 |
|
|
|
Türk ilaç sanayimiz
|
|
|
Kısaca ülkemizde 'hazır ilaç' üretiminin tarihçesine bakarsak: 1820 yılında ülkemizde tiryak ve oğulotu ruhu olmak üzere 2 tek hazır ilaç olduğunu görüyoruz. Eczacılık tarihi yazarları 'hazır ilaç' sanayi başlangıcı olarak 1833 yılını alırlar. Bu yılda İstanbul'da Ecz. Noel Kansuk 'İngiliz Eczanesi'nde' sınırlı sayıda da olsa hazır ilaç üretimine başlamıştır. Yine aynı yazarlar 1833 - 1928 yıllarını eczane, 1928 - 1954 yılları arasını laboratuvar dönemi olarak adlandırırlar. Fabrika dönemi ise 1954 yılında hazırlanan 'ispençiyari ve tıbbi müstahzarlar imalathaneleri talimnamesi' ile tarihlenmektedir. 1952 yılında Eczacıbaşı ilaç fabrikası - 1956 yılında İbrahim Ethem kimya evi ilk çağdaş üretim tesisleridir. İkinci dünya savaşında yüz de 60 ülke gereksinimi yerli ilaçla karşılanmıştır.
1848 yılında 15 - 25 kadar, 1900 yılında 100 - 120 civarı hazır ilaç vardır. Cumhuriyet döneminde 1923 - 1938 arası laboratuvar adedi 14'ten 56'ya çıkar. Yerli ilaç adedi 100'lerden 700'lere çıkar. Tabii ithal ilaç ta 1300'lere dayanır! Milli müstahzarat ithaller karşısında zorlanmaya başlayınca yerli ikamesi olan ya da yararından şüphe edilen ithal edilen ilaçların Türkiye'ye girişi men edilir cumhuriyet hükümeti tarafından.
1936 tarihli yasaklama kararı 1947 yılında yürürlükten kaldırılmış, bu nedenle çıkan kargaşa ve memnuniyetsizlik sonucu mecliste genel görüşme açılmış, sağlık bakanı yöneticilik yaptığı İsviçre firmasını kolladığı için bu tür karar aldığı gündeme gelmiştir.
Bu yıldan sonra 'lisansla üretim dönemi' başlamıştır. 1954'te yabancı sermayeyi teşvik kanunu çıkmış yabancı firmalar Türkiye'de tesis kurarak ilaç üretimine başlamıştır. 1954'ten sonra Abott, Hoechst; Wander-Ciba, Pfizer, Bayer, E.Merck, Schering, Knoll (Ugp), Sandoz, Carlo Erba, Lepetit, Roche, Wyeth kendi üretim binalarını kurdular. Bunlar başka adlar altında birleşseler dahi halen çalışmaktadırlar.
150 - 160 yıl önce eczanelerde havan üretiminden çıkarak hazır ilaç üretimine 3 - 5 ilaç ile başlayan bu serüven 1990'lı yıllara geldiğinde ülkenin %90 oranında gereksinimleri karşılayan, GMP - GLP (modern ilaç üretimi için uyulması zorunlu standartlar) kurallarını uygulayan 134 firma ile hizmet veriyordu.
Bu yıllarda anahtar teslimi yurtdışında ilaç fabrikası dahi kuran ilaç sanayimiz maalesef uygulanan yanlış politikalar sonucu bu gün 'fasoncu' durumuna düşmüştür. Yerli ilaç - ithal ilaç oranı en iyimser rakamlarla yarı yarıya oranına gelmiştir. En çok satan 20 ilacın 9'u ithaldir. İlk 20 ilaç firmasının (ciro bazında) 11'i tamamen 4'ü büyük kısmı olmak üzere 15'i yabancı firmadır. Sonuçta 15 yıl önce ülke ihtiyacının tamamına yakın bölümünü karşılayan ilaç sanayimiz bu gün zavallı bir duruma düşürülmüştür. Gelecek hafta insanımızın ve devletin 'ilaç'ta nasıl sorunlarla karşılaştığını anlatacağım. Haftaya kadar 'sağlıcakla' kalın.
|
|
|
|
|
|
 |
