Gazeteciliğe adım atalı iki yıl olmuştu ki Avrupa'nın göbeğinden gelen haberler, ruhumda fırtınalar koparıyordu. 1992'de bir savaş başladı. İnsanlar dehşetle öğrenmişti ki Sırplar, Müslüman Boşnakları katlediliyordu.

1992–1995 yılları arasında Bosna Hersek adeta cehennemi yaşadı. Boşnaklar, bir gecede yıllardır komşu oldukları insanların saldırısına uğradı. Siviller, keskin nişancılar tarafından öldürüldü. Çocuklar mermilerin hedefi oldu. Camiler bombalandı. Pazaryerleri ateş çemberine döndü. Toplu katliamlar yaşandı. Mezarlıklar bile güvende değildi.

Bütün bu karanlığın ortasından bir ses yükseldi. İnsanlık adına bir ses... O ses, Aliya İzzetbegoviç'ti.

Yaşasaydı, bugün 100 yaşında olacaktı Aliya. Bosna Hersek'in kurucu lideri, savaş yıllarında ülkenin ilk Cumhurbaşkanıydı. Ama o sadece bir devlet adamı değildi. Fikirleri derindi. Duruşu ahlaki, yaklaşımı insancıldı. Çağın ötesinde bir düşünürdü.

Bugün dünya siyasetine bakınca, ondaki sağduyu, onur, devlet aklı ve vicdan birlikteliğinin ne kadar nadir bulunduğunu daha iyi görüyoruz. Bosna'nın çok etnikli, çok dinli yapısını savunurken, kendi halkının çektiği acılara rağmen intikamcı bir dil kullanmamış olması, onun gerçek bir lider olduğunun göstergesiydi.

'Düşmanlarımız gibi olacaksak, bizim farkımız ne' diyordu.

Aliya'nın evrensel değerler ve insanlığa dair derin bakışı, geçen akşam Atatürk Kültür Merkezi'nde düzenlenen özel bir konserle bir kez daha anıldı. İlim Yayma Vakfı, "Aliya 100 Yaşında" başlığıyla onun hayatını ve düşüncelerini müzikle yaşatan bir etkinlik gerçekleştirdi.

Konserde, Aliya'nın aynı adlı eserinden Bosna Hersekli besteci ve orkestra şefi Prof. Emir Mejremic'in bestelediği 'Özgürlüğe Kaçışım' adlı senfoni İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası tarafından icra edildi.

Eser, Aliya'nın hapishanedeyken yazdığı düşünsel notlardan oluşan 'Özgürlüğe Kaçışım / Zindandan Notlar' adlı eserinden esinlenmişti ve şimdi müzikal bir forma da dönüşmüş oldu.

Klasik formun sınırlarını zorlayan bu senfoni, dinleyeni Aliya'nın iç dünyasına, mahkûmiyet yıllarına ve insanlık onuru için verdiği mücadele yıllarına götürüyor. Dinlerken fark ediyorsunuz: Bu sadece müzik değil, bir ruhun, bir vicdanın, özgürlüğe olan sarsılmaz bağlılığın sesi.

Dilerim bu eser, dünyanın dört bir yanında çalınır ve Aliya'nın hatırasını müziğin notalarında yaşatır. Çünkü onun zindanda yazdığı satırlar, bir vicdan çağrısına dönüşmüş durumda.

Bu vesileyle başta İlim Yayma Vakfı ve Aliya İzzetbegoviç Vakfı yetkilileri olmak üzere, projenin mimarlarına teşekkür etmek gerekiyor.

Aliya ardında bir devlet, bir fikir dünyası, bir vicdani duruş bıraktı; bugünse, onun eksikliği sadece Bosna'da değil, insanlığın her karanlık köşesinde hissediliyor.