|
|
|
Petrol dünya piyasalarını vuruyor
Dünya petrol fiyatlarındaki tırmanış bütün piyasaları vuruyor. Dün neredeyse bütün borsalarda düşüş vardı. Artan borsa ise Rusya ve Yeni Zelanda idi. Herhalde bu ülkelerin borsalarının niçin arttığını bilmek için büyük bir analist olmaya gerek yok. Her iki ülke ekonomisi de petrol fiyatlarındaki artıştan olumlu etkilenecekler.
Eğer biz de petrol üreten bir ülke olsaydık. Şimdi bizim de borsamız artacaktı. İyi de petrol fiyatlarındaki artış acaba neden hem dünya piyasalarını hem de bizim piyasamızı bu kadar yakından etkiliyor?
Aslında dünya ekonomileri unuttuğu bir terimle yeniden tanışmaya başlıyor. 'ENFLASYON'. Tam biz enflasyonu düşürdük ve yok ediyoruz derken, dünya ekonomileri yeniden enflasyonu ve enflasyon içinde durgunluğu yaşamaya başlayabilir. Aslında şu an için alarm verici bir durum olmasa da, piyasalar, o andaki gelişmelere bakıp en kötü senaryonun ne olacağını düşünerek finansal varlıkları fiyatlandırır.
Ortadoğu'daki olayların petrol kuyularına sabotaj şeklini alması durumunda üretimin düşebileceği korkusu var. Bu korku ile fiyatlar tırmanıyor. ABD hampetrolünün varili 41.85 dolara yükselirken, Londra Brent petrolünün varili 38 dolara yükseldi. Eğer ürettiğiniz ve kullandığınız her şeyin içinde petrol varsa, petrol fiyatlarının artışı, dünya ekonomisi için fiyat artışı demektir. Maliyet kaynaklı bu fiyat artışı, zaten toparlanmakta olan ekonomileri daha da bir durgunluğa itebilir ve enflasyon içinde durgunluk yaşamaya başlarsınız. Fiyat artışları var- olan talebi daha da aşağı çeker, daha az üretmek ve daha az insan çalıştırmak durumunda kalırsınız. Bunun anlamı daha fazla işsiz, daha az üretim ama durgunluk demektir. Bu arada enflasyon yüksek olduğu için reel getiriyi korumak amacıyla nominal faizler artış eğilimine girer.
İşte bu gelişmeler olurken, yaz sonlarına doğru faiz artırması beklenen FED'in artması muhtemel enflasyonu görüp bunu daha erken yapması söz konusu olabilir. İşte yukarıda anlattığım, enflasyon içinde durgunluk beklentisi dünya piyasalarına genel satış getirmiştir. Genel olarak tüm piyasalar aşağı gidince, petrol ihraç eden ülkelerin borsalarına talep artmıştır.
Son gelişmeler bizim ülkemiz için de küçümsenmemelidir. Üç önemli hedefimiz var; 1) Cari açığı azaltmak 2) Enflasyonu düşürmek ve 3) Borçları azaltmak. Petrol fiyatlarındaki artış bir şekilde akaryakıt ve diğer enerji girdilerine yansıyarak maliyet enflasyonu oluşturacak ve beklentileri olumsuz etkileyecektir. Petrol faturasındaki artışın cari açık üzerinde olumsuz etkisi olacak ve bu da kurlar üzerinde baskı oluşturacaktır. Kurların artışı dövize endeksli kağıtlardaki faiz ödemelerini artırıcı etki yaparak, borç stokunu olumsuz etkileyecektir.
Piyasalarımızda dün bu anlattığım beklentilere göre hareket oldu. Bu hafta sonuna doğru petrol üreten ülkeler resmi olmayan toplantısında petrol üretimini artırma kararı alırsa, petrol fiyatları düşmeye başlayacaktır. Böyle bir durumda yukarıda anlattıklarımızı tersine çevirirseniz, piyasalarda bir anda olumlu hava esecektir. Borsa yatırımcısı beklemekten bıktı, fakat bu ilk değil. Böyle zamanları borsada çok yaşadık. Artık sabretme zamanıdır. Borsanın yukarı döneceğinin sinyali, satan sabırsızların sayısının artmasıdır.
|
|
|
|
|
|
|
