Patronlardan 10 emir

TÜSİAD, demokratikleşme paketini kamuoyuna açıkladı. Patronlar, Türk demokrasisinin Avrupa Birliği standartlarına yükseltilmesi için yapılması gerekenleri 10 başlık altında topladı.

Türk Sanayici ve işadamları Derneği (TÜSİAD), Türk demokrasisinin, AB standartlarında yeniden yapılanmasını önerdi. 10 ayrı konuda yeni düzenlemeler isteyen TÜSİAD, bu çerçevede partilerde lider sultasının kırılması, iki turlu seçim sistemine geçilmesi, milletvekili dokunulmazlığının kısıtlanması, ölüm cezasının kaldırılması, ifade özgürlüğünün sağlanmasını ve ana dilde eğitime izin verilmesini talep etti.

TÜSİAD tarafından hazırlatılan 'Türkiye'de Demokratikleşme Perspektifleri ve AB Kopenhag Siyasal Kriterleri-Görüşler ve Öncelikler' başlıklı rapor, TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Tuncay Özilhan tarafından kamuoyuna açıklandı. Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Süheyl Batum tarafından hazırlanan raporda, 10 başlık altında çeşitli önerilerde bulunuldu:

Siyasi partiler kanunu:

Partilerle ilgili yasalar, kısıtlayıcı ve antidemokratik hükümler içeriyor. Partilerin kuruluşu, faaliyetleri ve örgütlenmeleriyle ilgili düzenlemeler, partilerin fikir özgürlükleri üzerindeki kısıtlamalar gözden geçirilmeli. Lider sultası, parti yapısını ve siyasi sistemi bozuyor. Bu engellenmeli. Parti içi demokrasiyi işletecek düzenlemelere gidilmeli.

Seçim sistemi:

Mevcut seçim sistemi istikrarsızlığa yol açıyor. Seçim sistemi reformu, partileri ittifaka ve ortak hükümet programları oluşturmaya teşvik etmeli. Makul bir barajın üstünde oy alan her partinin mecliste temsili sağlanmalı. Bunu sağlayacak en uygun sistem, iki turlu dar bölge seçim sistemidir.

Milletvekili dokunulmazlığı:

Dokunulmazlığın kapsamı, adli takibat ve yargılamaya mani olmayacak şekilde daraltılmalı. Meclis soruşturması da benzeri şekilde yeniden şekillendirilmeli.

İdam cezası: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne Ek-6 nolu protokol imzalanmalı ve bu çerçevede savaş vb. durumlar hariç idam cezası kaldırılmalı.

Düşünce ve ifade özgürlüğü:

Anayasa hükümleri, Terörle Mücadele Yasası ve TCK olmak üzere yasal düzenlemeler, AİHM'nin içtihadı dikkate alınarak değiştirilmeli. Basın-yayın özgürlüğünü ihlal eden hükümler ayıklanmalı.

Kürtçe yayın:

Ulusal Program'da kültürel haklar ve ana dilde eğitim konusuna değinilmemiş. Ana dilde eğitim ve yayın konusundaki yasaklar kaldırılmalı. Türkiye, bu konuda gerekli düzenlemeleri yapmazsa, demokratik performans bakımından AB'nin yeni adayları Bulgaristan, Macaristan ve Estonya gibi ülkelerin gerisine düşecek.

Toplantı ve gösteri hakkı:

Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu ve Dernekler Kanunu, sivil toplumun gelişmesini teşvik edecek şekilde yeniden düzenlenmeli ve antidemokratik hükümlerden arındırılmalı.

İşkence ve kötü muamele:

Yasalar ve mevzuat ayıklanmalı. İşkence ve kötü muamele iddialarına konu olan görevlilerin soruşturulmasını, yargılanmasını ve işkence yapanın cezalandırılmasını kolaylaştıracak değişikliklerin yapılması zorunlu.

MGK: Milli Güvenlik Kurulu, AB standartlarına ve Katılım Ortaklığı Belgesi'nde yer alan siyasal kriterlere uygun hale getirilmeli.

Hukuk devleti:

Anayasal ve yasal mevzuatımız, yargı denetimini kuvvetlendirecek ve yargı bağımsızlığını tam olarak sağlayacak şekilde değiştirilmeli.