 |
|
|
|
Yüzyılın felaketi
|
|
|
Merkez üssü Endonezya'nın Sumatra Adası'nın batı kıyısı açıkları olan şiddetli deprem ve yol açtığı dalgalar binlerce can aldı, binlerce kişi yaralandı, çok sayıda kişi de kayboldu. Ölü sayısının 11 bini aştığı bildirildi. Güney ve Güneydoğu Asya'yı vurarak, milyonlarca kişiyi evsiz bırakan deprem yılbaşı için binlerce turistin akın ettiği Asya'nın gözde tatil cennetlerini yerle bir etti. Turistler, balıkçılar, oteller, evler ve otomobiller dalgalarla birlikte sürüklendi. Depremin vurduğu ülkelerde olağanüstü hal ilan edilirken, kara ve deniz kuvvetleri de sivil savunma ekipleriyle eşgüdümlü olarak arama-kurtarma çalışmalarına başladı.
Sıradışı bir olay
Gökdelenlerin beşik gibi sallandığı
deprem yerel saatle 08.00'de (Türkiye saati ile 02.58) meydana geldi. Depremin büyüklüğü Amerikan Jeoloji Enstitüsü tarafından Richter ölçeğine göre 8.9, Strasbourg Yer Bilimleri Gözlemevi tarafından 8.0 ve Cakarta Jeofizik Bürosu tarafından 6.8 olarak açıklandı. ABD'nin Colorado Eyaleti'ndeki Jeolojik Araştırmalar Merkezi uzmanlarından Julie Martinez, 'Bu, 1900 yılından beri meydana gelen en büyük beşinci depremdir' dedi. 1964'ten beri dünyada bundan daha şiddetli bir depremin olmadığını kaydeden Martinez, 'Andaman Fay Hattı'nın bin kilometrelik bölümü kırıldı. Bu, çok sık olan bir durum değil. Bu uzunlukta bir fayda kırılma olması sıradışı' dedi.
Otomobil lobiye girdi
Her yıl 12 milyon kişinin ziyaret ettiği Tayland'ın ünlü turizm merkezi
Phuket ve Phi Phi adalarını yüksekliği 10 metreye ulaşan dalgalar vurdu. Phuket ve Phi Phi dahil üç bölgede olağanüstü hal ilan edildi. Güneydeki turistik bölgelerde 310 kişi öldü, Tayland adalarında 100'den fazla turist dalgıç kayboldu. Dalgıçlar bir süre sonra kurtarıldı. Phi Phi'de yüzlerce bungalovdan oluşan bir tatil köyü tamamen yıkıldı. Tesis sahibi Chan Marongtaechar, 'Korkarım denizde kaybolan insanlar arasında çok sayıda yabancı konuk ve tatil köyü çalışanı var' dedi. Phi Phi Adası Leonarda DiCaprio'nun başrolünde oynadığı 'The Beach' filmine evsahipliği yapmıştı. Phuket'teki bir otel çalışanı, otel lobisini bir anda suların doldurduğunu ve lobideki eşyaların sokağa savrulduğunu belirterek, 'Lobide dururken sularla birlikte içeri bir araba sürüklendi ve ters döndü' dedi.
Mahkumlar kaçtı
Endonezya kıyılarını etkileyen
dalgaların yüksekliği 10 metreye ulaştı. Yaklaşık 4 bin kişi öldü, 400 kişi kayboldu. Ülkenin yüksek kesimleri bile su duvarlarından zarar görürken, dalgalar birçok yapıyı yuttu. Aceh bölgesini tsunaminin vurması sonucu cezaevinin duvarları çöktü. 200 mahkum kaçtı. Bir Cakartalı felekati şu şözler anlattı: 'Dev dalgalar çocukları anne-babalarının elinden kopararak boğdu. Korkunçtu: dev dalga, korkunç sarsıntı; burada yaşadığım yıllar boyunca böyle birşey görmedim' dedi.
Deniz, karayı yuttu
Sri Lanka'da ulusal afet durumu ilan edildi. Depremin neden olduğu dev dalgalar nedeniyle 3 bin 225 kişi öldü, bir milyon kişi olumsuz etkilendi. Tsunamiden en çok etkilenen ülke olan Sri Lanka'da evler, oteller, ticaret merkezleri, limanlar, araçlar ve tekneler büyük zarar gördü. Kıyılarda yaşayan köylüler, 'Denizin karayı yuttuğunu'' söyledi. Tatil beldesi Unawatuna'da bulunan BBC muhabiri, tsunaminin vurduğu anı şöyle anlattı 'Dalga bizi birkaç yüz metre sürükledi. Kendimizi suyun bizimle birlikte sürüklediği otomobiller, motosikletler ve buzdolaplarından kurtarmaya çalışıyorduk. Birçok kişi ikinci dalgadan korkarak yüksek yerlere kaçtı. İkincisinin geleceği dedikodular nedeniyle herkes yüksek tepelere çıkmaya çalışıyordu.'
Kamyonlar ceset dolu
Hindistan'ın güney eyaletlerini büyük ölçüde etkileyen deprem, çoğu Tamil Nadu Eyaleti'nde olmak üzere 2 bin 447 kişinin ölümüne yol açtı. Hint televizyonu Madras kentinde kamyonlara doldurulan cesetleri gösterdi. En az 400 balıkçı kayıp. Deniz kenarında sabah duası yapan 200 Hindu'nun da öldüğü tahmin ediliyor. Tamil Nadu'da 2000 balıkçı kurtarıldı. Kanyakumari'de 500 turist bir kara parçasında mahsur kaldı.
Dalgalar Afrika'yı bile vurdu
Güney Asya'daki şiddetli depremin yol açtığı tsunami dalgaları Doğu Afrika kıyılarına kadar ulaştı. Somali'de suların yükselmesi nedeniyle ilk belirlemelere göre 9 kişi öldü. Somali'nin bazı bölgelerinde okyanus suyu, özellikle nehir ağızlarının bulunduğu noktalarda kıyıdan üç kilometre içerilere kadar girdi. Denizde yaklaşık 50 teknenin kalıntılarının bulunduğu, birçok evin yıkıldığı, bu nedenle ölü sayısının artabileceği kaydedildi. Başkent Mogadişu kıyısında suların iki metre kadar yükseldiği belirlendi.
AB'den 3 milyon Euro yardım
Dünya, yardım seferberliği başlattı. AB, 3 milyon Euro yardım yapacağını açıkladı. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Federasyonu ilk etapta 870 bin dolarlık bir fon tahsis etti. Türkiye de yardım edeceğini açıkladı. Papa II. Jean Paul, depremden etkilenenlere acilen uluslar- arası yardım götürülmesi için yardım çağrısında bulundu.
|
|
|
|
|
|
 |
