Anayasa Mahkemesi'nin 43'üncü kuruluş yıldönümünde konuşan Anayasa Mahkemesi Başkanı Mustafa Bumin, Anayasa'nın laiklik ilkesi karşısında, türbanlı kız öğrencilerin üniversiteye gidebilmesini sağlayacak bir yasal düzenlemenin yapılamayacağını söyledi. Bumin'in sözleri, Başbakan Erdoğan, Meclis Başkanı Bülent Arınç ile bazı bakanların da bulunduğu salonda soğuk rüzgarlar estirdi. Erdoğan ve Arınç, Bumin'i kerhen alkışlarken, Devlet Bakanı Abdüllatif Şener, Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile Adalet Bakanı Cemil Çiçek alkışlamadı ve tören bitiminde kendisiyle tokalaşmadan salondan ayrıldı. Erdoğan, Arınç ve törene katılan bakanlar, gazetecilerin Bumin'in konuşmasına ilişkin sorularını da yanıtlamadılar.
Anayasa Mahkemesi Başkanı, 21 sayfalık konuşmasının 5 sayfasını türban ve laiklik konusuna ayırdı. Mustafa Bumin'in açıklamaların özeti şöyle: DİN İSTİSMARI Türban konusu özellikle gündemde tutuluyor. Türkiye'de din ve din duyguları ile dince kutsal sayılan şeylerin istismar edilerek oya çevrilmesi Batı ülkelerine göre daha kolay ve olağan olduğundan, geçmişte bu yola başvuran partiler laiklik karşıtı bu eylemleri nedeniyle Anayasa Mahkemesi'nce kapatılmış, bu karara karşı AİHM'e yapılan başvurular ise reddedilmiştir. TÜRBAN SİMGEDİR Zaman zaman kimi parti yetkilileri, üniversite ve kamudaki türban yasağının kaldırılabileceği yönünde savlar ileri sürmüşlerdir. Oysa AİHM, Anayasa Mahkemesi ve Danıştay'ın türbanın inanç gereği takılan giysi olmadığı, bir nevi simge olarak kullanıldığı yönünde birçok kararı bulunmaktadır. Yargıya göre türbana serbestlik tanınması, bir tür yönlendirme ve zorlamadır. Anayasa'nın laiklik ilkesine aykırıdır. SİYASİ AVANTAJ Anayasa Mahkemesi ve AİHM'in kararları varken, kimi siyasi parti yetkililerinin türbanla ilgili yasal düzenleme yapılacağı yönünde beyanlarda bulunması, bu konudaki yargı içtihatlarını bilmemekten kaynaklanmıyorsa, din duygularını kullanarak siyasi avantaj sağlamaya yöneliktir. ANAYASA'YA AYKIRI Anayasa'daki laiklik maddesi kaldığı sürece, türbanla ilgili yasal düzenlemeler Anayasa'ya aykırı olacaktır. Anayasa değiştirilse bile yeni kural, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne uygun olmayacaktır. YARGININ SORUNLARI Üzülerek söylüyorum ki, tüm iktidarlar süratli ve etkin biçimde faaliyet gösteren yargı yerine, ağır ve hantal çalışan, uyuşmazlıkları yıllar sonra karara bağlayan mahkemeleri yeğlemişlerdir. Ersin BAL / ANKARA
ERDOĞAN: MUTABAKAT YOK
Başbakan Tayyip Erdoğan, türban konusunda eleştirilerde bulunan Anayasa Mahkemesi Başkanı Mustafa Bumin'e yanıt verdi. Erdoğan, gazetecilerin bu konudaki sorularına şu yanıtı verdi: 'Türkiye'de, bir halkın mutabakatı vardır, bir de halkın temsilcisi olanların ve kurumların mutabakatı vardır. Görünen o ki halkın mutabakatı ile kurumların mutabakatı henüz
oluşmuyor. Bir hak, dünyanın bir ucunda farklı, bir başka ucunda farklı olamaz. Çünkü hak, hukuktan doğar, kanundan doğmaz. Hak, kanunlarla güvence altına alınır.' Diğer tepkiler de şöyle: TBMM Başkanı Bülent Arınç: 'Yasakçılıkla hiçbir yere varılamaz. Yasaklamalarla, kayıtlarla, prangalarla hiçbir ülke ileri gidemez.' Adalet Bakanı Cemil Çiçek: Neticede şahsi fikirleridir. Sayın Bumin yeni bir şey söylemedi. AKP Grup Başkanvekili İrfan Gündüz: Bumin'in açıklamaları hukukla çelişiyor. Önüne konan metni okudu.
