 |
|
|
|
Bademcik ve geniz eti
|
|
|
Bademcikler (tonsil) ve geniz eti (adenoid), lenfoid doku denilen ve vücudun bağışıklık sisteminde rol oynayan organlardır. Tonsiller yutak girişinde, dil kökünün iki yanında yerleşmişlerdir. Adenoid ise nasofarinks adı verilen ve yutağın üst kısmında yani burun boşluğunun arka tarafında bulunur. Tonsil ve adenoid lenfoid dokunun bir parçasıdır ve lenfositler içerir. Bu lenfositler, vücudun bağışıklık sistemine yardımcı olan antikorları üretirler. Tonsil ve adenoid hem infeksiyonlara hem de büyüklüklerine bağlı olarak bazı sorunlara yol açabilirler. Adenoid daha çok çocukluk çağının problemi olmasına rağmen tonsil hem çocuklarda hem de erişkinlerde hastalık yapabilir. Sık geçirilen infeksiyonlar, hem hastanın günlük yaşamını etkiler, hem de sık sık ilaç kullanımına neden olur. Ancak geçirilen iltihapların en önemli sonuçları, kalp kapakçıkları, eklem ve böbreklerin risk altında olmasıdır.
Geniz eti hangi problemleri oluşturur?
Orta kulakta havalanma bozukluğu ve buna bağlı kulak zorunda çökme, işitme kaybı ve iletişim bozukluğu. İşitme kaybı bazen anne-babanın farkedemeyeceği seviyede olur ancak sıklıkla da hastayı doktora götüren ilk sebeptir, çene ve yüz kemiklerinde gelişim bozukluğu, geniz akıntısı nedeniyle boğaz iltihabı (farenjit), öksürük ve alt solunum yolu problemleri, baş ağrısı, sinüzit ve oluşan yüz ifadesi nedeniyle 'geri zekalı' görüntüsü...
Nasıl tedavi edilir?
Bademcik ve geniz etinin akut iltihaplarında tedavi genellikle ilaçlardır. İlaç olarak en sık antibiyotikler, ağrı kesiciler ve eğer alerjik faktörlerde düşünülüyorsa antihistaminiklerdir. Ciddi problemlere yol açmayan bademcik ve geniz eti ilaçlarla tedavi edilmesine rağmen, bazen bademcik ve geniz etinin alınması gerekir.
Hangi durumlarda alınmalıdır?
Tonsil ve adenoidin alınmasına karar vermek, bazen kolaysa da bazen hastayı belli bir süre takip etmeyi gerektirir. Ameliyata karar verilmesine neden olan durumlar şunlardır:
Sık sık infeksiyon geçirilmesi: Genelde kabul edilen durum, birbirini takip eden yıllarda, yılda üç veya daha infeksiyon geçirilmesidir.
Tonsillerde infeksiyon olmasada yutmayı zorlaştıracak kadar büyümesi
Tonsil dokusunun tek taraflı büyümesi
Tonsil üzerinde ağız kokusuna neden olabilecek şekilde sık sık birikim olması
Adenoid dokusunun nefes almayı bozacak kadar büyümesi
Orta kulak iltihabı ve işitme kaybına neden olması
Sık sık sinüzit ve alt solunum yolu problemlerine neden olması
Ameliyat hangi yaşta yapılmalıdır?
Kesin bir yaş yoktur. Hastaya verdiği zarara göre karar verilir. Sık kabul edilen durum tonsil ameliyatı için hastanın üç yaşını doldurmasıdır. Adenoid alınması ise bir yaşında dahi yapılabilir. Birçok kez çocuk büyüsün diye beklemek hastaya zararlı olur ve tedavi başarısını düşürür.
Ameliyattan sonra nelere dikkat edilmeli?
En çok uyulması gereken kurallar beslenmeyle ilgilidir. Özellikle ilk üç günde kanama olasılığı daha çok olduğu için soğuk ve sıvı gıdalar seçilmelidir. Bu nedenle soğuk süt, çorba, meyve suyu, muhallebi, dondurma gibi besinler idealdir. Amaliyatın ilk gününde koyu renkli kan kusulması normaldir ve ameliyat sırasında yutulan kanla ilgilidir. Ancak sürekli kırmızı renkli yeni kan gelmesi hemen doktorunuza başvurmayı gerektirir. Dördüncü günden itibaren yavaş yavaş normal gıdaya geçilir. Hastanın ağrı nedeniyle bir şey yemek istememesi ağrının devamına neden olur. Mutlaka bol miktarda sıvı alınmalıdır. Ameliyattan sonra hafif ateş olması beklenen bir durumdur. Bazen hastalar ameliyattan birkaç gün sonra doktora başvurarak bademcik bölgesinde iltihap geliştiğinden yakınır. Bu genellikle bademcikler alındıktan sonra o bölgede beyaz bir örtü oluşturan iyileşme dokusunun hastayı yanıltmasıdır.
Nihat Çakır ekler@aksam.com.tr
|
|
|
|
|
|
 |
