 |
|
|
|
2007 Martında bambaşka İzmir
|
|
|
1860'dan 2005'e... İzmir'de ilk demiryolu hattı için bugünkü Alsancak Garı'nın olduğu yerdeki temel atma töreninin üzerinden geçen 145 yılda kentin yaşamını belirlemiş demiryolları, İzmir Aydın Temdidi Demiryolu hattından sonra yapımına başlanan İzmir-Kasaba Demiryolu hattı, Osmanlı İmparatorluğu topraklarındaki ikinci önemli demiryolu hattıdır ve gerçek anlamda da Osmanlı moderleşmesinin de sınırlarını belirler. 1856 yılında peşpeşe alınan imtiyazlarla önce İzmir-Aydın, ardından da bugünkü Turgutlu'ya ulaşacak İzmir-Kasaba demiryolu hatları Batı Anadolu ile İzmir Limanı bağlantısını kurmaya yönelik girişimlerdi. Bugün Batı Anadolu'da sahip olduğumuz bir çok 'modern' gelişmeyi bu demiryollarına borçluyuz.
Bugün İzmir Limanı varsa, Anadolu ekonomisi 19. yüzyıl sonlarında bir canlılık göstermişse, bütün bunlarda demiryolunun etkisi tartışılmaz. İzmir limanı demiryolları ile birlikte incir, üzüm, pamuk, tütün, meşe palamudu ihraç limanına dönüşür. Osmanlı bu hatlar sayesinde dünya ekonomisiyle bütünleşir; dünya pazarının bir uzantısı olur.
Üç yıl önce yayımlanan İzmir Demiryolları adlı kitabımızda, Türkiye'nin en eski demiryolu şebekelerini anlattıktan ve yukarıdaki bilgileri de verdikten sonra, İzmir'in 21. yüzyılda ulaşımdaki kurtuluşunun da demiryolundan geçtiğini söylemiş, rahmetli Ahmet Piriştina'nın Aliağa-Menderes arasındaki metro niteliklerine haiz bir hat yapılması hayalinin modernitenin sürdürülebirliği üzerine ne kadar da gerekli olduğunu vurgulamıştık. Dün Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım ile CHP Genel Başkanı Deniz Baykal'ın da katıldığı törenle TCDD Genel Müdürü Talat Aydın ile İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu'nun attığı imzaları bakarak yeniden 'modernite'yi düşündüm. Demiryolları ile birlikte modernleşmişti İzmir, diğer Osmanlı kentlerinin bir adım önüne geçmişti. Şimdi de bu imzalarla yine birkaç adım öne geçiyordu, yani rüya gerçek oluyordu.
Modernleşme aynı yolda
Rastlantıya bakın ki, Aliağa-Menderes hattı önce 1856'da yapımına başlanan İzmir-Aydın hattını Menderes'ten Hilal'e kadar kullanacak, daha sonra da İzmir-Kasaba hattını Hilal'den Menemen'e kadar kat edecekti. Demiryolu yeniden modernitenin simgesi oluyor böylelikle. Ama, dünkü törende de gördük ki iktidardaki AKP ile muhalefetteki CHP hizmet için el ele vermiş durumdalar. Hiçbir komplekse kapılmıyorlar ve modernlik adına güzel bir örnek sergilemiş oluyorlar. Bu güzelliğin altını hem CHP Genel Başkanı Baykal hem de Ulaştırma Bakanı Yıldırım birkaç kez çizdiler.
Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 17 Mart 2005 günü yapılan meclis toplantısında 2004 yılı çalışma raporu görüşülmüş, Başkan Kocaoğlu önümüzdeki süreçte yaşama geçirecekleri projeleri anlatmıştı. Kocaoğlu, ilk iki yılın öncelikli projelerinin, 'Universiade, metronun Üçyol'den Üçkuyulara uzatılması, Aliağa-Menderes raylı sistemi ve jeotermal enerjinin yaygınlaştırılması' olduğunu söylemişti. İzmir'in ulaşım sorununu çözecek en büyük projeydi bu ve Aziz Kocaoğlu göreve geldiği günden beri bu sıkıntıları aşmaya çalışıyordu. Başkan Kocaoğlu, Menderes - Aliağa arasındaki 79 kilometrelik demiryolu hattını metro standardına çıkaracak çalışma konusunda, hükümete işbirliği önermiş, Başbakan Erdoğan da bu teklifi kabul etmişti. Dün atılan imzalarla Büyükşehir Belediyesi ile TCDD Ortak şirket kuruyorlardı ve bu ortaklık da Türkiye'ye örnek bir girişim olarak görülüyordu.
Dünkü imzalarla Aliağa- Menderes arasındaki hat için yıllardır beklemekte olan kredi girişimi Hazine garantisini beklemeye devam edecekti. Rahmetli Piriştina'nın deyimi ile İstanbul'daki sistemin yanında 'devede kulak kalacak' bir onaydı bu ama Aziz Kocaoğlu hem bu hattı hem de Üçyol-Üçkuyular Metro Hattı'nı tamamlama konusunda 'öz kaynakları' kullanmaya karar vermişti. Şimdi, taraflar arasında ortaklık payları eşit anonim bir şirket kurulacak ve şirket, Aliağa - Menderes arasındaki hatta 49 yıl süre ile banliyö işletmeciliği yapacak. Şirketin istihdam ve borçlanma politikalarının oybirliği ile belirlenecek.
İzmir'i kuzey ve güney aksında birbirine bağlayan Türkiye'deki en yaygın kent içi demiryolu ağı olan Aliağa - Menderes hattı projesi, iki bölümden oluşacak. Kuzey Hattı Aliağa-Alsancak arasında, 57 km. uzunluğunda, 20 istasyondan oluşuyor ve 60 dakikada kat edilecek. Güney Hattı Alsancak-Cumaovası ise, 22 km. uzunluğunda ve 10 istasyondan oluşuyor ve 26 dakikada kat edilecek.
24 ay sonra Aliağa-Menderes, Üçkuyular-Üçyol hatlarının bitmesi ile yani 2007 yılının Mart ayında İzmir'in bugünden çok farklı bir İzmir olacağından hiç kuşkumuz yok. Bu işe emek veren herkese de teşekkür ve saygı borcumuz var.
|
|
|
|
|
|
 |
