 |
|
|
|
AKP'nin yeni seçmenleri kim?
|
|
|
TÜSES Vakfı Nisan 2002 (seçimden sekiz ay evvel) ve Ocak 2004 (Irak savaşı başlangıcından sonra) tarihlerinde iki araştırma yaptırarak AKP seçmeninin değişen profili açısından analiz yapılmasına olanak sağlayan veriler elde etmiş. Bilgi Üniversitesi'nden Burhan Şenatalar, Cem Başlevent ve Hasan Kirmanoğlu da bu verileri akademik bir gözlükle analiz etmişler. Analizlerin ve bulgularının özeti araştırmacılardan Hasan Kirmanoğlu tarafından Radikal Gazetesi'nde
24 Nisan tarihinde yayınlandı.
Hasan Kirmanoğlu'nun belirttiğine göre ilk araştırma 2002 seçimlerinden birkaç ay önce yapıldığında AKP seçmeninin 1999 yılındaki erken seçimlerde Saadet Partisi ve MHP oyu kullanan seçmenlerden oluştuğu, ayrıca AKP'nin 2001 krizinden büyük ölçüde zarar görenlerden de güçlü destek aldığı görülmekte idi.
AKP iktidara geldikten kabaca bir yıl kadar sonra yapılan ikinci araştırma ise AKP seçmen profilinde önemli bir değişimin gerçekleştiğini ortaya koyuyor. Hasan Kirmanoğlu, analizlerine dayanarak bu değişimin kabaca dört noktada gerçekleştiğini söylüyor.
Birincisi, AB yanlısı AKP seçmeni sayısında bir artış gözlemleniyor. İkincisi AKP iktidarının ilk yılında ekonomik durumları pek iyileşmemiş de olsa daha sonraki dönemde yani yakın bir gelecekte ekonomik durumlarının düzeleceğini düşünen seçmen sayısında bir artış olmuş bulunuyor. Üçüncüsü eğitimsiz seçmen sayısında bir artış gözlemleniyor. Dördüncüsü ise 35 yaş üzerindeki seçmen grubunda bir artış göze çarpıyor.
Ayrıca eldeki verilerden AKP seçmenlerinin hangi partilerden AKP'ye geldikleri de analiz edilebiliyor. Bu seçmenler önem sırasına göre DYP, ANAP, MHP ve DSP seçmenlerinden AKP'ye geçenler.
Ayrıca Türkiye'nin AB üyeliğinden yana olan seçmen sayısındaki artış, AKP üst yönetiminin AB yanlısı tavır ve tutumundan dolayı AB karşıtı seçmenin fikir değiştirmiş olmasından değil, zaten AB yanlısı olanların içinden daha çok insanın AKP'ye geçmiş olmasından kaynaklanıyor.
Araştırmanın bulgularından ortaya çıkan başka bir sonuç da AKP gündemi ile ilişkili. AKP'nin iktidara gelmeden önce ve geldikten sonra gizli bir gündeme sahip olduğunu savunan ve Türkiye'yi Batı'dan kopartmak gibi bir perspektifi olduğunu düşünen ve takkiye yapıldığı kanısında olan kesimlerin ülkemizde mevcut olduğu açıkça biliniyor. Ancak AKP seçimi kazanıp bir yıl iktidar olduktan sonra görüşleri incelenen seçmenlerin hiç de böyle düşünmedikleri de araştırmada ortaya çıkmış.
Ayrıca bu seçmenler, 2002 seçiminde AKP'ye oy vermediklerine göre AKP'ye kıyasla DYP, ANAP, MHP ve DSP'nin milliyetçi çizgisine daha yakınlar. Fakat AKP'ye seçimden sonra geçtiklerine göre de, katı bir milliyetçi çizgi sahibi de değiller. Başka türlü ifade edilirse bu AKP'ye sonradan katılan seçmenler ne Nisan 2002 tarihinde seçim öncesinde AKP'ye oy veren ve dinsellik temasına bağlı çekirdek AKP seçmeni kadar dinsel görüşe sahipler, ne de DYP, ANAP, MHP ve DSP'nin sert çekirdek seçmenleri kadar milliyetçiler. Bu seçmenleri Kirmanoğlu kabaca 'ılımlı merkez seçmenleri' olarak nitelendiriyor.
Özetle bu kesimler AB'nin tam üyeliğinden yana, ekonomik krizden kötü etkilenecek konumda ve eğitim düzeyleri de oldukça düşük vatandaş kesimleri diyebiliriz. Burada Kirmanoğlu bir spekülasyon da yapıyor.
Kirmanoğlu bu seçmenlerin AB süreci zorluklar çıkardıkça, pozitif ekonomik gelişmeler tabandaki geniş kitlelere pek inmedikçe, gözlemlenen milliyetçilik dalgaları daha da güç kazandıkça ve henüz başlamamış olan yapısal reformlar gerçekleştirilince ortaya çıkacak sorunlar ortamında, fikir değiştirebileceğini, AKP'nin kredisinin bitmiş olabileceğini ve bu göçer oyların AKP'yi terk etme olasılığının yüksek olduğunu düşünüyor.
Özellikle de, merkez solda gözlemlenen boşluk devam ettiği sürece, DYP ve MHP'ye geri dönebilecekleri kanısında. Sol açısından bakıldığında bu seçmenleri kendine çekmek için sol kanadın yeni bir 'siyasi sol' anlayış içinde olması gerektiği tezini ortaya atıyor. Bakalım zaman ne gösterecek?
|
|
|
|
|
|
 |
