 |
|
|
|
Osman Hamdi Bey'e büyük vefasızlık
|
|
|
Dünyaca ünlü 'Kaplumbağa Terbiyecisi' isimli adlı tablonun ressamı Osman Hamdi Bey'in 2 yılı sürekli olmak üzere toplam 17 yıl yaşadığı Muğla'nın Yatağan İlçesi Turgut Beldesi'ndeki konağı harabeye döndü.
Osman Hamdi Bey, Lagina kazıları için 1891-1893 yılları arasında Turgut Beldesi Ulucam mevkii Değirmendere Sokağı'ndaki Osmanlı mimarisiyle yapılan 2 katlı konakta yaşadı. Ünlü ressam bu konakta 'Zeybek Pusuda, Zeybekler Oynuyor' gibi birçok ünlü resmini yarattı.
17 yıl yaşadı
1990 yılından bu yana kimsenin yaşamadığı konak ilgisizlik nedeniyle harabeye dönüştü. Böyle önemli bir kişinin beldelerinde 2 yılı sürekli, 15 yıl boyunca kaldığını belirten Turgutlular, 1891-1893 yılları arasında yaptığı kazı çalışmaları sırasında Osman Hamdi Bey'in Turgut'u çok sevdiğini hatta buradan bir kız istetip evlenmek istediğini ancak evlenemediğini belirterek, konağa sahip çıkılmasını istediler.
Destek bekliyoruz
Turgut Belediyesi Başkan Vekili Sadık Kömürcü, Osman Hamdi Bey'in yaşadığı konağı 'Osman Hamdi Bey Müzesi ve Sanat Evi'ne dönüştürmek istediklerini ancak maddi olanaksızlıklar nedeniyle belediyenin bunu yapmaya gücü olmadığını belirtti. 1870'lerde yapılan konağın o dönemin en görkemli yapılarından biri olduğunu dile getiren Kömürcü, şunları söyledi:
'Konağın yer aldığı bin 136 metrekare arsa içinde bir de küçük havuz var. Konağın en son sahibi Ayşegül Ergüvenç gelin geldiği konağı ve arsasını 1990 yılında belediyeye hibe etti. O zamandan bu yana konakta kimse oturmuyor ve maalesef bakımsızlıktan yıkılmak üzere. Turgut Belediyesi olarak bu zamana kadar burayı müze ve sanat evi yapmak için her türlü girişimde bulunduk. Valiliğe başvurduk bir sonuç alamadık. Son olarak Osman Hamdi Bey'in Kaplumbağa Terbiyecisi tablosunu 5 trilyon liraya satın alan Esat İnanç Kıraç'a ulaşıp bize destek olmasını istedik. Birkaç kez sekreterine not bırakmamıza rağmen bu zamana kadar bir cevap alamadık. Burada yapmayı düşündüğümüz Osman Hamdi Bey Müzesi, sanat evi ve arsa içine kurmayı planladığımız park için 75 bin YTL'lik bir paraya ihtiyacımız var.'
Şu ana kadar kaynak arayışı girişimlerinden sonuç alamadıklarını ifade eden Kömürcü, 'Tüm Turgut Beldesi olarak buranın Türk kültürüne kazandırılmasını istiyoruz. Belediyenin imkanlarıyla bunu gerçekleştirmemiz mümkün değil. Bize valiliğin, özel sektörün, tarihini yaşatmak isteyen duyarlı kişilerin yardım etmesini, elimizden tutmasını bekliyoruz' diye konuştu.
Beldeyle özdeşleşti
Araştırmacı yazar Tarcan Oğuz ise Osman Hamdi Bey, Turgut Beldesi'yle özdeşleşmiş çok değerli bir arkeolog ve ressam olduğunu söyledi. Ressamın, ünlü Kaplumbağa Terbiyecisi adlı eserinin yapımına Turgut'ta başladığı ve 1906 yılında bitirdiğine ilişkin iddialar olduğunu da ifade eden Tarcan Oğuz, 'Tabloda Turgut'ta yaşadığı evle ilgili işaretler bulmak mümkün. Osman Hamdi Bey, Turgut'u ve Turgutluları çok sevdiği için burada evlenmek istemiş, beğendiği bir kızı da istetmiş ancak evlenememiş. Karya Medeniyeti'nin dini merkezi Lagina'nın kazıları sırasında beldeden birçok köylüye iş imkanı sağlamış, önemli eserlerin gün yüzüne çıkmasını sağlamış. Burada bir tarih maalesef göz göre göre yok oluyor. Sahip çıkılması gerekir' dedi.
Osman Hamdi Bey kimdir?
Cemal Reşit Rey'in annesinin amcası olan Osman Hamdi Bey, Osmanlı ve batı kültürleriyle eğitilerek yetişmiş bir teknik ve siyaset adamı olan Sadrazam İbrahim Edhem Paşa'nın en büyük oğludur. 1842'de İstanbul'da doğdu.
9 yıl Paris'te o devrin ünlü ressamlarının atölyelerinde eğitim alan Osman Hamdi Bey, 1869 yılında ülkesine döndüğünde Bağdat İli Yabancı İşler Müdürlüğü görevini genç yaşında üstlendi. Devletin üst kademelerinde çeşitli görevler yapan Osman Hamdi Bey 1883'de Sanayi-i Nefise Mekteb-i Alisini (Güzel Sanatlar Okulu) kurarak okulun müdürlüğünü de üstlendi.
Osman Hamdi Bey Nemrud Dağı, Lagina Tapınağı ve Sayda'da kazılar yaptı. Sayda kazısında bulduğu ve arkeoloji dünyasının baş yapıtları kabul edilen, aralarında İskender Lahti'nin de bulunduğu lahitler ve diğer eserlerin sergilenmesi için, ilk Türk müze binası olan bugünkü İstanbul Arkeoloji Müzesi'nin 1881 yılında temelini attı ve 1891'de hizmete açtı. Müzecilik çalışmaları ile birlikte resim çalışmalarını da sürdüren Osman Hamdi Bey doğu anlayışı ile yaptığı figürlü kompozisyonları ile Türk resim sanatının başarılı bir temsilcisi oldu. Resimleri yerli ve yabancı birçok müze ve koleksiyonlarda yer almaktadır. Osman Hamdi Bey 24 Şubat 1910 tarihinde İstanbul'da vefat etti.
Alp ARBAK / MUĞLA
|
|
|
|
|
|
 |
