 |
|
|
|
Deprem barış getirmedi
|
|
|
Dev dalgalar Endonezya'nın Açe (Aceh) Eyaleti'nde binlerce insanın ölümüne neden oldu. Ölü sayısı 8 bine yaklaştı. Endonezya hükumeti, felaket dolayısıyla, 18 aydır sıkıyönetim uyguladığı Açe'ye yardım kuruluşlarının girmesine izin verdi. Endonezya hükumeti, bağımsızlık için savaşan Özgür Açe Hareketi'nin (GAM) silahlı eylemleri nedeniyle eyalete yabancı gazetecilerin ve yardım kuruluşlarının girmesine izin vermiyordu. Hükumetin bu tutumu, GAM'ın da tek taraflı olarak ateşkes ilan etmesi, Açe'ye barış getireceğine ilişkin beklentilere yolaçtı.
Ancak beklenen olmadı. Endonezya hükumeti, GAM'ın tek taraflı ateşkesini tanımadığını bildirdi. Açe hareketinin sözcüsü Baktir Abdullah da, 'Tek taraflı ateşkes ilan ettik, ancak ordu bize ölümcül tuzaklar kurmaya devam ediyor. İşbirliğine hazırız, ancak Endonezya rejiminin büyük bir arama-kurtarma operasyonu düzenlemeye niyeti yok gibi. Doğal bir afetle karşı karşıyayız, ancak ordu, mensuplarımızı vurmaya devam ediyor' dedi.
Yüzyıllık hareket
Ayrılıkçı hareketin geçmişi, 1904'te Hollandalı sömürgecilerin yıktığı Açe Sultanlığı'na dayanıyor. Güneydoğu Asya'da Müslümanlığın yayılmasından sonra, Yavuz Sultan Selim'in hükümdarlığı sırasında kurulan bu devlet, Osmanlı Sultanı'nı halife olarak tanıyordu. Hollanda'nın çekilmesinden sonra kurulan bağımsız Endonezya yönetimini tanımayan Açeliler, 1976'da bağımsızlıklarını ilan ettilerse de resmen onları ne BM ne de başka bir ülke tanıdığı için ayrılıkçı bir gerilla hareketine yöneldiler.
Mayınlar en büyük tehlike
BM Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Sri Lanka'daki iç savaştan kalan mayınların, kurtarma ekipleri ve faciadan kurtulmayı başaranlar için büyük tehlike yarattığını bildirdi. UNICEF'ten yapılan açıklamada, su baskını ve dalgalarla topraktan çıkan ve bilinen mayın tarlaları dışına çıkan bu patlayıcıların, şu anda yerlerini gösteren levhalar ve işaretler olmaması nedeniyle büyük tehlike yarattığı belirtildi. Açıklamada, asıl en büyük tehlikenin, mayınların yerlerini bilmeyen siviller evlerine dönmeye başladıklarında ortaya çıkacağı kaydedildi.
Asya'nın haritası değişti
Amerikan Jeoloji Enstitüsü uzmanı Ken Hudnut, sismik modeller temel alındığında Sumatra'nın güneybatı kıyılarındaki en küçük adaların 20 metre güneybatıya yaklaşmış olabileceklerini söyledi. Hudnut, 'Bu önemli bir kayma, deprem haritayı değiştirdi' dedi. Amerikalı uzman, Sumatra'nın Endonezya toprağının kuzeybatı noktasının da 36 metre güneybatıya kaymış olabileceğini, ayrıca depreme neden olan iki plakanın çarpışmasıyla ortaya çıkan enerjinin ekseni üzerindeki tüm yeryüzünü sallamış olabileceğini kaydetti. Ken Hudnut, 'Dünya'da çok hafif sarsıntılar tespit edebiliriz, ortaya çıkan büyük enerji kitlesi nedeniyle depremin yörüngesini salladığını sanıyorum' dedi. Colorado'nun Goulden kentinde kurulu Amerikan Ulusal Deprem Araştırmaları Merkezi'nden Stuart Sipkin de Sumatra açıklarındaki adaların yer değiştirdiğini, ancak bu yer değiştirmenin dikey biçimde olduğunu, kara parçasının denizden yanal şekilde daha fazla yükseldiğini kaydetti. Sipkin, Hint plakasının Birman plakasının altına girdiğini, adaların hareketinin yatay değil dikey olması gerektiğini söyledi.
Tayland uyarıda gecikmiş
Tayland'da tsunamiyi tahmin eden Meteoroloji'nin uyarısının, turizmin zarar göreceği endişesiyle dikkate alınmadığı öne sürüldü. Meteoroloji'nin uyarıda bulunduğu, ancak radyo ve TV'lerin bunu gözardı ettiği belirtildi. Sismoloji Bürosu Müdürü Sulame Parachuab, '5 yıl önce Papua Yeni Gine'de meydana gelen depremin ardından uyarıda bulunmuştuk. Uyarı gerçekleşmeyince yetkililer, 'Turizm zarar görür' diyerek bizden şikayetçi olmuşlardı' dedi.
Tsunamide İsrail-Filistin dayanışması
Güney Asya'yı vuran tsunamide, İsrailli bir çift, Filistinli bir çiftin yardımı ile hayatta kalma mücadelesi verdi. Phuket Adası'nda balaylarını geçiren Yossi ve İnbar Gross çifti, felaketten Filistinli çiftle birlikte bir kamyonun tepesine çıkarak kurtulduklarını açıkladı. Dört saat boyunca sel suları ile boğuştuklarını belirten Gross, Filistinlilerin yaptığı maddi yardım ile ülkele-rine döndüklerini belirtti. Gross, Filistinli çiftin telefon numaralarını aldığını belirterek, ''Kesinlikle dost olduk'' dedi.
Ölenlerin üçte biri çocuk
Birleşmiş Milletler (BM) yetkilileri, depremde ölenlerin üçte birinin çocuklar olduğunu, bu oranın yarıya çıkmasından endişe etiklerini bildirdi. BM yetkilileri, doğal felaketin Pazar günü meydana gelmesi nedeniyle aileleriyle sahilde piknik yapan veya bebek arabalarında uyumakta olan birçok çocuğun etkilenmiş olabileceğini ifade ediyorlar.
Bozulan cesetler akbabaları çekiyor
Her geçen saat ölü sayısının arttığı felaket bölgelerinde, cesetleri defnetmede zorluklarla karşılaşılıyor. Ölüler, açılan toplu mezarlara gömülüyor. Buna rağmen cesetler, bölgede hakim olan aşırı sıcak nedeniyle bozulmaya ve kokmaya başladı. Hindistan'ın güneyinde sahile vuran cesetlerin kokuları, akbabaları çekiyor. Kurtarma ekipleri, gökyüzünde dolaşan akbabalar gördüklerini bildirdi.
|
|
|
|
|
|
 |
