2011'in son aylarında hızlı bir şekilde artan tüketici fiyatları enflasyonu bu yılın ilk ayında da yükselişine devam etti. Enflasyonda yükselişin devam etmesi zaten bekleniyordu. Yine de enflasyondaki artış beklentilerin biraz altında kaldı.
Enflasyondaki yükseliş büyük olasılıkla yaz aylarına kadar da devam edecek. Önümüzdeki dönem açısından kabaca tahmin yapacak olursak yaz aylarına kadar enflasyonun birkaç puan daha yükselmesini ama yılın ikinci yarısında düşüşe geçerek yılsonunda yüzde 7-9 aralığında gerçekleşmesini bekliyoruz. Bu nedenle yılsonu enflasyonunun hedefin birkaç puan üzerinde kalacağını söyleyebiliriz.
Ancak zaten bu hafta içinde Merkez Bankası tarafından açıklanan politika dokümanlarında ve hükümete yazılan mektupta banka politikalarının enflasyon hedefinin 2013 ortasında yakalanmasını sağlayacak çerçevede belirleneceği ısrarla vurgulanıyor. Bu tavrın 'Merkez Bankası enflasyon hedefinden vazgeçti' şeklinde değerlendirilmemesi gerek. Global ortamda krizin devam ettiğini unutmamak gerek. Enflasyon düşürmenin de bir maliyeti olduğu da bilinmeli.
Enflasyonda son dönemdeki artışın detaylarını değerlendirmek için 2011 yılında yaşanan döviz kuru dalgalanmalarını akıldan çıkartmamak gerekiyor. Aşağıdaki tabloda yılsonu enflasyon oranlarının son beş senede izlediği seyir ana harcama grupları itibarıyla detaylandırılmış şekilde gösteriliyor.  Her grubun fiyat endeksindeki ağırlığı güncellenmiş haliyle parantez içinde belirtiliyor. Katkı endeksteki pay ile artış hızının çarpılması ile bulunuyor.

Yıllık enflasyona katkılar (pay çarpı artış hızı %)
TÜFE    10.1 6.5 6.4 10.4 10.6
Gıda-alkolsüz içecekler (%26)  3.4 2.6 1.9 3.3 3.1
Konut (%16)   3.8 0.4 1.0 1.3 1.5
BİRİNCİ GRUP (%43)  7.2 3.0 2.9 4.6 4.5
Ulaştırma (%17)   0.3 1.0 0.9 1.9 2.2
Otel, lokanta ve kafeler (%6)  0.8 0.4 0.5 0.5 0.5
Ev eşyası (%7)   0.8 -0.2 0.2 0.8 0.9
Çeşitli mal ve hizmetler (%3)  0.5 0.5 0.2 0.6 0.6
Sağlık (%2)   0.1 0.1 0.0 0.0 0.0
İKİNCİ GRUP (%36)  2.4 1.8 1.9 3.7 4.1
Alkol-tütün mamulleri (%5) 0.0 1.0 1.3 1.1 1.0
Giyim-ayakkabı (%7)  -0.1 0.2 0.3 0.6 0.5
İletişim-Haberleşme (%5)  0.2 0.2 -0.2 0.1 0.1
Kültür ve eğlence (%3)  0.2 0.2 -0.1 0.2 0.2
Eğitim (%2)   0.2 0.1 0.1 0.2 0.1
ÜÇÜNCÜ GRUP (%22)  0.5 1.7 1.5 2.1 2.0

Döviz kurunun etkisi yavaş yavaş silinecek
TABLODA belirgin bir şekilde görüldüğü üzere döviz kurlarından doğrudan etkilenen kalemlerden (petrol fiyatları nedeniyle ulaştırma grubu ve ev yakıtı fiyatları nedeniyle konut grubu) enflasyondaki artışa ciddi bir katkı gelmiş. Aynı zamanda küresel fiyatlardan bağımsız değerlendirilmemesi gereken gıda fiyatlarında da benzer etkiden söz edebiliriz. Önümüzdeki dönemde sermaye hareketlerinin ve döviz kurlarının izleyeceği dalgalanmaların geçtiğimiz yıldaki kadar negatif etki yapmayacağını düşünüyoruz. Döviz kurlarının gecikmeli etkisi yavaş yavaş silinecektir. Merkez Bankası dokümanlarında da TL'de beklenenin üzerinde değerlenme olması durumunda enflasyonun yılsonunda hızla düşerek hedefe yaklaşmasının söz konusu olacağı belirtiliyor. Son olarak çekirdek enflasyon göstergelerinde devam eden yükselişe dikkat çekmek istiyoruz. Aşağıdaki grafikte enflasyonda ve Özel Kapsamlı TÜFE Göstergelerinde (H ve I endeksleri) son dönemde gerçekleşen seyir yer alıyor. Enflasyonda düşüş beklemek için öncelikle çekirdek enflasyon göstergelerindeki bu yükselişin durması gerekiyor. Bu anlamda önümüzdeki birkaç ayda çekirdek enflasyon göstergelerini dikkatli bir şekilde izlememiz gerekiyor.

Tabii bu arada finansal istikrar yolunda önemli mesafe alındığından Merkez Bankası'nın yeniden enflasyonla mücadeleye daha fazla ağırlık verdiğini ve para politikasında sıkılaştırmaya geçtiğini de unutmamamız gerek!