 |
|
|
|
İnsan ömrü uzarken
|
|
|
Epeydir kafama takılan bir konu üzerine Dünya Bankası'nın bir rapor hazırladığını okuyunca, sizlerle paylaşmak istedim.
Türkiye'deki önemli açıklardan biri de sosyal güvenlik açıkları. Arada birkaç kez gündeme getirmiştik. Türkiye'de erken emeklilik sonucunda Batı ülkelerinde 7 çalışana bir emekli düşerken, bizde bu rakam iki çalışana bir emekli olarak söyleniyor. Bu durumda sistemin sürdürülebilmesi imkansız. Bir süre sonra emekli maaşları ödenemeyecek hale gelecek diye endişeler var.
Diğer taraftan tıp ve bilim dünyasında müthiş gelişmeler yaşanıyor. 5 yıl sonra insan ömrünün ortalama 120 yıla çıkacağı konuşuluyor. Bu durumda emeklilik sistemleri de alt üst olacak.
İşte Dünya Bankası da, tüm ülkelere çağrıda bulunuyor. Nüfus yapısının yaşlanması nedeniyle bütün ülkeler emeklilik sistemlerini gözden geçirsin diyor. Bu sorun öncelikle gelişmiş ülkelerde kendini gösterecek. Nedeni de bu ülkelerde tıp alanındaki gelişmelerin toplumun tüm kesimlerine etkin olarak ulaşacağı ve 120 yıllık ortalama ömre kısa süre sonra ulaşılabileceği. Bizim gibi ülkelerde ise bu olanaklardan geliri yüksek olan kesimler yararlanacak. Ama bir süre sonra elbette gelişmekte olan ülkelerde de insan ömrü uzayacak.
Türkiye'de zaten emeklilik sistemi büyük ölçüde sorunlu. Bireysel emeklilik sistemi yeni başladı ve henüz çok yetersiz. Tıp çare bulduktan sonra da insanlara 'hayır efendim erken öl' ve 'emeklilere artık maaş ödemiyoruz' diyemeyeceğinize göre bir çare bulmak zorundayız.
Dünya Bankası, bu iş için tek bir formül olamayacağını ve bütün ülkelerin kendi şartlarına göre çözümler geliştirmesini öneriyor.
Tabi bu gelişmeler sadece emeklilik değil istihdam politikalarını da etkileyecek. Çalışma sürelerinin kısaltılması, kişilerin bağımsız çalışması gibi politikalar devreye girecek. Ancak bu tür önerilerin karşısına da, acımasız küresel rekabet çıkıyor. İnsan değerinin pek olmadığı 1 milyar nüfusu aşan Çin ve Hindistan'ın düşük ücret politikaları, dünyada çalışma saatlerinin düşmesi ya da yarım gün çalışma gibi önerileri daha baştan boşa çıkarıyor.
Türkiye'nin ne yapması gerektiğini ise hep birlikte tartışmalıyız. Emeklilik sistemini bilemem ama, artan nüfus ve artan ömür süresine göre bizim, tarım sektöründe artık küçük ve verimsiz işletmecilikten, büyük ve verimli işletmelere yönelmemiz gerekiyor. GAP da bu iş için şansımız olabilir.
|
|
|
|
|
|
 |
