Roman ve şiirlerinin yanı sıra, çerçevelemediği, sergilemediği, hatta sözünü bile etmediği karakalem çizimleri var ama onu daha çok 'portre' kitaplarından tanıyoruz.

Yahya Kemal'den Tevfik Fikret'e, Ahmet Haşim'den Peyami Safa'ya, Asaf Halet Çelebi'den Tarık Buğra'ya, Mehmet Genç'ten Erol Güngör'e debiyat ve sanat tarihimizin nice kıymetini, kuru birer portre olmaktan çıkarıp, yaşayan simalar haline getiren kişi...

Beşir Ayvazoğlu'ndan 'portre' okumak, yepyeni bilgilerle donanmak kadar, objektif tutumun, rikkatin güvenli limanlarına demir atmak demektir.

Mesela edebiyat tarihimizde Mehmet Akif-Tevfik Fikret çatışması fikir dünyamızda derin bir fay hattının yansımasıdır. 1930'lu yıllarda Tevfik Fikret ile alakalı iki farklı gazete, apayrı şeyler söyler.

Biri 'Fikret'in heykelini ne zaman dikeceğiz' diye sorarken, diğeri 'Fikret'in eserlerini yakmalı' başlığı atmaktadır.

Hal böyleyken, 'muhafazakar' Beşir Ayvazoğlu taraf olmayı değil, anlamayı esas alan bir eser vücuda getirerek, belki de mevcutlar arasında, en olgun, en tarafsız, en teferruatlı ve kaynaklara dayalı Fikret biyografisini yazan kişidir.

Nitekim 'portre'sine mesafeli yaklaşmayı ilke edinen Ayvazoğlu ne bir 'kahraman', ne de 'düşman' yaratmak peşindedir.

Geniş bir alana yayılan ilgi sahasıyla donanımlı bir kültür tarihçisi olan Ayvazoğlu'nun diğer eserleri de büyük emek ve araştırma sürecinin ürünleridir.

Yazar-şair Ali Ayçil, Ayvazoğlu'nun 'müşkülpesentliğine' dikkat çekerken 'Kolaylıkla içinden çıkmaya çalıştığı herhangi bir başlığa, konuya denk gelmedim' demektedir.

İslam estetiği, şiir, edebiyat, gazetecilik gibi alanlarda birbirinden kıymetli çalışmalara imza atan, ele aldığı her malzemeye kuyumcu titizliğiyle yaklaşan Ayvzoğlu'ndan bahsedişim boşuna değil.

'İslam Estetiği ve İnsan'ın, 'Güller Kitabı'nın, 'Altın Kapı'nın müellifi hazır 70 yaşına basıyorken, dostları onun için güzel bir kitap hazırladı: Penceremizden Beşir Ayvazoğlu.

Yazarın kültür ve edebiyatımıza yaptığı hizmetlerin bir değerlendirmesi olan eser, aynı zamanda, 70'lik kültür çınarına kıymet veren zevatın onun hakkında düşüncelerini içeren bir saygı duruşu niteliğinde...

Aile albümünden ve dostlarının arşivinden siyah-beyaz (ve giderek renklenen) fotoğraflarla bezeli kitapta, yazarın eşi ve çocuklarıyla başlayan, dostları ve pek çok kalem erbabının yazılarlıya ilerleyen 'Beşir Ayvazoğlu portreleri' yer alıyor.

Fotografika'dan çıkan kitapta Mustafa Kutlu'dan Turgay Anar'a, Ömer Arısoy'dan Bahtiyar Aslan'a, İnci Enginün'den Sabri Koz'a, Abdullah Uçman'dan, Erol Üyepazarcı'ya daha pek çok isim Ayvazoğlu'nu anlatıyor.

Tabi, Ayvazoğlu hakkında yazılanları okurken (bir bakıma) coğrafyamızın kültür, edebiyat ve sanat birikiminden renkler, rayihalar yayılıyor etrafa.

Ne de olsa, resimden şiire, plastik sanatlardan edebiyata, milli hazinemizin 'Altın Kapı'larından geçen bir kültür insanıdır anlatılan...