 |
|
|
|
İran seçimleri bizi nasıl etkiler?
|
|
|
İran Cumhurbaşkanlığı seçimleri, ilk bakışta bölgemizdeki ve dünyada siyasi gerginlikleri artıracak gibi görünüyor. Aşırı muhafazakar Ahmedinecad'ın Cumhurbaşkanı olması Türkiye'yi nasıl etkileyecek? Önce, İran'daki muhtemel gelişmeleri kısaca özetleyip, Türkiye'ye etkilerini analiz etmeye çalışalım.
ABD'nin şahin yöneticileri, İran seçimlerinden memnun. AB ise her türlü İran hükümetiyle çalışacağını açıkladı. Ancak AB ülkelerinde yine de İran'ın nükleer programı konusunda endişeler doğdu. Rusya, yeni İran yönetimiyle, uluslararası kurallara uymak koşuluyla nükleer işbirliğini geliştirmeye hazır olduklarını bildirdi. ABD, nükleer program konusunda İran ile AB arasında yürütülen görüşmelerin kolayca çökeceğinden emin görünüp seviniyor. ABD'de yaşayan rejim muhalifi İranlılar ve eski İran Şahı'nın büyük oğlu Rıza Pehlevi'nin yakın çevresi kısa vadede İran'da kötü şeylerin olacağını, ancak rejimin yıkılma sürecinin hızlanacağı konusunda iyimserler.'
Özetle Genişletilmiş Ortadoğu Projesi bahanesiyle bölgeyi karıştırmak isteyen ABD'nin eline büyük bir fırsat geçti. Geçtiğimiz günlerde ABD ziyareti yapan Başbakan Erdoğan, GOP için ABD'ye yardımcı olacağını söyledi.
İran içine daha da kapanacak ve sertleşecek. Bunun Türkiye'ye olumsuz etkileri olacak. Bu yılın ilk aylarında Türkiye'ye en fazla turist gönderen ülkelerin başında İran geliyordu. Turizmciler, İran pazarından epey umutluydu. Bu umutlar suya düştü diyebiliriz.
Diğer taraftan Fransız Renault, orta vadede Türkiye yatırımlarının bir bölümünü İran ve Ukrayna'ya kaydırmayı planlıyordu. Sanırım Fransızlar bu kararı gözden geçirecekler.
Dün sevgili Deniz Gökçe'nin de yazdığı gibi, Türkiye'nin stratejik önemi artacak. Ama artan bu stratejik önemi iyi kullanabilecek dış politika yürütebilir miyiz? Bu konuda ciddi endişelere sahibim.
Bir de işin başka bir boyutu var. Bundan 3 yıl kadar önce Milli Güvenlik Kurulu eski Genel Sekreteri Emekli Orgeneral Tuncer Kılıç Paşa, 'her şeyin AB olmadığını, gerekirse Türkiye'nin Rusya ve İran'ın da içinde yer aldığı Avrasya politikalarını gündeme getirebileceğini' söylemişti.
Bu kış Ankara'yı ziyaret eden Rusya Devlet Başkanı Putin de, Ankara'ya benzer yönde bir mesaj vermiş, Rusya, Türkiye ve İran'la Orta Asya ve Ortadoğu'da stratejik yakınlaşmayı gündeme getirmişti. Avrasya politikaları Türkiye için ciddi bir kozdu. Sertleşen bir İran'la bu iş zorlaşacaktır.
Kısacası zorlu bir AB müzakere süreci öncesinde, bölgeyi karıştırmayı kafasına koymuş ABD'nin eline sağlam bir koz geçti. Rusya'nın İran'dan yana tavır koyacağı anlaşılıyor. Hem Batı dünyası hem de başta Rusya olmak üzere komşularıyla ilişkilerini geliştirmek zorunda olan Türkiye'nin stratejik önemi arttı artmasına da işimiz epey zor görülüyor.
Yurtiçinde, radikal İslam'a dayalı siyaset yapanların, İran seçimlerini kullanarak hükümet tabanına ve hükümete ne tür siyasi baskı yapacakları, özellikle şimdilerde gündeme gelen türban tartışmalarıyla daha da merak konusu oldu. Belli ki bu yaz sıcak geçecek.
|
|
|
|
|
|
 |
