 |
|
|
|
Doktorunuza sorun
|
|
|
Soru : Yaşım 19, ama boyum çok kısa, 1.60. Buna bir çare bulmak istiyorum, ne yapmalıyım? Yusuf
Cevap: Sevgili Yusuf, çocukluk döneminde insan sürekli bir büyüme sürecindedir. Ergenlik döneminde boy uzaması artar ve bu dönemin sonunda uzama yavaşlar ve sonunda tümüyle durur. Sonuçta yetişkinlik boyuna ulaşılılır. Bu dönemde kızlar yaklaşık 20 cm erkekler de 30 cm kadar uzar. Ancak her çocuk sağlıklı büyüme sürecini yaşayamaz. Başta beslenme bozukluğu ve bazı hastalıklar büyüme ve gelişmeyi duraksatır. Bu duraksama en çok boy kısalığı olarak kendini gösterir. Ağırlık ve boy ölçümleri, standart büyüme eğrilerine göre değerlendirilir. Bu eğriler sağlıklı çocuk gruplarının ölçümleri temel alınarak elde edilmiştir. Bu standartlara göre her yaş için o toplumdaki boy ve ağırlığın ortalama değerleri (%50) ile normalin alt ve üst sınırları (% 3 ve % 97) bellidir. Bir insanın boyunun, büyüme eğrilerinde 3. persantil (%3) denilen ölçütün daha altında olması, boy kısalığı olarak kabul edilir. Boy kısalığının nedenlerini iki grupta inceleyebiliriz. Birinci gurupta ailesel ve yapısal kısalığa yol açan genetik özellikler yer alır. Yani bu kişilerdeki boy kısalığında herhangi bir sağlıksız durum söz konusu değildir. Boy kısalığı olan çocukların %80'i bu gruptandır. İkinci gurupta ise çeşitli hastalıklar ve beslenme bozuklukları sonucunda görülen boy kısalığı yer alır. Bu grupta beslenme bozukluğu ve büyüme hormonu eksikliği başlıca etkendir. Ayrıca tiroid ve böbrek hastalıkları, kansızlık, kalp ve akciğer hastalıkları, uzun sürmüş ruhsal bozukluklar gibi durumlar da bu ikinci grup sebeplerin arasında yer alabilir. Önemli olan boy kısalığının bu nedenlerden hangisine bağlı olduğunu erken bir dönemde saptayabilmektir. Tedavi şekli nasıl olursa olsun tedaviye yanıt alınabilmesi için, kemiklerin epifiz bölümleri kapanmadan önce tedaviye başlanması önemlidir. Eğer boy kısalığı büyüme hormonu eksikliğine bağlı ise erken yaşlarda büyüme hormonu tedavisinin başlanması tedavinin başarısı açısından çok önemlidir. Büyüme hormonu ile ilgili olmayan boy kısalıklarında tedavi çok zordur. Bu gibi durumlarda cerrahi uzatma tedavisi denenebilir. Ancak cerrahi uzatma yöntemi her hastada uygulanamayabilir. Sizin boy kısalığı sorununuzla ilgili olarak tıp fakülteleri ya da hastanelerin öncelikle endokrinoloji kliniğine başvurarak tetkik edilmenizde ve bir endokrinologun yardımını almanızda yarar vardır.
Dr. Devrim Toksöz - doktor@aksam.com.tr Êdrdevrimtoksoz@yahoo.com Faks: (0212) 481 95 61
|
|
|
|
|
|
 |
