. Karşı tarafı ikna edecek bir emek ortaya konmadan güven tesis etmek mümkün değildir.
Peki ben ÖSYM'ye güveniyor muyum? Evet demek geliyor içimden. Herhangi bir önyargım yok ama güvenme konusunda ikna edilmek istiyorum. Son yıllarda ÖSYM'de yapılan kurumsal iyileştirmeleri yakından takip ediyor olsam da sınav, sıralama, yerleştirme gibi önemli konularda hep daha fazla ikna edilmek istiyorum.
Toplumun genelinde de böyle bir beklenti var. Bence ÖSYM'nin öncelikle yapması gereken bu güveni tesis etmek.
Unutmayalım. Eğitim, öğretim, sınav, sıralama, yerleştirme en az işkembe kadar hassas bir konudur.
Not: Pazartesi günü yayımladığımız net sayıları ile ilgili gelen olumlu tepkilere öncelikle teşekkür etmek isterim. Yer kısıntısı nedeniyle YGS puan türleri ile öğrenci alan lisans programlarının hepsine sayfamızda yer veremedik, içlerinden tipik olan bazılarını seçerek kısa listeyi sizlerle paylaştık. Listenin tamamını elde etmek isterseniz e-posta ile bana ulaşmanız yeterli. İçten başarı dileklerimle.