Önce AKP'nin durumuna bakalım. Başarısı bekleniyordu. Umutsuz bir durumdan başarıya varmadığı için sonuca zafer denilemez. Gücü devam ediyor. Seçmenle iyi diyalog kurdu. Örgütü amaca uygun, gerektiği gibi çalıştı. Lider karizmatik, çalışkan. Dış basın kendisini 'Yeni Türk Sultanı', 'Büyük Vezir' olarak alkışladı. Medya gücü çok yüksek. Din ve milliyetçilik, Anadolu insanının en hassas olduğu konular; tarikat dayanışmasıyla birlikte, büyük kentlerin yoksul sınıflarından ve Anadolu'da yükselen orta sınıftan oldukça yüksek sayıda oy aldı. Merkez ve sağ oyları topladı. Genellikle bu oylar, bütün oyların %70'ini oluşturur. Muhafazakar kesim, Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana 'kendini özel sanan seçkinci kesim' dedikleri kesime 'ders vermek için' bir mücadele içinde olmuşlardır. Başbakanımız zaman zaman onların bir kısmından 'çeteciler', 'iki koyunu bile güdemeyecek olanlar' diye de söz etmiştir. Anayasayı kendi yaşam biçimleri doğrultusunda değiştirmek istiyorlar, bu amaçla da Meclis'e kendilerinin deyimiyle 'ödün vermeyecek sayıda' milletvekili göndermeyi düşünüyorlardı. Neylersiniz ki demokrasi bir arada yaşama sanatıdır, bu ise birtakım ödünlerle sağlanabilecek uzlaşımlarla gerçekleşebilir. İktidar oy almadığı kesimlerle iletişim kurabilecek mi, göreceğiz. Kuramazsa anayasa AKP anayasası olarak tarihe geçer.
Demokrasi adına beni üzen bir nokta da ülkemizde muhafazakar vatandaşlarımızı temsil edebilen yalnızca tek bir partinin olmasıdır. Bu AKP'nin zaman zaman kibre bürünmesine yol açan bir durum. Numan Kurtulmuş'un başarısızlığı ülkemiz için bir kayıptır. Kendisi hem yoksul hem de muhafazakar toplulukların sesi olacaktı. Gelecek seçimde Meclis'e girebilmesinin hayırlı olacağını düşünüyorum.
36 bağımsız milletvekilinin başarısını kutlamak gerekir. Şimdiye dek sesini yeterince duyuramamış, hakkı yenmiş kesimlerin temsilcileri olarak ülkenin dirliği için iyi bir demokrasi mücadelesi vereceklerine inanıyorum.
Evet, ne söylüyor bu seçim CHP'ye? 'Sakın moralini bozma, doğru yoldasın' diyor. 'Bu kısa zamanda hem parti içi hem de ülkede büyük bir mücadele verdin. Amaçladığın hedefe henüz varamamış olabilirsin. Hedef, bir maraton yarışı gerektirir. Uzun soluklu bir koşuya hazır olduğunu gösterdin. Yanlışlarını gör. Başarılarını da. Seni yerinden etmek isteyecek 'dahili bedhah'larından korkma! Parti içi muhalefet bırak söyleyeceğini söylesin. Kendine güven. Başardın. Bundan sonra da başarabilirsin. Bak iktidar yanlıları sana başarısız deyip, parti içinde kargaşa yaratmak istiyor. Tasfiye ettiğin partililer seni değil, kendilerini düşünüyor. Denenmişi denememek gerekir. Kılıçdaroğlu'nu yıpratmak şu an partiye yaramaz. Bundan sonra ne yapacağına da bakmak gerekir? Özeleştiri yapabiliyor mu? Partinin içinden ve dışından gelen eleştirilere ne kadar açıktır ve bu eleştirilerin gereğini yerine getirmede ne kadar başarılıdır?' Yazık ki kendilerine sosyal demokrat diyen insanların birbirlerine güvenlerinde sorunlar hep olagelmiştir. Herkes generaldir, kimse er olmak istemez. Oysa böyle şişkin egolarla parti mücadelesi yapılamaz. Davaya inanmış, bunun için kendini davaya adayabilecek yiğit insanlara gerek vardır.
Parti, partili olma aşk ateşini sürekli olarak diri tutmak zorundadır. Partililer AKP'lilerin zaman zaman yaptığı gibi oluşturacakları kamplarda birbirlerine yakınlaşıp projeler üretmeli, tartışmalılar. Üst yönetim, il, ilçe örgütleriyle, köylere, mahallelere dek sağlıklı bir iletişim içinde olmalı; partili olma aşkının tavsamasına izin vermemelidir. Aralarında parti ruhunu solumayan çıkarcılarılar tasfiye etmeli, partililerin sık sık verilecek parti içi eğitimlerle ufuklarının genişlemesine çalışılmalıdır.
CHP, aydınları yanına alabilecek bir partidir. Kendi dışındaki aydınlardan gönüllü gruplar oluşturup onların partinin projelerine, çalışmalarına katkısını talep etmelidir. Yazık ki birçok parti örgütü gerektiği gibi çalışmıyor. Yararlanabileceği sanatçılardan, düşünürlerden, akademisyenlerden yeterince yararlanamıyor. Kendi içine kapanmak, partiyi bitirir. Parti, bu yanıyla günlük hayatında acil hizmet bekleyen insanlara yardım edebilir. Çevre, kentleşme, eğitim gibi konularda, kadın ve gençleri yanına alarak muhalefet ateşini sürekli diri tutabilir. Yaratıcı fikirler üreten eleştiri, partiyi eski atıl halinden kurtarır.
Belediye çalışmalarını sıkı bir öz denetimden geçirmek gerekir. 'Bu parti hiçbir iş yapamaz' ön yargısından sıyrılmak için yeni, iş yapabilen gençler partiye kazandırılabilir. Parti, vatandaşın somut yaşamsal sorunlarına çözüm getirebildiğinde, onu sevenlerin sayısının sandığından çok fazla olacağını görecektir.