Dergilerden şekvacı olduğum için bu başlığı atmış değilim, hayır!

Tam tersine, bu devirde dergi çıkaranların cesur, özverili ve en önemlisi dünyaya söyleyecek sözü olan ‘dert sahibi’ insanlar olduğunu düşündüğüm için…

Her bir dergi emekçisinin kelimelerden örülü birer ‘kale’ inşacısı olduğunu düşündüğüm için…

Ne diyordu Cemil Meriç: ‘Dergiler hür tefekkürün kaleleridir.’

Bununla birlikte bu yazı, ‘dergilere övgü’ yazısı olmayacak.

Muradım, dergiler için ‘aciliyet arz eden’ hayati bir soruna dikkat çekmek ve ‘imdat çığlıklarını’ dile getirmek…

Ülkemizin kültür, sanat ve fikir hayatının vazgeçilmez unsuru olan dergiler dünya genelinde yaşanan koronavirüs salgınına rağmen yayınlarını hiç aksatmadılar.

Ancak matbuu dergiler günümüzde pek çok sorunla yüz yüze…

Dijitalleşme, kağıt zammı, kamu reklamlarının yavaş yavaş dergilerden çekilmesi…

Derken, son olarak, dergilerin boğazına yapışan dağıtım giderleri…

Başta PTT olmak üzere, tüm özel kurye ve dağıtım şirketleri 2020 ile birlikte dağıtıma getirdikleri yüksek zam oranıyla dergi sektörünü adeta çaresiz bıraktılar.

Böylesi bir süreçte, Türkiye Dergiler Birliği (TÜRDEB) Yönetim Kurulu Başkanı Fatih Bayhan’dan bir mektup aldım.

(TÜRDEB Anadolu’da yayınlanan 400 civarında dergiyi aynı çatı altında buluşturan bir birlik)

Birlik Başkanı Bayhan, mektubunda dergilerin çok zor bir süreçten geçtiğinin altını çiziyor.

‘’Dergilerimiz özellikle bu yıl arttırılan dağıtım gideri nedeniyle ‘dergi ücreti kadar dağıtım bedeli’ gibi bir durumla karşı karşıya kaldı’’ diyor.

Tek bir dergi için PTT 9 TL istiyor.

Bir adet derginin 15 TL civarında olduğu hesap edilirse dergi fiyatına yaklaşan bir gönderi fiyatı ortaya çıkıyor ki bu kaldırılabilir veya sürdürülebilir bir yük değil.

Peki dergi sahipleri ne istiyor?

Bayhan’a kulak verelim:

1. Kültür ve sanat dergileri (şiir, edebiyat, öykü, roman, sinema, tarih) kesinlikle ücretsiz dağıtılmalı, bir bedel alınmalıdır.

2. Diğer dergilerimiz için takipli gönderi bedeli 2 TL'den fazla olmamalıdır.

Peki PTT ne diyor?

"Dağıtımın maliyeti var, bedava dağıtamayız, sembolik bedelle de dağıtamayız."

Sonuç?

Ocak ayından itibaren dergilere reklam destekleri azaldı.

Dağıtım giderleri üç katına çıktı.

Bu haliyle PTT, dergilere "ya kapatın, ya başınızın çaresine bakın" diyor.

Öte yandan Kütüphaneler Genel Müdürlüğü e-dergi alım sürecini halen bir ekonomik değer olarak tanımlamadığı için dijital cephede de sorunlar var.

Durumun dergiler lehine acilen çözüme kavuşturulması gerekiyor, ama nasıl?

Belki idari bir kararla…

İçinde bulunduğumuz günler birlik ve dayanışma günleridir.

Ülkemizin fikir, sanat ve düşünce hayatının en dinamik kurumu olan dergilerimizin de bu dayanışmada desteğe ihtiyacı var.

Bu dayanışmaya (dergiler bağlamında) PTT de dahil olmalıdır.

Biz de okurlar olarak dergilere abone olabiliriz.

Ancak, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve ilgili birimlerin, dağıtımcıların destekleri bu süreçte çok mühim.

Unutmayalım dergiler, eksik olursa kültür hayatımız çoraklaşır.

Söyleyecek sözü tükendiği için değil, maddi baskılar yüzünden kapanma riskiyle karşı karşıya kalan her dergi, düşmek üzere olan bir kaledir.

Edebiyatın nabzını tutan dergiler derdimizdir.