Ülkemizin yetiştirdiği önemli sanat tarihçilerinden merhum Sezer Tansuğ bir konuşmamızda, 'Batılı olsun da çamurdan olsun diye düşünür bizimkiler' diyerek, Türkiye'deki sanat elitlerini eleştirmişti.

Akademi dışından biri olmasına rağmen, orijinal yaklaşım ve yorumlarıyla akademinin saygısını kazanmış alternatif bir sanat tarihçisi profili çizen Sezer Hoca, (isim de vererek) uzun uzun anlatmıştı sanat dünyamızdaki Batı hayranlığını...

Nitekim, Cumhuriyet devrinin ilk sergilerinde sanat elitlerimizin Paris manzaralı resimlerle boy gösterdiği vakidir.

Şunun şurasında 'modern' resim serüvenimizin ilk fırça darbeleri Paris atölyelerinde atılıyordu.

Paris yerine İstanbul'u tuvaline yansıtmayı tercih eden ressamlarımız da oldu elbet.

Mesela, Hoca Ali Rıza...

Yaşadığı dönemin Üsküdar'ını, Boğaz manzaralarını, çeşmeleri, konakları ve dahi pek çok tarihi eseri tuvaline yansıttı.

Bugün sırf onun eserlerine bakarak, yıkılıp gitmiş pek çok mimari eseri ayağa kaldırmak mümkün olabilir.

Gelenekten beslenen güncel sanatçılarımız da var.

Prof. Dr. Hüsamettin Koçan bunlardan biri.

Eski çağlardan Cumhuriyet'e, Selçuklu'dan Osmanlı'ya değin kültürel hafızaya eşlik eden folklorik birikimleri, çeşitli sembol ve figürler eserlerinde mezceden önemli sanat insanlarından biri Koçan.

Onun gelenekten beslenen ve bugünü de es geçmeyen tutumu önemli zira bizde 'gelenek meselesi' çoğunlukla problemli bir alan olarak görülmüştür.

Pek çok sanatçı, geleneği 'tekrar' olarak algılamış ve fakat aynı geleneğin aslında gelecek için şifre, bir veri tabanı oluşunu ıskalamıştır.

Bu şifrelerin farkında bir sanatçı olarak Hüsamettin Koçan özgün işlere imza attı.

Kimin aklına gelir; gitti, doğduğu köyde müze açtı.

Bayburt'un kuş uçmaz kervan geçmez tepelerinden birinde kurduğu Baksı Müzesi'nde, dünya çapında şöhrete sahip modern bir sanatçının eseriyle, Anadolu'nun bir köyünde, genç bir kızın sevdasını ilmek ilmek dokuduğu kilimi yan yana sergiledi. İkisi de sanat eseriydi...

Pek çok sanatçının aksine Anadolu'daki feodal kültürden bir şeyler öğrendi ve bunu zenginlik saydı; gelenek ve gelecek arasındaki şifreleri çözmek için bir anahtardı Anadolu'nun görsel hafızası...

Dolayısıyla, Koçan'daki Anadolu tutkusu, sevdası günümüzde pek az sanatçıda vardır.

Sadede gelelim...

Koçan'ın 1990'lardan itibaren oluşturmaya başladığı eserlerinden örneklerin yer aldığı bir sergi açıldı dün Zeytinburnu'ndaki Kazlıçeşme Sanat Galerisi'nde...

Hüsamettin Koçan, Zeytinburnu Belediye Başkanı Ömer Arısoy ve sanat muhabirleriyle birlikte gezdiğimiz sergi için 'Anadolu'nun görsel tarihi' nitelemesi yapılabilir.

Sergide Selçuklu, Osmanlı, Tılsımlı Heykeller, Şamanın Gizemi ve Kılıç Enstalasyonu gibi bölümler yer alıyor.

Küratörlüğünü Mehmet Lütfi Şen'in yaptığı 'Geleneğin Şifreleri-Geleceğin Şifreleri' başlıklı 99 eserden oluşan sergiyi gezmenizi öneririm; 30 Haziran'a kadar da vakit var.

Koçan'ın gelenek ile gelecek arasında kurduğu bağın, referansların önemsenmesi ve üzerine düşünülmesi gerektiğine inanıyorum.

Üzerinden gelip geçilen, yaşanan, katman katman medeniyetler biriken toprağın da bir hafızası var ve bu hafızanın izlerini keşfedip, bugünün prizmasından geçirerek yarınları aydınlatma çabasında olan sanatçılar için Anadolu ve Türk tarihi hala keşfedilmeyi bekleyen bir hazine...

Son bir not:

Kültürel yatırım kapsamında özellikle prestij kitap yayıncılığı ve özel sergilerle öne çıkan Zeytinburnu Belediyesi'ni kutlamak gerekiyor.

Kurumsal süreklilik içinde, 75 kitaplık külliyat ve tematik dergilerle ilçenin hafızasını diriltmek ciddi bir çabanın eseri...

2018'de Hattat Halim'in Besmele sergisiyle yola çıkan Kazlıçeşme Sanat Galerisi'nde bugüne kadar Devrim Erbil, Ülker Erke, Selahattin Kara, Ebuzziya Ailesi, Mehmet Akif Ersoy, Hattat Mustafa Halim Özyazıcı ve son olarak da Hüsamettin Koçan gibi önemli isimlerin sergilerine tanık olduk.

Her biri kıymetli bu sergilerden bağımsız olarak belediye yöneticilerine ve belediyelerle iş yapan küratörlere naçizane önerim; zaten sanatına şapka çıkardığımız isimlerin konforlu alanından çıkıp (gerekirse risk alarak) yeni, şaşırtıcı ve sıra dışı işlere de açık olmalarıdır.