Reklamı Kapat

Motosikletin var; ama kullanmayı biliyor musun?

Her motosiklet kullanıcısı gerçekten iyi bir ‘motorcu mu’ dersiniz? A2 ehliyeti alan ve ‘altına motor çeken’ herkes Newton’un hareket yasası gereğince motosiklet üstünde bir yerden bir yere gidebiliyor. Peki ya gerçekten etrafındaki tehlikelerin farkında mı? Motosiklet üstünde yol güvenliğini sorguladık.

ZEYNEP BAKIR
zeynep.bakir@aksam.com.tr

Yol güvenliği konusunda en deneyimli ülke, İngiltere kabul ediliyor. Yasaları, eğitimleri ve kuralları çok net belirlenmiş. Bu konuda en ünlü kuruluşlarıysa RoSPA...  İngiliz vakfı olan RoSPA’dan sertifikanız varsa siz ‘sağlam motorcusunuz’ anlamına geliyor. Tüm sürüş eğitimlerinizi tamamlamışsınız ve geçilmesi zor testlerden geçmişsiniz demektir. İşte o zaman motorcuların camiasında havanız oluyor. 
RoSPA’nın kuruluş hikâyesi de bir hayli eskiye ve neden sonuç ilişkisine dayanmış. Kraliyet Ailesi, 1900’lerin başında polis teşkilatından atları çekiyor ve motosiklet kullanımına başlıyor. Ancak polislerin yaptıkları kazalar katlanarak artıyor ve buna engel olamıyorlar... Bir komisyon kuruluyor ve motosiklet kullanımının manifestosu çıkarılıyor. Bu kurallardan sonra, polislerin kaza oranı 4 binde 1’e düşüyor. Aradan geçen zaman içinde de RoSPA, uluslararası boyutta, güvenli yol sürüşü konusunda yetkin bir vakıf haline geliyor ve çeşitli ülkelerde kendi standartlarına uyabilecek akademiler bularak onlarla akredite oluyorlar. Türkiye’deki bağlantıları da Gis Akademi. Bu kuruluş sadece motosiklet güvenliğine özel değil, tüm hava, deniz ve kara taşımacılığını da kapsayan genel bir ‘yol güvenliği’ sağlıyor. 
Gis Akademi’nin Yönetim Kurulu Başkanı Halil Kılıç’tan da bilgi alarak motosiklet kullanıcılarının dikkat etmesi gereken konuları öğrendik. 
Halil Kılıç’ın da öncelikle belirttiği bir ‘ehliyet sistemi’ problemimiz var. Bugün motosiklet eğitimi almaya gittiğinizde, ne teoride ne de pratikte güvenli bir temel eğitim alınamıyor. İleri sürüş eğitimi alabilmek için temel eğitiminizin tam ve yeterli olması gerekiyor. Halil Kılıç’ın gözlemlerine göre; İstanbul trafiğinde seyir halinde olan, güvenli motosiklet kullanıcısı çok az. “Trafikte stresli motosiklet kullanıcıları var. Kuryeleri saymıyorum, onlar ayrı bir tartışma konusu ama sivil motosiklet kullanıcısı, bilgisine güvenmediğinden ya da karşılaşabileceği olası problemleri atlatıp atlatamayacağını öngöremediğinden stresli bir sürüş gerçekleştiriyor. Dolayısıyla teğet geçtiği tehlikelerin farkında bile değil. Şansa geçiyor, bilinçli sürmüyor yani aracını. Dolayısıyla bugün değil ama yarın kaza yapacağı kesin görünen tonlarca motosiklet kullanıcısıyla karşılaşıyorum İstanbul trafiğinde.”

EĞİTİM HİÇ BİTMEZ 

İleri sürüş eğitimlerinde hep söylenen bir şey vardır; o da eğitimin hiç bitmediği… Her ne kadar motosikleti yetkin kullanırsanız kullanın, motosiklet birçok kişi için ‘iyi havalarda’ kullanılan bir araçtır ve kış döneminde refleksler zayıflar, bazı teknik detaylar unutulur. Nisan ayı yeniden ders almak için iyi aylardan biridir. Öğrenilen bilgileri sezon başında yeniden hatırladığınızda güvenli sürüşünüze kaldığınız yerden devam edebilirsiniz. 
Motosiklet kullanıcılarının en fazla yaptığı hataların arasında doğru konumlanmama ve virajları doğru pozisyon ve hızda alamamak geliyor. Bu da temel eğitimleri yanlış almış olmasından ve o bilgileri doğru zannederek kullanmasından kaynaklanıyor. Yanlışlıkların alışkanlık haline gelmesi, çoğu zaman değiştirilemiyor.

YENİ BAŞLAYANLAR İÇİN... 

Motor kullanmaya yeni başlayacaklar için klasikleşmiş bir sorudur “Hangi motorla başlamalıyım?” Halil Kılıç bu konuda çok açık bir şey söylüyor; “Motorla evlenilmez, flört edilir.”  Yeni başlayanlar için sabit bir ‘başlama motoru’ yoktur diyen Kılıç, “Beyin, beden ve ruhuna hangi motor uyuyorsa, o senin motorundur. ‘Yeni başlayanlar yüksek motor kullanamazlar’ derler. Hepsini çöpe atın. Ve içinizden geçen motosikleti alın. Çünkü asıl olan şey aldığınız ilk motosiklet değil, aldığınız ilk eğitimdir, iyi bir eğitimle ‘asla binemezsin’ dedikleri araçlara binebilirsiniz.” 

ROSPA SERTİFİKASI ZORLU BİR YOL 

Azmedip bir RoSPA sertifikası edinmek isterseniz eğitimlerden sonra yapılan testlerde baktıkları konular şunlar:  
- Tam güvenli giyinmiş olmanız beklenir. Baktıkları tepeden tırnağa güvenli kıyafet, sadece kasktan bahsedilmiyor. 
- Birinci aşamayı tamamladıysanız size bir rota verilecek ve dünyanın en iyi sürücüsü de (RoSPA sınavına giren eğitmenler için böyle söylüyorlar) sizi arkanızdan takip edecek. 90 dakika süren bu yolculuk farklı yol koşullarında olacak. 
- Debriyaj kullanımınızın vitesle zamanlama açısından uyumlu olup olmadığına dikkat edecek. Özellikle vites kullanım şekliniz, yeteneğiniz ve bunu yaparken motor devrini yol hızına uydurma kabiliyetinizi gözlemliyorlar. Durmak için yavaşlarken vitesleri nasıl kullandığınıza dikkat ediyorlar. 
- Ön ve arka fren kullanımlarınızın doğru olup olmadığına bakıyor. 
- Sinyaller ‘yolun dili’ kabul edildiğine göre bu dili iyi kullanmanız gerek. Sınavcı, kısa, orta ve uzak görüş alanlarınızdaki değişimlerin bilgilerini aktif olarak aramanızı bekleyecek. Sadece görmenizle yetinmeyecek, gördüklerinizden çıkardıklarınıza ve öngördüklerinize göre bu değişimlerle nasıl başa çıktığınızın kanıtlarını da görmek isteyecek.
- Sizin el ve ayak hareketlerinizin koordinasyonu ve sinyallerinizin zamanlamasını gözlemlenecek. Sadece öylesine alışkanlık olmuş bir refleks olarak değil, gerçekten bilgi aramak adına yaptığınızı kontrol ediyor olacak. 
- Bu ve daha birçok detaya tüm titizlikle bakan RoSPA sınavcısı, en ufak bir tutarsızlık gördüğünde ‘kaldı’ kaşesini basacak. 

En Çok Okunanlar