 |
|
|
|
Çakmak gibi araba!
|
|
|
Tuhaf tartışmaların yaşandığı bir dünyada yaşıyoruz. Bugünlerde bütün tartışmaların göbeğinde de Çin oturuyor. Çin kelimesini görünce bugün de gene Çin ve gene tekstil yazacağız sanmayın. Bugün Çin ve otomotiv pazarından bahsedeceğiz.
Geçtiğimiz hafta Shanghai'de bir oto-show vardı. DaimlerChrysler firmasını temsil eden ve Çin Operasyonları Müdürü R. Grube, gazetecilere aşağıdaki beyanatı veriverdi. DaimlerChrysler, Çin'i otomotiv üretim merkezi olarak seçmişti ve burada üreteceği küçük arabaları Avrupa ve ABD'ye satacaktı. Bu karar neden verilmişti? Maliyet ve verimlilik bir arada göz önüne alındığında Çin'de üretim büyük bir avantajdı. Nasıl? Bay Grube'nin açıklamalarına göre Çin'de otomotiv işçisi (Çin'e göre) oldukça yüksek (?) bir saat ücreti alıyordu. Saat başı 1.5 Euro kadar! DaimlerChrysler Japonya'da benzer iş için 28 Euro saat ücreti ödendiğini, Almkanya'da ise saat ücretinin 38 Euro olduğunu belirtiyordu.
Bu açıklamanın gerçekleştiği gün The Economist dergisi de dünya otomotiv piyasasında Çin tehdidi üzerine bir inceleme yayınladı. Çin kendisi de büyük bir otomotiv pazarı idi. 1.3 milyar potansiyel müşteri büyük rakam. Çin şu anda dünyanın dördüncü büyük otomotiv pazarını oluşturuyor. 2004 yılında 2.3 milyon araba satılmış. Çin 2005 yılında Almanya pazarındaki sayıları geçecek. 2010 yılında ise Japonya'yı geride bırakacak ve bundan sonra da ABD pazarını geçmesi bekleniyor. Çin otomotiv piyasası 2002 yılında yüzde 55 büyümüştü. 2003 yılında ise yüzde 75. 2004 yılında hükümetin kredileri kısma politikası sonrası sadece yüzde 12 artış gerçekleşmişti.
Çin imalat sanayiinde özellikle otomotivde kendi iç piyasasını yabancı firmalara önemli ölçüde açmış bir ülke. Ancak Çin'de 120 tane kadar oldukça küçük yerel otomotiv firması da var. Buna rağmen satılan arabaların yüzde 90 kadarı yabancı üretim. Ama üretimin çoğu direkt ithalat değil, Çin'de yatırım sonrası Çin'de üretilip Çin' esatılan yabancı otolar. Ancak Çin devleti Çin'in kendi otomotiv devinin de olmasını istiyor. Bu nedenle Shanghai Otomotiv (SAIC) VW ve General Motor's ile ortak. Diğer taraftan Cherry ve Geely adlı iki Çin firması ise küçük yabancı otomobilleri açıkça kopyalayarak satıyor. Cherry'nin QQ modeli alenen Chevrolet Spark modelinin kopyası. Hem GM hem de Toyota, Çin'de mahkemelere giderek kopyalamayı önlemeye çalışıyorlar ama pek sonuç alamamışlar.
GM'in Sahnghai Otomotiv fabrikası başta olmak üzere Çin'deki yabancı firmalar bol miktarda robot kullanıyor. Shanghai'den 40 dakika mesafedeki Geely fabrikasında ise ziyarete gidenler geçmişte bir seyahat yaptıkları intibaına kapılıyorlarmış. Çünkü orada hiç robot yok, tersine binlerce işçi ellerinde anahtarlarla araba gövdelerini monte etmekle uğraşıyorlar. Yani üretim çok daha emek yoğun.
Geely firmasının patronu Li Shufu, 'Wenzhou'da çakmaklar nasıl yapılıyorsa biz de burada otomobilleri ayni şekilde yapmalıyız!' demiş. Burada bir açıklama gerekli. Wenzhou dünyada satılan tüm çakmakların yarısının, büyük çapta el emeği ile üretildiği Çin bölgesi.
Ancak tuhaflıklar bu kadar değil. Brilliance adlı ve BMW'nin Çin'deki ortağı ise, oldukça tutulan Zhonghua marka bir sedan otomobili de bu yıldan itibaren Mısır'da üretmek için yatırıma başlamış. Kimin eli kimin cebinde?
Burada bir de açıklama yapılması gerekli. Mart ayının sonunda ilk üç ay için GM ABD operasyonlarında 1.1 milyar zarar açıkladı. Ayni dönemde Ford'un karı bir evvelki yıla göre yüzde 38 azalmış. Chrysler ise karında yüzde 10 düşüş ilan etmek üzere imiş. 1970'li yıllarda dünyanın üçüncü büyük otomotiv firması olan İngiliz MG Rover de bu ay iflas bayrağını çekti, kurtarılmayı bekliyor.
|
|
|
|
|
|
 |
