Kara harekatı kuzeyden

Savaşın en önemli ayağını kara birlikleri oluşturuyor. Müttefik güçleri ve Kuzey İttifakı, başkent Kabil'e doğru koridor açabilmek için Taliban'a bomba yağdırıyor.

ABD'nin Afganistan'a yönelik bombalama eyleminin en önemli ayağını ise kara harekatı oluşturuyor. Amerikan ve İngiliz uçakları, Taliban karşıtı Kuzey İttifakı'na yol açabilmek için bu güçlere yakın bölgelere de bomba yağdırdı. İttifak güçleri de Taliban'a karşı ağır bombardıman harekatına girişti.

İlk etapta Kabil'in kuzeyindeki cephe hattında üç büyük patlama meydana geldi. Kuzey İttifakı kuvvetlerinin elindeki Bagram bölgesinde meydana gelen patlamaları, ilerleyen saatlerde Kunduz ve çevresindekileri takip etti.

İki günde Kabil'e gireriz

ABD'nin dağlık Afganistan'da nasıl kara harekatı yapacağı tartışılırken Kuzey İttifakı ön plana çıktı. İlk bombalama eyleminin de ittifak cephesinide olması 'ABD Kabil için ittifak güçlerine koridor açıyor' yorumlarına neden oldu. Öte yandan bin ABD komandosunun bir kaç gün önce Özbekistan'da konuşlanması da bu yorumu güçlendiriyor. Taliban güçleri de Kuzey İttifakı'na geçit vermemek için karşı saldırı başlattı. Bu arada Özbekistan'ın da Afganistan sınırına asker yığmaya başladığı bildirildi.

Terörist Usame Bin Ladin'in Kandahar dağlarındaki mağara-sığınıklarında olduğunun bilinmesi nedeniyle, bölgeyi en iyi tanıyan ittifak güçleri, bu harekatta önemli bir rol oynuyor. Devrik Burhaneddin Rabbani Hükümeti'nin Tacikistan'daki Büyükelçilik birinci katibi Raminullah, 'harekatın seyrine bağlı, belki iki gün içinde belki bir haftaya kadar Kabil'e girebiliriz' dedi.

3 saat önceden haber verdiler

Kuzey İttifakı, ABD ve İngiliz kuvvetlerinin Afganistan'a yönelik beklenen operasyonunu üç sat öncesinden dünya kamuoyuna açıkladı. Devrik hükümetin Dışişleri Bakanı Abdullah, düzenlediği basın toplantısında, ABD ve müttefiklerin saldırısının çok yakında başlayacağı öngörüsünde bulundu. 'Operasyonun birkaç saat içinde başlayıp başlamayacağı' sorusunu yanıtlayan Abdullah, saatine bakarak, 'birkaç haftadan söz etmediğini, operasyonun yakında değil, çok yakında olacağını' kaydetti. Abdullah, halka askeri üslerden uzak durulması çağrısında bulundu. Taliban'a karşı savaşan Kuzey İttifakı, ABD ve İngiliz kuvvetlerinin Taliban üslerini vurmaya başlayacağı bilgisini sabah saatlerinde aldığını bildirdi. Bu açıklamayı, Kuzey İttifakı ve devrik Burhaneddin Rabbani hükümetinin Tacikistan'ın başkenti Duşanbe'deki Büyükelçiliği Birinci Katibi Raminullah yaptı.

Kimlerden oluşuyor?

Kuzey ittifakında 3 ana grup var: Şah Mesud'un halefi general Muhammed Fehim Han tarafından yönetilen Tacik Cemaat-i islami grubu Kuzey İttifakı'nın en güçlü kısmını oluşturuyor. İkinci ana grup olan Özbek islami Milli Cümbüş, General Raşid Dostum tarafından yönetiliyor. Eskiden Şah Mesud'a muhalif olan Dostum, bu yıl İttifaka katıldı. Üçüncü grubu ise Kerim Halili ve Mohakik liderliğindeki Hizb-i Vahdit'in etnik Hazaraşii grupları oluşturuyor. Bunlara ek olarak, Peştun lideri Gulbeddin Hikmetyar altındaki bazı komutanlar da ittifakla birlikte savaşıyorlar.

İktidar mücadelesini kim kazanacak?

ABD ve müttefiklerinin Afganistan'a yönelik harekatında öncelikli hedefler arasında Taliban rejimini değiştirmek de bulunuyor. Amerika, 'teröristlerin hamisi' olarak nitelendirdiği Taliban yönetimini yıkmak için bütün imkanlarını sonuna kadar kullanacağını açıkladı.

Taliban rejiminin yıkılmasından sonra yönetime kimin geleceği konusunda ise iki ayrı senaryo bulunuyor.

Savaşa fiili olarak katılarak ABD'ye en büyük desteği veren İngiltere, sürgünde bulunan devrik Afganistan Kralı Zahir Şah'ın önderliğinde bir oluşumu yönetime getirmek istiyor.

İngiltere Kralcı

İngiltere Başbakanı Tony Blair de açıkça, Taliban rejiminin devrilmesinin ardından devrik Kral Zahir Şah önderliğinde bütün etnik grupları kapsayan geniş tabanlı hükümet kurulmasını savundu.

Kuzey İttifakı'nın halkın sadece yüzde 37'sini temsil ettiğini belirten İngiltere Başbakanı Blair, Afgan halkının geleceğine kendisinin karar vermesi gerektiğini söyledi.

ABD ise bu plana biraz daha mesafeli duruyor.

ABD, 'Kuzey' diyor

Beyaz Saray, Kuzey İttifakı'nı desteklemeye devam edeceğini açıkladı. ABD Kongresi de bu karar doğrultusunda Kuzey İttifakı'na 300 milyon dolarlık askeri yardım yapılmasını öngören Afganistan Özgürlük Kanunu'nu onayladı.

Eski bir dost: General Dostum

Taliban rejimine karşı savaşan Kuzey İttifakı'nın en önemli isimlerinden biri Özbek General Raşid Dostum. Emrinde 15 bin asker olduğu bilinen Dostum, Taliban sonrası Afganistan için önemli bir rol oynamaya aday. Raşid Dostum, Türkiye için hiç de yabancı değil. Zaman zaman Ankara'ya gelen Dostum'un, yetkililerle görüşerek insani yardım talebinde bulunduğu biliniyor. Başbakan Bülent Ecevit de başta Dostum'un olmak üzere bu güçlere yardımcı olabileceğimizi açıklamıştı.

86'lık Kral Zahir şimdi baş tacı

Afganistan'ı 1973 yılında terk eden sürgündeki kral Muhammed Zahir Şah'ın yeni dönemde 'birleştirici' olması bekleniyor. İtalya'nın Roma kentinde yaşayan 86 yaşındaki kral, son günlerde yoğun ziyaretçi akınına uğradı. BM'Den AB'ye kadar çeşitli kesimlerden gelen kişiler, Zahir Şah'ı eski günlerine döndürmeye kararlı. ABD de, Ahmet Şah Mesud'un suikaste kurban gitmesinden sonra yönetime gelmesine en uygun isim olarak sürgündeki kralı gördü. Kral Şah'ın oluşturulacak geniş tabanlı konseyin başınıda bulunacak.