 |
|
|
|
TÜPRAŞ'tan sonra, PETKİM... IMF tasması mı, kendi paramız mı?
|
|
|
IMF ve Dünya Bankası'nın yıllık bahar toplantılarında, Türkiye yine gözde ülke. Önce Başkan Rodrigo Rato, ardından da Avrupa Direktörü Deppler övgüler yağdırdı; 'Türkiye bir başarı öyküsü!'
Türkiye'nin başarısı, IMF'nin çoğu ülkede 'çuvallayan' ekonomik programlarının (2000 Kasım ve 2001 Şubat krizlerinde, Türkiye'de de çuvallamıştı) başarısızlığını da örtüyor. Yoksa övgüler 'kara kaşımız, kara gözümüze' değil. Bir de üç yıllık yeni anlaşma imzalayacağız ki, IMF bizi küstürür mü? Tipik 'hem severim, hem döverim' politikası. 12 Mayıs'ta İcra Direktörleri Kurulu yeni stand-by ve niyet mektubunu da onayladıktan sonra, IMF sağ, biz selamet.
Bence, yeni niyet mektubunun Türkiye açısından en önemli ve 'itibarlı' maddesi, 'üç yıllık stand-by'ın herhangi bir aşamasında Türkiye Cumhuriyet'i stand-by anlaşmasından, ihtiyari stand by'a geçebilir, IMF'den borç alımını durdurabilir' maddesi olacak. Bu, yıllardır, IMF'nin en iyi müşterisi durumundaki bir ülkenin, kağıt üzerinde de olsa, 'onuru kurtarma' satırları olacak.
* * *
Türkiye'nin stand-by sürecinde, başka bir aşamaya geçiş iradesini kullanabilmesi için, bütçe dengeleri, maliye politikaları, Hazine'nin borç çevirme ve gelir yapısını iyileştirmesi gerek. Bu noktada da 'yeni kaynakların, nakit, geri ödenmesi söz konusu olmayan gelirlerin' sağlanması gerek ki, IMF'ye kafa tutabilelim. Yoksa 2008 ve sonrasında da borç ödemeleriyle 2012 - 2013'e kadar IMF tasması boynumuzda olacak. AB, 'en erken 2014 ve sonrasında tam üyeliğiniz gündeme gelebilir' demedi mi?
Dolayısıyla yeni kaynak, gelirler yaratılması zorunlu. Özelleştirmeler bunun bir ayağı. TÜPRAŞ'ın yüzde 30'luk hissesinin halka arzından elde edilen yaklaşık 500 milyon doların ardından, dün de PETKİM'in halka arzından 287.7 milyon dolar elde edildiği açıklandı. 7 kat talep gelince, yüzde 30'luk hisseye ilave yüzde 4.5 daha satıldı. PETKİM'in yüzde 34.5'u halka arz edilmiş oldu. İptal edilen blok satış ihalesinde PETKİM'in tamamı 605 milyon dolara gidiyordu. Maliye Bakanı Unakıtan, Tekel'in sigara birimi satışına teklif gelmeyince, orada da 'halka arzın' düşünülebileceğini söyledi. Neden olmasın?
Türk Telekom'un mayıstaki yüzde 55'lik blok hisse satışı öncesinde de 'iyi fiyat' bekleniyor. AVEA'nın yüzde 40 ortağı Telecom Italia (TIM) iddialı. İspanyol Telefonica, Suudi-Lübnan sermayeli Oger Telecom da öyle. Tabii TIM, ihalede başarılı olursa, Türk Telekom'un AVEA'daki yüzde 40 hissesinin de sahibi olacak ve AVEA'da 'çoğunluk ve yönetim' hakkına kavuşacak. O yüzden de ihaleye asılacaklar sanırım. Ancak bilgi odasına giren 10 grup bakalım ne yapacak? Birileri 'daha önce satılsaydı 20 milyar dolardı, şimdi 4-5 milyar dolar ancak eder' diyerek, fiyat çıtasını düşürmeye çalışsa da kanmayın. Türk Telekom blok satışta değerini bulmazsa, TÜPRAŞ ve PETKİM'in halka arzındaki tablo, Türk Telekom için halka arz uygulaması durumunda 'patlama' olacağının sinyallerini veriyor ona göre!
* * *
Özelleştirmede halka arzlarla yakalanan olumlu tabloya bir destek de Hazine'nin yeniden gündemine aldığı orman vasfını yitirmiş 2B arazilerinin ve Türkiye - Suriye sınırındaki 326 bin dönüm mayınlı arazinin yerli - yabancı özel sektöre, organik tarım amaçlı kiralanmasıyla sağlanacak. Başta İsrail ve Fransa organik tarımla çok ilgililer. Mayınların temizlenmesi için talep edilen 500 milyon dolar daha aşağı çekilebilir, ya da araziyi kiralayan şirketler bu işi de üstlenebilir. İlk hesaplamalar, kiralama ve organik tarım işinden 4-9 milyar dolarlık bir gelir tablosunu ortaya koyuyor. Daha önce Cumhurbaşkanı'nın iade ettiği 2B arazileri satışı için Orman Bakanı Osman Pepe 25 milyar dolarlık gelir rakamını ortaya atmıştı. Haydi yeni düzenleme ile bu tutar yarıya, üçte bire bile düşse en az 8-12 milyar dolar demek. Az mı?
IMF parası ve tasması mı, kendi taşımız, toprağımız, paramız mı?
|
|
|
|
|
|
 |
