|
TÜPRAŞ ihalesinde zarflar açıldıktan sonra açık artırmaya gidilmemesi kamuoyunda soru işaretleri yarattı. Burun farkı ile safdışı bırakılan Anadolu Ortak Girişim Grubu Özelleştirme İdaresi'ne resmen başvurarak diğer grubun üzerinde teklif verdi
Özelleştirme tarihinin en önemli ihalelerinden biri sayılan Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) ihalesinin açık artırmaya gidilmeden kapatılması, kamuoyunda değişik tepkilere yol açtı. İhaleye katılan Anadolu Ortak Girişim Grubu da, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na (ÖİB) resmen başvurarak, diğer teklifin üzerinde revize teklif verdi ve açık artırmaya hazır olduğunu bildirdi. Bu arada, TÜPRAŞ ihalesine teklif veren Anadolu Ortak Girişim Grubu ortaklarından Dr. Servet Harunoğlu, SKYTurk televizyon kanalında soruları yanıtlarken, 4306 sayılı kanuna ve kendilerine verilen tebliğe göre, TÜPRAŞ ihalesinde zarflar açıldıktan sonra, açık artırmaya gidilmesi gerektiğini belirterek, 'Bizim teklifimiz de Zorlu Grubu'na gayet yakındı. Yüzde 5 ile 6 arasında bir fark vardı. Eğer ihale belirtildiği şekilde uygulansaydı, yeni teklifimiz kamu yararına daha yüksek olacaktı'' dedi.
1 milyar 216 milyon dolar verdik
Harunoğlu, CNN Türk televizyonuna yaptığı açıklamada da, ihalede kendi tekliflerinin 1 milyar 216 milyon dolar düzeyinde olduğunu belirterek, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'ndan yanıt beklediklerini söyledi. Önceki gün yapılan ihalede, Zorlu Grubu -Efremov Kautschuk GMBH ortaklığı, sadece 86 milyon dolarlık bir farkla, 1 milyar 302 milyon dolar vermişti. Harunoğlu, kapalı zarf ile alınan tekliflerin ardından açık artırma yapılmasını beklediklerini, ancak İhale Komisyonu Başkanı Hasan Köktaş'ın, birden, ihalenin teknik olarak bittiğini açıkladığını aktararak, 'Ardından açık artırma yapılması gerekiyordu. İhalenin bu şekilde olacağına ilişkin tebliğ verildi bize. Kanun da öyle diyor zaten' diye konuştu.
Yüksek teklif pas geçildi
Bu konuda CNN'e görüşlerini açıklayan Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Metin Ercan da, devletin daha çok gelir elde etme olanağı varken İhale Komisyonu'nun bunu neden 'pas geçtiğini' anlayamadığını belirterek, ÖİB'nin tatmin edici bir açıklama yapmasını istedi.
Ercan şunları söyledi: İhale Komisyonu, 'Biz değerini bulduk' diyerek, teknik olarak ihaleyi sonuçlandırmıştır. Neden bir açık artırmaya gidilmeyerek pas geçildiğini anlamış değilim. ÖİB'nin bu konudaki açıklamasının yeterli olmadığını düşünüyorum. Normal şartlarda açık artırmaya devam etmesi gerekir ve daha yüksek bir sonuca ulaşabilirdi. Bence ÖİB bu konuda bir açıklama yapmalıdır ki kafalarda bir karışıklık olmasın.
Petrol İş Sendikası Aliağa Şube Başkanı İbrahim Doğangül de, TÜPRAŞ'ın Aliağa Rafinerisi önünde eylemde bulunan işçilere yaptığı konuşmada, 'Özelleştirme suçlarına TÜPRAŞ ihalesiyle bir yenisi eklendi' dedi.
'Açık artırma yapılmalıydı'
TÜPRAŞ ihalesine katılan Anadolu Ortak Girişim Grubu, dün Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na resmen başvurarak, diğer teklifin üzerinde revize teklif vererek açık artırmaya hazır olduğunu bildirdi.
Anadolu Ortak Girişim Grubu'ndan yapılan yazılı açıklamada, şöyle denildi: '13 Ocak 2004 tarihinde Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş'nin özelleştirilmesi ihalesinde kapalı zarf olarak verilen tekliflerin bu düzeydeki bir ihale için teklifler arasındaki farkın çok düşük bir seviyede olması dolayısıyla Türkiye'nin çıkarları da göz önüne alındığında açık artırma yapılması bir gereklilik olmasına ve 4046 sayılı Özelleştirme Kanunu 18. Maddesi C/c bendinin ve ihale şartnamesi hükümlerinin gerektirdiği şekilde kapalı zarf ile tekliflerin alınması ve kapalı zarfların açılması üzerine açık artırmaya geçilmesi mümkün olmasına rağmen ihale komisyonu alınan kapalı zarf teklifinin kabulü ile ihaleyi teknik olarak sonuçlandırma kararını almıştır.
Anadolu Ortak Girişim Grubu, Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na resmen müracaat ederek, diğer teklif sahibi adayın verdiği teklifin üzerinde revize teklif vererek, ihale komisyonu kararının tekrar gözden geçirilebilmesini ve açık artırmaya hazır olduğunu belirtmiştir.''
Böylesi ilk kez görülüyor
Zarflar açılır açılmaz sonuçlanan ve birbirine çok yakın iki teklif sahibinin son önerileri alınmadan kapatılan TÜPRAŞ ihalesinin dışında kalan bütün büyük ihalelerde, zarflar açıldıktan sonra açık artırmalı turlar düzenlendi. Sonuçta da devlet kazandı. Sadece İş-TİM'in kazandığı ihalede, teklifler arasında milyar dolara yakın fark olduğu için artırma fiilen gerçekleşememişti.
45 dakika sürdü
Petkim'in ihalesi, 6 Haziran 2003'te televizyonlardan naklen bağlantı ile yapıldı. Zorlu Holding ile Konukoğlu Holding'in ortak girdiği ve Uzan Grubu ile kapıştığı ihale, 2 turda toplam 45 dakika sürdü. İhalede ilk etapta yazılı turda yatırımcıların revize teklifleri alındı. Daha sonra elemeli yazılı turda taliplerden Vakıfbank en düşük teklifi vererek elendi. Ardından sözlü turlara geçildi. Sözlü turlar için iki tarafa iki saat süre tanındı. Sanko- Zorlu ortaklığı ihaleden çekilince ikinci tur sadece iki dakika sürdü. Ve Petkim, 605 milyon dolarlık teklifle Uzan Grubu'na ait Standart Kimya'da kaldı. Ancak daha sonra, Uzan Grubu ihale şartlarını yerine getiremeyince 6 Ağustos'ta satış iptal edildi.
12 turda satıldı
Türkbank'ın ihalesi 4 Ağustos 1998'te gerçekleşti. Bankanın TMSF'de bulunan yüzde 84.52'lik hissesi için yapılan ihale, 4'ü yazılı 8'i sözlü olmak üzere 12 turda tamamlandı. İlk teklifler kapalı zarf usulüyle alındı. Elemesiz yapılan ilk tur ve yine kapalı zarf usulüyle tekliflerin alındığı ikinci turunun sonrasında ancak dördüncü turda 5 rakipten biri elenebildi. Dördüncü turun ardından kalan 3 firma ile açık artırma yöntemine geçildi. 12. tur açık artırmada, banka en yüksek teklif sahibi 600 milyon dolarla Korkmaz Yiğit İnşaat-Taahhüt ve Ticaret A.Ş.'nin oldu. Ancak daha sonra Ekim 1998'de Alaatitin Çakıcı'nın adı ihaleye karışınca banka Yiğit'in elinden geri alındı.
Beş tur pazarlık
Petrol Ofisi'nin yüzde 51 hissesinin satışı öngören özelleştirme ihalesi 3 Mart 2000'de düzenlendi. İhale dokuz turda sonuçlandı. POAŞ'ın nihai pazarlık görüşmelerinin ilk turunda, ihaleye katılan dört grubun revize yazılı teklifleri alındı. Bu turun ardından yapılan elemeli ikinci yazılı turda, yatırımcılar görüşme yapmak amacıyla dışarı çıktılar. Bundan sonra ihaleye açık artırma ile devam edildi. Bundan sonraki turlarda ise İş Bankası-Doğan Şirketler Grubu ile Koç Holding-Doğuş Holding Grubu arasında çekişme yaşandı. Sürekli fiyat yükseltilen dokuz turun sonunda, POAŞ 1 milyar 260 milyon dolar ile İş Bankası-Doğan Şirketler Grubu Holding Ortak Girişim Grubu'nun oldu.
Noter huzurunda ihale
Telekom alanında GSM 1800 cep telefon lisansları için iki ayrı ihale yapıldı. 12 Nisan 2000 tarihindeki kapalı zarf usulu ilk ihalede, en yüksek teklif 2 milyar 525 milyon ABD Doları'yla İş Bankası-Telecom Italia Grubu tarafından verildi. Diğer teklifler bunun çok altında kaldıkları için artırmaya gidilmedi. 17 Nisan'da düzenlenen ikinci ihalede 2 milyar 525 milyon dolar üzerinden açık artırma yapılması öngörülmüştü ve bu yüzden de bu ihaleye kalan 4 konsorsiyum da ihaleden çekildiklerini açıkladı. İkinci ihale, Ulaştırma Bakanlığı DLH Salonu'nda noter huzurunda yapıldı.
Petrol-İş ihalenin iptali için dava açacak
Petrol-İş Sendikası Genel Başkanı Mustafa Öztaşkın, TÜPRAŞ ihalesinin iptali için dava açacaklarını söyledi. Öztaşkın, TÜPRAŞ ihalesinde en yüksek teklifi veren Tataristan firmasının şaibeli olduğunu öne sürerek, bu şirketle ilgili belgeleri açıklayacaklarını iddia etti. Öztaşkın, ''Özelleştirme İdaresi'nin ihaleye onay verip vermeyeceğini bekleyeceğiz. Onay verilmesi halinde ihalenin iptali için dava açacağız'' dedi. Petrol-İş Sendikası Kocaeli Şubesi Başkanı Ali Ufuk Yaşar, da ''telkin ve baskılarla'' yapılacak özelleştirmenin, hükümeti, bu kararından dolayı tartışılır hale getireceğini savundu. Rakamın çok düşük olduğunu da vurgulayan Yaşar, 'İhale öncesinde ve sonrasındaki gelişmeler, bizi çok rahatsız etmiştir. Bu yanlışa dur denilmesini istiyoruz'' diye konuştu.
Öztin Akgüç: Fiyatın yükseltilmesi gerekir
Kadir Has Üniversitesi Öğretim Üyesi Öztin Akgüç, daha önce gerçekleştirilen özelleştirme ihalelerinde kapalı zarf usulü teklif alınmasının ardından açık artırma yapıldığını belirtti. Bu ihalede de benzer yöntemin kullanılması gerektiğini kaydeden Akgüç, TÜPRAŞ'ın bu fiyatla özelleştirilmesinin hata olduğunu söyledi. TÜPRAŞ'ın ülkenin en büyük şirketi olduğunu aktaran Akgüç, şirketin değerinin 1 milyar doların çok üstünde olduğunu söyledi. İhalede açık artırma ile fiyatın yükseltilmesi gerektiğini belirten Akgüç, Anadolu Ortak Girişim Grubu'nu haklı gördüğünü söyledi. Kamu yararı dikkate alındığında da ihalenin açık artırma yoluyla yapılması gerektiğini bildiren Akgüç, 'Bu fiyat reddedilebilir. Fiyat yeniden artırmaya
çıkabilir' dedi.
Ayla Yılmaz: Anadolu Grubu'nun tavrı haklı
Kamu İşletmelerini Geliştirme Merkezi Vakfı Genel Sekreteri Ayla Yılmaz, 'İhale başından beri yanlış yürüyordu. İki tane açılan zarftan sonra karşı tarafın fiyatı bile söylenmeden ihale sonlandırıldı. Rekabet ortamı tam sağlanmadı. İhale yöntemi açısından önce söylenenle sonra yapılan farklıydı. Karşı tarafın açık artırma talebinde bulunması çok normal' dedi. Daha önce pek çok özelleştirme ihalesi izlediğini kaydeden Yılmaz, 'Kapalı zarfın ardından her zaman açık artırma olurdu. Hiç böyle bir komik ihale ile karşılaşmadım. Masaların altında eğilmeler filan. Belli noktalardan dönüleceği belli. Anadolu Girişim Grubu, böyle bir başvuruda bulunmakla çok iyi yapmış, haklıdır' dedi.
|
