16 Temmuz 2005 Cumartesi       




 

Nedim Atilla


 
nedim.atilla@aksam.com.tr

Beslenmenin ütopyası

   
 
Batı Anadolu'da bir inanışa göre, '70 yaşındaki dedeyi bakkala sigara almaya gönderirler, nasıl gitmesin, sigarayı isteyen dedesi' derlermiş.

Karaburun'da geçen hafta içinde 12. kez düzenlenen 'Ütopyalar' toplantılarının 'çok ciddi' toplantıları arasında nispeten 'hafif' konuşmalara ayrılan söyleşiler çerçevesinde 'Yarımada Kültürü ve Akdeniz Mutfağı' üzerine konuştuk. Bizden önce Japonya'da 100 yaşına kadar yaşamış yüzlerce insanın bulunduğu bilinen Okinawa'da uzun yıllardır yaşamakta olan Reyhan Dinler'in Okinawa Mutfağı üzerine konuşması vardı. Reyhan Dinler konuşmasını Karaburun koşullarında yapılabilecek suşilerle destekledi. Bugün dünyada sağlıklı ve uzun yaşamakla sağlıklı beslenme arasında yakın ilişkiler olduğunu hemen herkes kabul ediyor. 100 yaşına kadar yaşamış Okinawalılar'ın beslenmesinde yedikleri pilav ve yosundan bir yaprağa sarılı çiğ orkinosların elbette önemi var. Ama Okinawa'daki yaşamda stresin sıfıra yakın olduğunu da unutmamak gerek. Uzun yaşamanın formülleri arasında 'günlük hayatın gerilimlerini azaltmak' olduğu da tüm bilim adamlarının iddiaları arasında.

Bizimle beraber konuşacaklar arasında sizlere 'Korunmuş bir mutfağın izinde' başlıklı yazımızda kendisini tanıttığımız 'Mimas Emirdoğan Mordoğan' adlı kitabın yazarı, Köy Enstitülü Mestan Yapıcı ile 'Bir Varmış Urla' kitabının yazarı Mimar Sedef Tunçağ da vardı. Mestan Bey, sanıyorum poyrazın serin yüzünü hiç göstermediği günlerin getirdiği o haftanın sıcakları nedeniyle Karaburun'a kadar gelemedi, onun yerine gerçek bir yerel tarih çalışması örneği olan kitabını ben tanıtmaya çalıştım.

Mestan Bey'in kitabındaki Kösedere Köyü Yemekleri adlı bölüme özellikle dikkat çekmek istediğimi söyledim. Bir köyden bile o kadar farklı yemek örneklerinin çıkmasının kimseyi şaşırtmaması gerektiğini, zengin Anadolu Mutfağı'nın Kösedere örneğinde olduğu gibi aslında 'ütopya' değilse bile 'ütopyaya' yakın bir örnek olduğunu söyleyebilirim her zaman. Ütopya, 16. yüzyılda Sir Thomas More'un 'Utopia' kitabını yazdığı dönemden bu yana 'yaşayanlarına kusursuz bir düzen içinde var olma olanağını sağladığı kabul edilen bir hayal ülkesinin' adı. Aslında Karaburun ve ötesindeki köyleri de, sağlıklı, huzurlu, insana ne kadar yaşamış olursa olsun uzun yaşadığı hissini veren birer noktaydı bundan

10-15 sene öncesine kadar. Elbette ufak tefek kusurları vardı bu bölgenin de ama aklın hep ön planda tutulduğu, mülkiyetlerin ortak kullanılmasının da doğal karşılandığı yörelerdi burası. Ne de olsa bölge insanın ataları arasında 'Yarin yanağından gayri her şeyin paylaşılabileceğine' inanan Simavne Kadısıoğlu Şeyh Bedrettin müritlerinden Torlak Kemal ve arkadaşları da vardı.

Gelelim yarımada kültüründeki sağlıklı yaşama ve beslenme alışkanlıklarına. Batı Anadolu'da geleneksel yaşamın sürdüğü bazı köyler için yapılan bir espridir, '70 yaşındaki dedeyi bakkala sigara almaya gönderirler, nasıl gitmesin, sigarayı isteyen dedesi' derler.

Köylerle 'kaza merkezi' arasında eskiden otomobil kullanacak yol olmadığı için bugünkü atletlerin antrenman yaptıkları kadar yolu her gün yürürlerdi. Temel beslenme kaynağı balıktı. Balıklar da proteini yüksek balıklar. Balığın yanında da sarımsak, domates, biber, lahana, yabani mantar, baklagiller, mercimek. Kalp hastalıklarının nadiren görüldüğü, kanserin adının bile anılmadığı zamanlar.

Kösedere köyünden yemek örnekleri ile bitiriyorum bugünkü sohbetimizi. Kabak çiçeği lalangısı örneğin. Sabahları erkenden toplanan kabak çiçekleri yıkanıp temizlendikten sonra hazırlanmış sulu hamur içine bulanır, kızmış yağın içine atılır... Şu aralar yolu Ege'ye tatil için düşenlere semt pazarlarında bulabileceğiniz iki otun 'sirken' ile 'Stifno' olduğunu anımsatalım. Bir iki haftaya kadar Ege'de 'Aslan kuyruğu' diye de anılan yabani pırasa çıkmış olacak, yabani semizotu da bollaşmışken yaz otlarından karışık bir kavurma olmaz mı? Bugün size verdiğim tarife uygun böreği Karaburun'un köylerine yolunuz düşerse köylü kadınlardan isteyiniz, bir de Yunanistan'ın Sakız Adası'nda 'Hoca' meyhanesinin en hoş lezzetlerinden biridir bu..

( Sedef Tunçağ'ın anlattığı Urla yemek kültürüne ilişkin notları önümüzdeki hafta anlatacağız, bu hafta yerimiz doldu.)

Kabaklı sansun böreği

Malzeme: 1 Kg. sakız kabağı, 150 gram peynir, 3yumurta, 1 çay kaşığı pirinç, 1 çay kaşığı bulgur, 1.5 çay bardağı zeytinyağı, 2 adet soğan, 1 tatlı kaşığı karabiber, 2 su bardağı süt

Hazırlanışı: Kabağı rendeleyiniz ve tüm malzemeyi karıştırıp harç haline getirin. Tepsiyi yağladıktan sonra sıraladığımız malzemeyi tepsiye koyup fırına sürünüz. Malzemenin kalınlığının 2 cm'yi geçmemiş olması gerek. Yanında ayran iyi gider.

Mönü al bardak kazan

Lipton Ice Tea buz bardaklar Lipton Ice Tea'li Dublex Menüler aracılığıyla Burger King Restoranlarında. Mönüsünde çıtır patatesini ve Lipton Ice Tea içeceğini dublex seçen herkes anında buz bardak sahibi olacak.

Cinemarine'de sinema keyfi

Cinemarine sinemaları, Muğla, Bodrum Oasis Alışveriş Merkezi ve Turgutreis'ten sonra İstanbul'daki ilk sinema kompleksini Colony Outlet ve Yaşam Merkezi'nde açtı. Altı sinema salonu ve 780 koltuk kapasitesiyle Colony'nin dördüncü katında hizmet veren Cinemarine, sinema tutkunlarını en rahat ortamda en güzel vizyon filmlerini izlemeye davet ediyor. Yüksek tribün düzenine sahip geniş perdeli ve klimalı salonlar, yatar lüks koltuklar, son teknoloji ses sistemi, salon girişlerinde fragman monitörleri, gişede bilgisayarlardan yer seçme olanağı Cinemarine salonlarının özelliklerinden sadece birkaçı. Cinemarine'de üyelik sistemi, SMS ve mail yoluyla bilgilendirme gibi ayrıcalıklı hizmet ve özel avantajlardan da faydalanabilirsiniz. Tüm bu modernliğin ve rahatlığın yanı sıra Cinemarine'de bilet fiyatları da çok uygun: Tam 7, öğrenci 5 YTL. Mekana haftanın her günü ücretsiz müşteri servisleri var. Kendi araçlarıyla gelmek isteyenler için ise otopark mevcut. (www.cinemarine.info)

İnternetten zeytinyağı

İda Dağı eteklerindeki dünyaca ünlü Edremit zeytinlerinden yapılan Midas zeytinyağları www.ekonomikticaret.com'da Midas Zeytinyağlarının Mağaza' sında farklı ürün çeşitleri ile satışa başladı. Zeytinyağının yanı sıra geleneksel yöntemlerle üretilen %100 saf zeytinyağı sabunları da yer alıyor. Zeytinyağının doğallığı ve lezzeti eski zeytinyağı küplerini anımsatan nostaljik şişelerinde ve el boyaması eskitilmiş ahşap kutuları ile şık bir hediye seçeneği de oluşturuyor. İçindeki ürünler damak zevkine, zarif kutuları ise göz zevkine hitap ediyor. Midas zeytinyağı ve sabunları www.ekonomikticaret.com'da World, Axess, Bonus, Maksimum Kart'a peşin fiyatına 4 taksit, Cardfinans'a ise 12 taksit imkanı sunarken, siparişlerinizi üç iş günü içerisinde istediğiniz adrese teslim ediyor.


 
 

 
 

 

Bu site AKŞAM INTERNET SERVİSİ tarafından hazırlanmıştır.
| Web Editörü | Her Hakkı Saklıdır. ® Site içeriği izinsiz kopyalanamaz.
Bu site en iyi 1024x768 çözünürlüğünde IE5.0 ve üzeri tarayıcılarda görüntülenebilir