O geziye katılacak ne vardı sanki!

İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin ön tarafındaki Haşim İşcan geçidinden her geçişimde hatırıma geliyor; bir zamanlar burada, tam da bu noktada bir ev vardı ve o evde Ahmet Hamdi Tanpınar yaşamıştı...

Bir kültür gezisinde Fatih'i adımlarken rehberimiz Turgay Anar anlatmıştı... 'Şu bastığımız yerde, Tanpınar'ın ablası ve eniştesiyle birlikte bir müddet yaşadığı ev vardı.'

O gün bu gündür Haşim İşcan'dan her geçişimde aklıma geliyor ve kültürel hafızamıza dair kaybettiklerimize hayıflanıyorum; bilmesem, öğrenmesem, o büyük kaybedişin hüznü, deli dalgalar gibi gelip bulmayacak!

Turgay Anar durmamış; geçtim hüzün dalgalanmasını, tsunami etkisi yapacak bir kitap hazırlamış.

Fatih Belediyesi Kültür Yayınları'ndan çıkan kitabın adı: Hafıza ve Miras/Fatih'in Edebiyat Durakları.

'Fatih Edebiyat Günleri'nin bir meyvası olarak okura ulaşan kitapta, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Fatih'in edebiyat mahfilleri hakkında bilgiler yer alıyor.

Siyah beyaz fotoğraflarla donatılmış 'hafıza tazeleten' kitapta Küllük Kahvesi, Çınaraltı, Sahaflar Çarşısı, Çorlulu Ali Paşa, Sultanahmet Cezaevi, Kızlarağası Medresesi, Hekimoğlu Ali Paşa ve Gülhane Parkı'na kadar uzanan mekanlarda; Fatih'le bir şekilde ilişki kurmuş edebiyatçı sanatçıların kültür havzası gözler önüne seriliyor.

Kitapta; Necip Fazıl Kısakürek, Nazım Hikmet Ran, Edip Cansever, Sezai Karakoç, Mahmet Akif Ersoy, Muallim Naci, Ahmet Hamdi Tanpınar gibi isimlerin semtin hangi mekanlarında vakit geçirip, nasıl bir toplumsal hafızadan beslendiklerine şahitlik ediyoruz.

Peki bir semtin geçmişle bağlarını, edebi ve sanatsal mirasını bilmek ne işimize yarayacak?

En azından her gün önünden geçtiğimiz halde bakıp da 'görmediğimiz' hazinelerin farkında olmamızı sağlayacak, böylelikle, şehirle olan güncel iletişimimiz daha anlamlı hale gelecek.

Benim, Haşim İşcan'dan her geçişimde, Ahmet Hamdi Tanpınar'ı hatırlayıp anmam gibi...

Fatih Fevzipaşa caddesindeki çınar ağaçlarını 1974-76 yıllarında yazar ve gönül insanı Sâmiha Ayverdi'nin diktiğini bilmek mesela... Bir yaşama sevinci, huzur, şehrine sahip çıkma bilinci aşılamıyor mu?

Osmanlı'dan Cumhuriyete uzanan münevverler kuşağından Sâmiha Ayverdi'den bahsetmişken...

Mesih Paşa Camisi'nden caddeye doğru biraz yürüyelim. Samiha Ayverdi ve ağabeyi mimar, tarihçi ve yazar Ekrem Hakkı Ayverdi'nin hâlâ ayakta olan evlerine doğru gidelim.

Fevzipaşa Caddesi'nin sol tarafında kalan ve günümüzde Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı'nın olan mekanda eskiden musiki, tasavvuf ve edebiyat sohbetleri yapılırmış.

'Bu ev, geleniyle gideniyle dünya içinde bir dünya, alem içinde bir alemdi' diye yazıyor kültür tarihçileri.

Yolunuz Fevzipaşa Caddesi'ne düşmüşse, farkında olarak ya da olmayarak, bu 'alem'in önünden geçmişsinizdir.

Farkında olanla olmayan bir olur mu hiç!

İşte Turgay Anar'ın kitabı İstanbul içinde bir başka alem olan, şehrin tarihiyle, kültürüyle, mimarisiyle aynı teknede yüzyıllarca yoğrulmuş bir semtin, Fatih'in 'inci' tanelerini, kültür ocaklarını bir gerdanlık gibi diziyor önümüze...

Hayatımızdan bir gölge gibi çekilen değerleri hatırlatıyor bir bir.

Sâmiha Ayverdi ne güzel söylemiş;

Handır bu gönlüm yıkık dökük...

Fakir konuklar, zengin konuklar, âlim konuklar, câhil konuklar; gelen konuklar, geçen konuklar. Hele bir hancı vardır hiç çıkmaz ordan. Çıkmaz ordan..."