Dahilde İşleme-Geçici Kabul'de vergi avantajı

Vergiyi doğuran ekonomik faaliyetler daraldıkça, vergi oranlarını artırarak daha fazla vergi alabileceğimizi düşünüyoruz. Her halde izanımızı kaybettik. Mükellefleri adeta kayıt dışı çalışmaya teşvik eden bu yaklaşım, giderek vergi gelirlerinin azalmasına neden olmaktadır. Bize düşen bir görev de bu konudaki uyarılarımızı bıkmadan dile getirmek ve mümkünse, mevcut ağır vergi yükleri karşısında; vatandaşı, vergi kaçakçısı durumuna düşmeden, varsa yasal vergisel avantajlardan haberdar etmektir. İşte bu vergisel avantajlardan biri, 'Dahilde İşleme' ve 'Geçici Kabul' izin belgeleri kapsamında mal ve malzemenin KDV'siz olarak satın alınabilme olanağıdır. Daha önce bu olanaktan sadece tekstil-konfeksiyon, demir-çelik ve otomotiv sektöründe faaliyette bulunan imalatçı-ihracatçı firmalar yararlanmaktaydı. Maliye Bakanlığı yayımladığı 83 seri nolu KDV Genel Tebliği ile bu konudaki sektör sınırlandırmasını kaldırdı. Buna göre; dahilde işleme ve geçici kabul izin belgesine sahip imalatçı-ihracatçı firmaların söz konusu belgeler kapsamında yaptıkları alımları nedeniyle KDV ödememelerini sağlayan tecil-terkin sistemi tüm sektörler için uygulanabilir hale gelmiştir. Ayrıca bu kapsamda imal edilen malların, ihraç kaydıyla ihracatçılara (tecil-terkin kapsamında) satışı da mümkün hale getirilmiştir. Uygulamadan yararlanmak isteyen mükellefler için fazla ayrıntıya girmeden tebliğde yer alan önemli noktalara değinmek istiyoruz.

1. Alıcılar katma değer vergisi mükellefi olmalıdır.

2. Alıcıların Dahilde İşleme Rejimi Kararı ile bu karara ilişkin Dış Ticaret Müsteşarlığı tebliğlerine uygun 'Dahilde İşleme' veya Gümrük Müsteşarlığınca verilen 'Geçici Kabul' izin belgelerine sahip olmaları gerekmektedir.

3. Alımların anılan belgelerde yer alan maddelerden oluşması ve bu kapsamda gerçekleşecek teslimler nedeniyle düzenlenecek faturalarda her bir mal türüne ilişkin katma değer vergisi hariç bedelin 2.5 milyar (tekstil, konfeksiyon sektöründe pamuk, yün, iplik dışındaki mallar da 500 milyon) lirayı aşması zorunludur.

Ancak dahilde işleme izin belgesine sahip yükümlülere belge kapsamındaki madde ve malzemelerin tecil-terkin sistemi çerçevesinde teslimi ihtiyaridir. Sadece dahilde işleme veya geçici kabul izin belgesine haiz sektörel dış ticaret şirketlerinin imalatçı vasfını haiz olmayan ortakları ile imalatçı olup olmadığına bakılmaksızın ortakları dışındaki firmalardan ihraç edilmek üzere mal alımlarında tecil-terkin uygulaması zorunludur.

Bu uygulamayla imalatçı-ihracatçıların KDV'den kaynaklanan finansman sıkıntılarının hafifletilmesi mümkün olabilecektir. Ancak tebliğde belirtilen esaslara uygun olarak mal satan satıcılar açısından KDV terkin ve iade işlemleri bir hayli zorlaştırılmıştır. Uygulamanın işlerlik kazanabilmesi, söz konusu işlemlerin basitleştirilmesine ve bürokratik yaklaşıma bağlıdır. Bu itibarla, öngörülen esaslar çerçevesinde KDV beyannamelerini (ekinde gerekli evraklarıyla birlikte) bağlı bulundukları vergi dairesine sunan satıcıların, vergi kaybından herhangi bir sorumluluklarının olmayacakları belirtilmesine karşın, KDV terkin ve iade işlemlerinin aylarca bekletilmesini gerektirecek bir sistemin çok fazla işlerlik kazanabileceğini düşünmüyoruz.