Nasıl bir siyasi sistem?-IV

- Cumhurbaşkanı, özel af yetkisi ile ölüm cezalarının yerine getirilmesini onaylama yetkisine sahip olmalıdır.

- Devlet'in nişan ve madalyalarını tesis etme ve verme yetkisi ile Devlet protokolünün tespiti yetkisi Cumhurbaşkanına ait olmalıdır.

- Cumhuriyet ilkesine ve onun niteliklerine şiddete başvurmaksızın karşı çıkanlara ilişkin ceza soruşturması, partileri ve diğer özel tüzel kişileri temelli kapatma yönteminin başlatılması ve yürütülmesi, bu değerlerin mevcut veya yakın ciddi bir tehdit altında olmalarına bağlı kılınmalıdır. Batılı ölçütler bunu gerektirir. Böyle bir tehdidin varlığını tespit yetkisi, TBMM Başkanı, Milli Güvenlik Kurulu, Bakanlar Kurulu ve Ana Muhalefet Partisi Lideriyle danıştıktan sonra tek başına cumhurbaşkanına ait olmalıdır.

- Cumhurbaşkanı, Fransız Anayasa'sının 16. maddesindeki benzeyen bir yetkiyle donatılmalıdır. Cumhurbaşkanı, yukarda yazılı aynı makamlarla danıştıktan sonra, Cumhuriyet ilkesinin ve onun niteliklerinden herhangi birinin ani veya yakın ciddi bir tehdit altında bulunduğunu ve bu tehdidin Devlet organları ile anayasal kurumların olağan işleyişi sayesinde mümkün olamayacağını tespit ederse, Anayasa Mahkemesi'nin -Resmi Gazete'de yayınlanacak- tavsiyesini aldıktan sonra tek başına vereceği bir kararla tüm Devlet yetki ve görevlerini makamında toplayabilmelidir. Bu takdirde, Cumhurbaşkanı, Anayasa Mahkemesi'ne danıştıktan sonra gerekli görebileceği her türlü tedbiri, temel hak ve hürriyetlere ilişkin anayasal kurulları gerekirse askıya alarak tek başına alabilmelidir. Bu durumda, Cumhurbaşkanı, hiçbir sınırlamaya tabi olmadan kanun gücünde işlemler yapabilmeli ve bu işlemler Anayasa Mahkemesi'nin ve diğer yargı organlarının denetimine tabi olmamalıdır. Cumhurbaşkanı bu yetkisini kullanırken Hükümet sırf kendisine karşı sorumlu olmalı ve Cumhurbaşkanı, Hükümette her türlü değişikliği tek başına yapabilmelidir.

Bu yetki kullanılırken, Meclis herhangi bir çağrıya gerek olmaksızın derhal kendiliğinden toplanmalı ve aynı yetki kullanıldığı sürece tatil veya ara verme kararı alamamalıdır. Bu süre içerisinde Meclis kanun, içtüzük ve plan yapabilmeli; fakat bunların ısdarı tamamiyle Cumhurbaşkanının takdirine bağlı olmalıdır. Bu süre içersinde Anayasa değişikliği yapılamamalıdır. Meclis, bu süre içerisinde tüm denetleme yetkilerini -Cumhurbaşkanını Yüce Divana sevk etmek dahil- kullanabilmelidir.

Cumhurbaşkanı, bu olağanüstü yetkisinin kullanılmasına tek başına alacağı bir kararla son verebileceği gibi, Meclis de, üye tamsayısının 2/3 çoğunluğuyla ve Anayasa Mahkemesi'nin de mutabakatıyla aynı yetkinin kullanılmasına son verebilmelidir. Bu yetki son bulunca Cumhurbaşkanı bu yetkiyi kullanırken aynı yetkinin amacına ulaşabilmesi için -temel hakları ve teminatlarını askıya almamış olsa bile- yaptığı kanun kuvvetindeki işlemleri kaldırmakla yükümlü olmalıdır. Bu işlemlerden kaldırılmayanlar Anayasa Mahkemesi'nin yargısal denetimine tabi olabilmelidirler.

-Cumhurbaşkanı, Hakim ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun Başkanı olmalıdır.

Cumhurbaşkanı, yedi yıl için TBMM tarafından üye tamsayısının 2/3 çoğunluğuyla seçilmelidir. Beş tur sonra bu yeter sayıya ulaşılamamışsa, son turda en fazla oy almış iki aday arasında seçim bir hafta sonra Seçmen Topluluğunca gerçekleştirilmelidir. Bu seçimde en fazla oy alan aday seçilmiş olmalıdır. Cumhurbaşkanı seçimine katılabilmek için 150 milletvekili ve üye tamsayısının salt çoğunluğundan az olmayan Cumhuriyet Meclisi üyesi tarafından aday gösterilmek gerekli olmalıdır. Bu suretle hem vasıflı ve tarafsız bir kişinin esçilmesi, hem de seçilenin ardında üstün bir siyasi destek bulunması sağlanmış olacaktır.

Cumhurbaşkanı yedi yıl için seçilmeli ve tekrar seçilebilmelidir. Cumhurbaşkanlığının görev süresini yeniden seçilememek şartını koymak suretiyle kayıtlamak, Cumhurbaşkanının siyasi zümrenin etkisi altında kalmasını önlemek için bir tedbir olarak akla gelebilir. Ama bu takdirde, süresinin sonuna doğru Cumhurbaşkanının otoritesini yitirmesi bir başka ihtimaldir. Buna karşılık, bu süre kayıtlanmazsa Cumhurbaşkanının keyfi davranışlara kayması ihtimalini önlemek için Cumhurbaşkanının yetkilerini kullanmasında bazı frenler öngörülmelidir. Cumhurbaşkanının tarafsızlığını teminata raptetmek amacıyla, adaylarda adaylık tarihinden önce en az üç yıl herhangi bir siyasi partiyle ve sendikayla ilişkisi bulunmaması şartı aranmalıdır.

Düzeltme: 10 Temmuz günkü 'Nasıl Bir Siyasi Sistem?-II' başlıklı yazımın 4. paragrafının 12. satırındaki 'alınmamalıdırlar' kelimesi 'alınmalıdırlar' olacaktır.